Saṃyutta Nikāya (SN) - Tương Ưng Bộ Kinh - The Connected Discourses of the Buddha
[4] Saḷāyatanavaggapāḷi - Thiên Sáu Xứ - The Book of the Six Sense Bases
*****
[01] Saḷāyatana Saṃyutta
Tương Ưng Sáu Xứ (e)
Connected Discourses on the Six Sense Bases
15. Navapurāṇavaggo – Mới Và Cũ – New And Old [132]
♦ 1. Kammanirodhasuttaṃ (SN 35.146) – 145. I. Nghiệp (80) (S.iv,132) – 146. (1) Kamma
| ♦ 146. “navapurāṇāni, bhikkhave, kammāni desessāmi kammanirodhaṃ kammanirodhagāminiñca paṭipadaṃ. taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmīti. |
1) ... 2) -- Này các Tỷ-kheo, Ta thuyết về các nghiệp mới và cũ, sự đoạn diệt các nghiệp, con đường đưa đến sự đoạn diệt các nghiệp. Hãy lắng nghe và suy nghiệm kỹ. Ta sẽ giảng. |
1-2) “Bhikkhus, I will teach you new and old kamma, the cessation of kamma, and the way leading to the cessation of kamma. Listen to that and attend closely, I will speak…. |
| katamañca, bhikkhave, purāṇakammaṃ? cakkhu, bhikkhave, purāṇakammaṃ abhisaṅkhataṃ abhisañcetayitaṃ vedaniyaṃ daṭṭhabbaṃ ... pe ... jivhā purāṇakammā abhisaṅkhatā abhisañcetayitā vedaniyā daṭṭhabbā ... pe ... mano purāṇakammo abhisaṅkhato abhisañcetayito vedaniyo daṭṭhabbo. idaṃ vuccati, bhikkhave, purāṇakammaṃ. |
3) Này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp cũ? Mắt, này các Tỷ-kheo, cần phải quán là nghiệp cũ, (81) được tác thành, được tư niệm, được cảm thọ. Tai... Mũi... Lưỡi... Thân... Ý cần phải quán là nghiệp cũ, được tác thành, được tư niệm, được cảm thọ. Các Tỷ-kheo, đây được gọi là nghiệp cũ. |
3) “And what, bhikkhus, is old kamma? The eye is old kamma, to be seen as generated and fashioned by volition, as something to be felt. (146) The ear is old kamma … The mind is old kamma, to be seen as generated and fashioned by volition, as something to be felt. This is called old kamma. |
| katamañca, bhikkhave, navakammaṃ? yaṃ kho, bhikkhave, etarahi kammaṃ karoti kāyena vācāya manasā, idaṃ vuccati, bhikkhave, navakammaṃ. | 4) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp mới? Này các Tỷ-kheo, hiện tại phàm làm việc gì với thân, với lời nói, hay với ý. Này các Tỷ-kheo, đây được gọi là nghiệp mới. | 4) “And what, bhikkhus is new kamma? Whatever action one does now by body, speech, or mind. This is called new kamma. |
| katamo ca, bhikkhave, kammanirodho? yo kho, bhikkhave, kāyakammavacīkammamano-kammassa nirodhā vimuttiṃ phusati, ayaṃ vuccati, bhikkhave, kammanirodho. | 5) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là nghiệp đoạn diệt? Sự đoạn diệt thân nghiệp, ngữ nghiệp, ý nghiệp, nhờ vậy cảm thấy giải thoát. Này các Tỷ-kheo, đây được gọi là nghiệp đoạn diệt. | 5) “And what, bhikkhus, is the cessation of kamma? When one reaches liberation through the cessation of bodily action, verbal action, and mental action,[133] this is called the cessation of kamma. |
| katamā ca, bhikkhave, kammanirodhagāminī paṭipadā? ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ — sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi — ayaṃ vuccati, bhikkhave, kammanirodhagāminī paṭipadā. | 6) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con đường đưa đến nghiệp đoạn diệt? Ðây là con đường Thánh đạo Tám ngành, tức là chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là con đường đưa đến nghiệp đoạn diệt. | 6) “And what, bhikkhus, is the way leading to the cessation of kamma? It is this Noble Eightfold Path; that is, right view, right intention, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, right concentration. |
| iti kho, bhikkhave, desitaṃ mayā purāṇakammaṃ, desitaṃ navakammaṃ, desito kammanirodho, desitā kammanirodhagāminī paṭipadā. | 7) Như vậy, này các Tỷ-kheo, Ta đã giảng cho các Ông nghiệp cũ, đã giảng nghiệp mới, đã giảng nghiệp đoạn diệt, đã giảng con đường đưa đến nghiệp đoạn diệt. | 7) “Thus, bhikkhus, I have taught old kamma, I have taught new kamma, I have taught the cessation of kamma, I have taught the way leading to the cessation of kamma. |
| yaṃ kho, bhikkhave, satthārā karaṇīyaṃ sāvakānaṃ hitesinā anukampakena anukampaṃ upādāya, kataṃ vo taṃ mayā. | 8) Này các Tỷ-kheo, phàm những gì bậc Ðạo Sư cần phải làm vì hạnh phúc, vì lòng thương đệ tử, những việc ấy Ta đã làm cho các Ông, vì lòng thương tưởng các Ông. | 8) Whatever should be done, bhikkhus, by a compassionate teacher out of compassion for his disciples, desiring their welfare, that I have done for you. |
| etāni, bhikkhave, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni. jhāyatha, bhikkhave, mā pamādattha; mā pacchāvippaṭisārino ahuvattha. ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanī”ti. paṭhamaṃ. | 9) Này các Tỷ-kheo, đây là những gốc cây, đây là những căn nhà trống. Hãy Thiền tư, chớ có phóng dật, chớ có hối hận về sau. Ðây là lời giáo giới của Ta cho các Ông. (82) | 9) These are the feet of trees, bhikkhus, these are empty huts. Meditate, bhikkhus, do not be negligent, lest you regret it later. This is our instruction to you.” |
♦ 2. Aniccanibbānasappāyasuttaṃ (SN 35.147) – 146. II. Thích ứng (1) (83) (S.iv,133) – 147. (2) Suitable for Attaining Nibbāna (1)
| ♦ 147. “nibbānasappāyaṃ vo, bhikkhave, paṭipadaṃ desessāmi. taṃ suṇātha ... pe ... katamā ca sā, bhikkhave, nibbānasappāyā paṭipadā? |
1) ... 2) -- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Ông con đường thích ứng với Niết-bàn. Hãy lắng nghe... Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con đường thích ứng với Niết-bàn? |
1-2) “Bhikkhus, I will teach you the way that is suitable for attaining Nibbāna. (147) Listen to that… “And what, bhikkhus, is the way that is suitable for attaining Nibbāna? |
| idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhuṃ aniccanti passati, rūpā aniccāti passati, cakkhuviññāṇaṃ aniccanti passati, cakkhusamphasso aniccoti passati. yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccanti passati | 3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thấy mắt là vô thường, thấy các sắc là vô thường, thấy nhãn thức là vô thường, thấy nhãn xúc là vô thường. Phàm duyên nhãn xúc khởi lên cảm thọ gì, lạc, khổ hay bất khổ bất lạc; cảm thọ ấy là vô thường. | 3) Here, a bhikkhu sees the eye as impermanent, he sees forms as impermanent, he sees eye-consciousness as impermanent, he sees eye-contact as impermanent, he sees as impermanent whatever feeling arises with eye-contact as condition, whether pleasant or painful or neither-painful-nor-pleasant. |
| ... pe ... | 4-5) ... tai... mũi... | 4-8) “He sees the ear as impermanent … [134] ... |
| jivhā aniccāti passati, rasā aniccāti passati, jivhāviññāṇaṃ aniccanti passati, jivhāsamphasso aniccoti passati, yampidaṃ jivhāsamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccanti passati ... pe ... | 6-7) ... lưỡi... thân... | |
| mano aniccoti passati, dhammā aniccāti passati, manoviññāṇaṃ aniccanti passati, manosamphasso aniccoti passati, yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccanti passati. | 8) .. thấy ý là vô thường, thấy các pháp là vô thường, thấy ý thức là vô thường, thấy ý xúc là vô thường. Phàm duyên ý xúc khởi lên cảm thọ gì, lạc, khổ hay bất khổ bất lạc; cảm thọ ấy là vô thường. | He sees the mind as impermanent, he sees mental phenomena as impermanent, he sees mind-consciousness as impermanent, he sees mind-contact as impermanent, he sees as impermanent whatever feeling arises with mindcontact as condition, whether pleasant or painful or neither-painful-nor-pleasant. |
| ayaṃ kho sā, bhikkhave, nibbānasappāyā paṭipadā”ti. dutiyaṃ. | 9) Và này các Tỷ-kheo, đây là con đường thích ứng với Niết-bàn. | 9) “This, bhikkhus, is the way that is suitable for attaining Nibbāna.” |
♦ 3. Dukkhanibbānasappāyasuttaṃ (SN 35.148) – 147-148. III-IV. Thích ứng (2) (3) (S.iv,134) – 148. (3)–149. (4) Suitable for Attaining Nibbāna (2–3)
| ♦ 148. “nibbānasappāyaṃ vo, bhikkhave, paṭipadaṃ desessāmi. taṃ suṇātha ... pe ... katamā ca sā, bhikkhave, nibbānasappāyā paṭipadā? idha, bhikkhave, cakkhuṃ dukkhanti passati, rūpā dukkhāti passati, cakkhuviññāṇaṃ dukkhanti passati, cakkhusamphasso dukkhoti passati, yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi dukkhanti passati ... pe ... jivhā dukkhāti passati ... pe ... mano dukkhoti passati, dhammā dukkhāti passati, manoviññāṇaṃ dukkhanti passati, manosamphasso dukkhoti passati, yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi dukkhanti passati. ayaṃ kho sā, bhikkhave, nibbānasappāyā paṭipadā”ti. tatiyaṃ. | (Như kinh trên, chỉ khác là thế vào khổ và vô ngã). | (Same as preceding sutta, with “suffering” and “nonself” substituted for “impermanent.”) [135] |
| ♦ 4. Anattanibbānasappāyasuttaṃ (SN 35.149) | ||
| ♦ 149. “nibbānasappāyaṃ vo, bhikkhave, paṭipadaṃ desessāmi. taṃ suṇātha ... pe ... katamā ca sā, bhikkhave, nibbānasappāyā paṭipadā? idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhuṃ anattāti passati, rūpā anattāti passati, cakkhuviññāṇaṃ anattāti passati, cakkhusamphasso anattāti passati, yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi anattāti passati ... pe ... mano anattāti passati, dhammā anattāti passati, manoviññāṇaṃ anattāti passati, manosamphasso anattāti passati, yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi anattāti passati. ayaṃ kho sā, bhikkhave, nibbānasappāyā paṭipadā”ti. catutthaṃ. |
♦ 5. Nibbānasappāyapaṭipadāsuttaṃ (SN 35.150) – 149. V. Thích ứng (4) (S.iv,135) – 150. (5) Suitable for Attaining Nibbāna (4)
| ♦ 150. “nibbānasappāyaṃ vo, bhikkhave, paṭipadaṃ desessāmi. taṃ suṇātha ... pe ... katamā ca sā, bhikkhave, nibbānasappāyā paṭipadā? |
1) ... 2) -- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Ông về con đường thích ứng với Niết-bàn. Hãy lắng nghe... Và này các Tỷ-kheo, thế nào là con đường thích ứng với Niết-bàn? |
“Bhikkhus, I will teach the way that is suitable for attaining Nibbāna. Listen to that…. |
|
taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, cakkhu niccaṃ vā aniccaṃ vā”ti? ♦ “aniccaṃ, bhante”. ♦ “yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā”ti? ♦ “dukkhaṃ, bhante”. ♦ “yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ — ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti? ♦ “no hetaṃ, bhante”. |
3) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, mắt là thường hay vô thường? -- Là vô thường, bạch Thế Tôn. -- Cái gì vô thường là khổ hay lạc? -- Là khổ, bạch Thế Tôn. -- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có hợp lý chăng nếu quán cái ấy là: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi"? -- Thưa không, bạch Thế Tôn. |
“What do you think, bhikkhus, is the eye permanent or impermanent?” … (all as in §32) … |
|
♦ “rūpā niccā vā aniccā vā”ti? ♦ “aniccā, bhante” ... pe .... ♦ “cakkhuviññāṇaṃ... cakkhusamphasso ... pe ... yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā”ti? ♦ “aniccaṃ, bhante”. ♦ “yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā”ti? ♦ “dukkhaṃ, bhante”. ♦ “yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ — ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti? ♦ “no hetaṃ, bhante”. |
... (Như kinh 32) |
|
| ♦ “evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati, rūpesupi nibbindati, cakkhuviññāṇepi nibbindati, cakkhusamphassepi nibbindati ... pe ... yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tasmimpi nibbindati . nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati ... pe ... nāparaṃ itthattāyāti pajānāti. ayaṃ kho sā, bhikkhave, nibbānasappāyā paṭipadā”ti . pañcamaṃ. |
“Seeing thus … [136] He understands: ‘… there is no more for this state of being.’ “This, bhikkhus, is the way that is suitable for attaining Nibbāna.” |
♦ 6. Antevāsikasuttaṃ (SN 35.151) – 150. VI. Ðệ Tử Nội Trú (S.iv,136) – 151. (6) A Student
| ♦ 151. “anantevāsikamidaṃ, bhikkhave, brahmacariyaṃ vussati anācariyakaṃ. |
1-2) ... 3) -- Này các Tỷ-kheo, không có các đệ tử nội trú, không có Ðạo Sư. Phạm hạnh này được sống. |
1-3) “Bhikkhus, this holy life is lived without students and without a teacher. (148) |
| santevāsiko, bhikkhave, bhikkhu sācariyako dukkhaṃ na phāsu {phāsuṃ (sī. pī.)} viharati. anantevāsiko, bhikkhave, bhikkhu anācariyako sukhaṃ phāsu viharati. | 4) Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống có đệ tử nội trú, có Ðạo sư là sống đau khổ, không có thoải mái. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống không có đệ tử nội trú, không có Ðạo sư là sống an lạc, thoải mái. | 4) A bhikkhu who has students and a teacher dwells in suffering, not in comfort. A bhikkhu who has no students and no teacher dwells happily, in comfort. |
| kathañca, bhikkhu, santevāsiko sācariyako dukkhaṃ na phāsu viharati? | 5) Và thế nào, này các Tỷ-kheo, sống có đệ tử nội trú, có Ðạo sư là sống đau khổ, không có thoải mái? | 5) “And how, bhikkhus, does a bhikkhu who has students and a teacher dwell in suffering, not in comfort? |
| dha, bhikkhave, bhikkhuno cakkhunā rūpaṃ disvā uppajjanti pāpakā akusalā dhammā sarasaṅkappā saṃyojaniyā. tyāssa anto vasanti, antassa vasanti pāpakā akusalā dhammāti. tasmā santevāsikoti vuccati. te naṃ samudācaranti, samudācaranti naṃ pāpakā akusalā dhammāti. tasmā sācariyakoti vuccati. | 6) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc, các ác bất thiện pháp, các ức niệm, ước vọng bị khởi lên trói buộc, chúng trú ở trong vị ấy; các ác bất thiện pháp nội trú trong vị ấy. Do vậy, được gọi là có đệ tử nội trú. Chúng theo sát (Samudācaranti) vị ấy; các ác bất thiện pháp theo sát vị ấy. Do vậy, được gọi là Ðạo sư. (84) | 6) Here, bhikkhus, when a bhikkhu has seen a form with the eye, there arise in him evil unwholesome states, memories and intentions connected with the fetters. (149) They dwell within him. Since those evil unwholesome states dwell within him, he is called ‘one who has students.’ They assail him. Since evil unwholesome states assail him, he is called ‘one who has a teacher.’ |
|
... pe .... ♦ “puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno jivhāya rasaṃ sāyitvā uppajjanti pāpakā akusalā dhammā sarasaṅkappā saṃyojaniyā. tyāssa anto vasanti, antassa vasanti pāpakā akusalā dhammāti. tasmā santevāsikoti vuccati. te naṃ samudācaranti, samudācaranti naṃ pāpakā akusalā dhammāti. tasmā sācariyakoti vuccati ... pe .... |
7-10) ... khi tai nghe tiếng... khi mũi ngửi hương... khi lưỡi nếm vị... khi thân cảm xúc... | 7-11) “Further, when a bhikkhu has heard a sound with the ear … |
| ♦ “puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno manasā dhammaṃ viññāya uppajjanti pāpakā akusalā dhammā sarasaṅkappā saṃyojaniyā. tyāssa anto vasanti, antassa vasanti pāpakā akusalā dhammāti. tasmā santevāsikoti vuccati. te naṃ samudācaranti, samudācaranti naṃ pāpakā akusalā dhammāti. tasmā sācariyakoti vuccati. | 11) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi ý biết pháp, các ác bất thiện pháp, các ức niệm, ước vọng bị trói buộc khởi lên, chúng trú ở trong vị ấy; các ác bất thiện pháp nội trú ở trong vị ấy. Do vậy, được gọi là có đệ tử nội trú. Chúng theo sát vị ấy; các ác bất thiện pháp theo sát vị ấy. Do vậy, được gọi là có Ðạo sư. | cognized a mental phenomenon with the mind … [137] he is called ‘one who has a teacher.’ |
| evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu santevāsiko sācariyako dukkhaṃ, na phāsu viharati. | 12) Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo sống có đệ tử nội trú, có Ðạo sư, là sống đau khổ, không có thoải mái. | 12) “It is in this way that a bhikkhu who has students and a teacher dwells in suffering, not in comfort. |
| ♦ “kathañca, bhikkhave, bhikkhu anantevāsiko anācariyako sukhaṃ phāsu viharati? | 13) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo sống không có đệ tử nội trú, không có Ðạo sư, là sống an lạc thoải mái? | 13) “And how, bhikkhus, does a bhikkhu who has no students and no teacher dwell happily, in comfort? |
| idha, bhikkhave, bhikkhuno cakkhunā rūpaṃ disvā na uppajjanti pāpakā akusalā dhammā sarasaṅkappā saṃyojaniyā. tyāssa na anto vasanti, nāssa anto vasanti pāpakā akusalā dhammāti . tasmā anantevāsikoti vuccati. te naṃ na samudācaranti, na samudācaranti naṃ pāpakā akusalā dhammāti. tasmā anācariyakoti vuccati. | 14) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc, các ác bất thiện pháp, các ức niệm, ước vọng bị trói buộc không khởi lên, chúng không trú ở trong vị ấy; các ác bất thiện pháp không nội trú trong vị ấy. Cho nên, vị ấy được gọi là sống không có đệ tử nội trú. Chúng không theo sát vị ấy; các ác bất thiện pháp không theo sát vị ấy. Do vậy, vị ấy được gọi là không có Ðạo sư. | 14) Here, bhikkhus, when a bhikkhu has seen a form with the eye, there do not arise in him evil unwholesome states, memories and intentions connected with the fetters. They do not dwell within him. Since those evil unwholesome states do not dwell within him, he is called ‘one who has no students.’ They do not assail him. Since evil unwholesome states do not assail him, he is called ‘one who has no teacher.’ |
|
... pe .... ♦ “puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno jivhāya rasaṃ sāyitvā na uppajjanti pāpakā akusalā dhammā sarasaṅkappā saṃyojaniyā. tyāssa na anto vasanti, nāssa anto vasanti pāpakā akusalā dhammāti. tasmā anantevāsikoti vuccati. te naṃ na samudācaranti, na samudācaranti naṃ pāpakā akusalā dhammāti. tasmā anācariyakoti vuccati ... pe .... |
15-18) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi tai nghe tiếng... khi mũi ngửi hương... khi lưỡi nếm vị... khi thân cảm xúc... | 15-19) “Further, when a bhikkhu has heard a sound with the ear … |
| ♦ “puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno manasā dhammaṃ viññāya na uppajjanti pāpakā akusalā dhammā sarasaṅkappā saṃyojaniyā. tyāssa na anto vasanti, nāssa anto vasanti pāpakā akusalā dhammāti. tasmā anantevāsikoti vuccati. te naṃ na samudācaranti, na samudācaranti naṃ pāpakā akusalā dhammāti. tasmā anācariyakoti vuccati. | 19) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi ý biết pháp, các ác bất thiện pháp, các ức niệm, ước vọng không khởi lên, chúng không trú ở trong vị ấy; các ác bất thiện pháp không nội trú ở trong vị ấy. Do vậy, được gọi là sống không có đệ tử nội trú. Chúng không theo sát vị ấy; các ác bất thiện pháp không theo sát vị ấy. Do vậy, vị ấy được gọi là không có Ðạo sư. | cognized a mental phenomenon with the mind … he is called ‘one who has no teacher.’ |
| evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu anantevāsiko anācariyako sukhaṃ phāsu viharati. anantevāsikamidaṃ, bhikkhave, brahmacariyaṃ vussati. |
20) Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo sống không có đệ tử nội trú, không có Ðạo sư. Ðây, này các Tỷ-kheo, được gọi là Phạm hạnh không có đệ tử nội trú, không có Ðạo sư. |
20) “It is in this way, bhikkhus, that a bhikkhu who has no students and no teacher dwells happily, in comfort. |
| anācariyakaṃ santevāsiko, bhikkhave, bhikkhu sācariyako dukkhaṃ, na phāsu viharati. anantevāsiko, bhikkhave, bhikkhu anācariyako sukhaṃ phāsu viharatī”ti. chaṭṭhaṃ. | 21) Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống có đệ tử nội trú, có Ðạo sư là sống đau khổ, không có thoải mái. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sống không có đệ tử nội trú, không có Ðạo sư, là sống an lạc, thoải mái. | 21) “Bhikkhus, this holy life is lived without students and without a teacher. A bhikkhu who has students and a teacher dwells in suffering, not in comfort. [138] A bhikkhu who has no students and no teacher dwells happily, in comfort.” |
♦ 7. Kimatthiyabrahmacariyasuttaṃ (SN 35.152) – 151. VII. Với Mục Ðích Gì? (85) (S.iv,138) – 152. (7) For What Purpose the Holy Life?
| ♦ 152. “sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ — ‘kimatthiyaṃ, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti? evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha — |
1-2) ... 3) -- Này các Tỷ-kheo, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi các Ông như sau: "Có cái gì, này chư Hiền, Phạm hạnh được sống dưới Sa-môn Gotama?"; được hỏi vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải trả lời cho các du sĩ ngoại đạo ấy như sau: |
1-3) “Bhikkhus, if wanderers of other sects ask you: ‘For what purpose, friends, is the holy life lived under the ascetic Gotama?’—being asked thus, you should answer those wanderers thus: |
| ‘dukkhassa kho, āvuso, pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti. | 4) "Này chư Hiền, vì liễu tri đau khổ nên Phạm hạnh được sống dưới Thế Tôn". | 4) — ‘It is, friends, for the full understanding of suffering that the holy life is lived under the Blessed One.’ |
| sace pana vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ — ‘katamaṃ panāvuso, dukkhaṃ, yassa pariññāya samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti? evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha -- | 5) Này các Tỷ-kheo, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi các Ông như sau: "Thế nào, này chư Hiền, là vì liễu tri đau khổ nên Phạm hạnh được sống dưới Sa-môn Gotama?"; được hỏi vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải trả lời cho các du sĩ ngoại đạo ấy như sau: | 5) Then, bhikkhus, if those wanderers ask you: ‘What, friends, is that suffering for the full understanding of which the holy life is lived under the ascetic Gotama?’—being asked thus, you should answer those wanderers thus: |
| ♦ “cakkhu kho, āvuso, dukkhaṃ; tassa pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussati. | 6-11) "Mắt, này chư Hiền, là khổ. Vì liễu tri nó nên Phạm hạnh được sống dưới Thế Tôn. | 6-11) “‘The eye, friends, is suffering: it is for the full understanding of this that the holy life is lived under the Blessed One. |
| rūpā dukkhā; tesaṃ pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussati. | Forms are suffering: it is for the full understanding of them that the holy life is lived under the Blessed One. | |
| cakkhuviññāṇaṃ dukkhaṃ; tassa pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussati. | Eye-consciousness is suffering … | |
| cakkhusamphasso dukkho; tassa pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussati. yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi dukkhaṃ; tassa pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussati | Eyecontact is suffering … Whatever feeling arises with eyecontact as condition—whether pleasant or painful or neither-painful-nor-pleasant—that too is suffering: it is for the full understanding of this that the holy life is lived under the Blessed One. | |
| ... pe ... jivhā dukkhā... | ... | The ear is suffering … |
| mano dukkho; tassa pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussati ... pe ... yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi dukkhaṃ; tassa pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussati. | Phàm duyên ý xúc khởi lên cảm thọ gì, lạc, khổ, hay bất khổ bất lạc; cảm thọ ấy là khổ. Vì liễu tri cảm thọ ấy nên Phạm hạnh được sống dưới Thế Tôn. | The mind is suffering … Whatever feeling arises with mind-contact as condition … that too is suffering: it is for the full understanding of this that the holy life is lived under the Blessed One. |
| idaṃ kho, āvuso, dukkhaṃ; yassa pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti. | 12) Ðây là khổ, này chư Hiền, vì liễu tri khổ nên Phạm hạnh được sống dưới Thế Tôn". | 12) This, friends, is the suffering for the full understanding of which the holy life is lived under the Blessed One.’ |
| evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyāthā”ti. sattamaṃ. | 13) Ðược hỏi vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải trả lời như vậy cho những du sĩ ngoại đạo ấy. | 13) “Being asked thus, bhikkhus, you should answer those wanderers of other sects in such a way.” |
♦ 8. Atthinukhopariyāyasuttaṃ (SN 35.153) – 152. VIII. Có Pháp Môn Nào? (86) (S.iv,138) – 153. (8) Is There a Method?
| ♦ 153. “atthi nu kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma bhikkhu aññatreva saddhāya, aññatra ruciyā, aññatra anussavā, aññatra ākāraparivitakkā, aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā aññaṃ byākareyya — ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmī”ti {pajānātīti (syā. kaṃ. pī. ka.)}? |
1-2) ... 3) -- Có pháp môn nào, do pháp môn ấy, Tỷ-kheo ngoài lòng tin, ngoài ưa thích, ngoài lắng nghe, ngoài suy tư về phương pháp (ākāra-parivitakkā), ngoài kham nhẫn, thích thú biện luận (diṭṭhini-jjhānakkhanti), có thể xác chứng chánh trí; vị ấy biết rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa"? |
1-3) “Is there a method of exposition, bhikkhus, by means of which a bhikkhu—apart from faith, apart from personal preference, apart from oral tradition, apart from reasoned reflection, apart from acceptance of a view after pondering it (150) — [139] can declare final knowledge thus: ‘Destroyed is birth, the holy life has been lived, what had to be done has been done, there is no more for this state of being’?” |
| “bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā, bhagavaṃnettikā bhagavaṃpaṭisaraṇā. sādhu vata, bhante, bhagavantaṃyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti. “tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī”ti. “evaṃ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. bhagavā etadavoca — | 4) -- Bạch Thế Tôn, đối với chúng con, Pháp lấy Thế Tôn làm căn bản... |
4-6) — “Venerable sir, our teachings are rooted in the Blessed One, guided by the Blessed One, take recourse in the Blessed One. It would be good if the Blessed One would clear up the meaning of this statement. Having heard it from him, the bhikkhus will remember it.” “Then listen and attend closely, bhikkhus, I will speak.” “Yes, venerable sir,” the bhikkhus replied. The Blessed One said this: |
| “atthi, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma bhikkhu aññatreva saddhāya, aññatra ruciyā, aññatra anussavā, aññatra ākāraparivitakkā, aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā aññaṃ byākareyya — ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmī”ti. | 5) -- Có một pháp môn, này các Tỷ-kheo, do pháp môn ấy, Tỷ-kheo ngoài lòng tin, ngoài ưa thích, ngoài lắng nghe, ngoài kham nhẫn, thích thú biện luận, có thể xác chứng chánh trí; vị ấy biết rõ: "Sanh đã tận... trạng thái này nữa". | “There is a method of exposition by means of which a bhikkhu—apart from faith … apart from acceptance of a view after pondering it—can declare final knowledge thus: ‘Destroyed is birth … there is no more for this state of being.’ |
| ♦ “katamo ca, bhikkhave, pariyāyo, yaṃ pariyāyaṃ āgamma bhikkhu aññatreva saddhāya ... pe ... aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā aññaṃ byākaroti — ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti? | 6) Pháp môn ấy là gì, do pháp môn ấy... "...không còn trở lui trạng thái này nữa"? | And what is that method of exposition? |
| idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā santaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, atthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, natthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti. yaṃ taṃ, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā santaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, atthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, natthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti. | 7) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc, hoặc nội tâm có tham, sân, si, biết rõ: "Nội tâm ta có tham, sân, si"; hoặc nội tâm không có tham, sân, si, biết rõ: "Nội tâm ta không có tham, sân, si". Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi mắt thấy sắc, hoặc nội tâm có tham, sân, si biết rõ: "Nội tâm ta có tham, sân, si"; hoặc nội tâm không có tham, sân, si biết rõ: "Nội tâm ta không có tham, sân, si". |
7) Here, bhikkhus, having seen a form with the eye, if there is lust, hatred, or delusion internally, a bhikkhu understands: ‘There is lust, hatred, or delusion internally’; or, if there is no lust, hatred, or delusion internally, he understands: ‘There is no lust, hatred, or delusion internally.’ (151) |
| api nume, bhikkhave, dhammā saddhāya vā veditabbā, ruciyā vā veditabbā, anussavena vā veditabbā, ākāraparivitakkena vā veditabbā, diṭṭhinijjhānakkhantiyā vā veditabbā”ti? | Này các Tỷ-kheo, biết rõ chúng có mặt hay không có mặt trong tâm vị ấy, có phải chúng là những pháp do lòng tin được hiểu biết, hay do ưa thích được hiểu biết, hay do lắng nghe được hiểu biết, hay do suy tư về phương pháp được hiểu biết, hay do kham nhẫn, thích thú biện luận được hiểu biết? | Since this is so, are these things to be understood by faith, or by personal preference, or by oral tradition, or by reasoned reflection, or by acceptance of a view after pondering it?” |
| “no hetaṃ, bhante”. “nanume, bhikkhave, dhammā paññāya disvā veditabbā”ti? “evaṃ, bhante”. |
-- Thưa không, bạch Thế Tôn. -- Có phải các pháp này, do thấy chúng với trí tuệ nên được hiểu biết? -- Thưa phải, bạch Thế Tôn. |
— “No, venerable sir.” — “Aren’t these things to be understood by seeing them with wisdom?” — “Yes, venerable sir.” |
| “ayaṃ kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma bhikkhu aññatreva saddhāya, aññatra ruciyā, aññatra anussavā, aññatra ākāraparivitakkā, aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā aññaṃ byākaroti — ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmī”ti | -- Ðây là pháp môn, này các Tỷ-kheo, do pháp môn này, ngoài lòng tin, ngoài ưa thích, ngoài lắng nghe, ngoài suy tư về phương pháp, ngoài kham nhẫn, thích thú biện luận, có thể xác chứng với chánh trí; vị ấy biết rõ: "Sanh đã tận... không còn trở lui trạng thái này nữa". | — “This, bhikkhus, is the method of exposition by means of which a bhikkhu can declare final knowledge thus: ‘Destroyed is birth … there is no more for this state of being.’ |
|
... pe .... ♦ “puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu jivhāya rasaṃ sāyitvā santaṃ vā ajjhattaṃ ... pe ... rāgadosamohoti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, natthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti . yaṃ taṃ, bhikkhave, jivhāya rasaṃ sāyitvā santaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, atthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, natthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti; api nume, bhikkhave, dhammā saddhāya vā veditabbā, ruciyā vā veditabbā, anussavena vā veditabbā, ākāraparivitakkena vā veditabbā, diṭṭhinijjhānakkhantiyā vā veditabbā”ti? “no hetaṃ, bhante”. “nanume, bhikkhave, dhammā paññāya disvā veditabbā”ti? “evaṃ, bhante”. “ayampi kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma bhikkhu aññatreva saddhāya, aññatra ruciyā, aññatra anussavā, aññatra ākāraparivitakkā, aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā aññaṃ byākaroti — ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmī”ti {pajānātīti (syā. kaṃ. pī. ka.)} ... pe .... |
8-11) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khi tai nghe tiếng... khi mũi ngửi hương... khi lưỡi nếm vị... khi thân cảm xúc... | 8-12) “Further, bhikkhus, having heard a sound with the ear … [140] ... |
| ♦ “puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu manasā dhammaṃ viññāya santaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, atthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, natthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti. yaṃ taṃ, bhikkhave, bhikkhu manasā dhammaṃ viññāya santaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, atthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, natthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti; api nume, bhikkhave, dhammā saddhāya vā veditabbā, ruciyā vā veditabbā, anussavena vā veditabbā, ākāraparivitakkena vā veditabbā, diṭṭhinijjhānakkhantiyā vā veditabbā”ti? “no hetaṃ, bhante”. “nanume, bhikkhave, dhammā paññāya disvā veditabbā”ti? “evaṃ, bhante”. |
12) Lại nữa, này các Tỷ-kheo, khi ý biết pháp, hoặc nội tâm có tham, sân, si, biết rõ: "Nội tâm ta có tham, sân, si"; hoặc nội tâm không có tham, sân, si, biết rõ: "Nội tâm ta không có tham, sân, si". Này các Tỷ-kheo, khi ý biết pháp, hoặc biết rõ nội tâm có tham, sân, si: "Nội tâm ta có tham, sân, si", hoặc biết rõ nội tâm không có tham, sân, si: "Nội tâm ta không có tham, sân, si". Này các Tỷ-kheo, sự biết rõ chúng có mặt hay không có mặt trong tâm vị ấy, có phải chúng là những pháp do lòng tin được hiểu biết, hay do ưa thích được hiểu biết, hay do lắng nghe được hiểu biết, hay do suy tư về phương pháp được hiểu biết, hay do kham nhẫn, thích thú biện luận được hiểu biết? -- Thưa không, bạch Thế Tôn. -- Có phải các pháp này, do thấy chúng với trí tuệ nên được hiểu biết? -- Thưa phải, bạch Thế Tôn. |
Having cognized a mental phenomenon with the mind, if there is lust, hatred, or delusion internally, a bhikkhu understands: ‘There is lust, hatred, or delusion internally’; or, if there is no lust, hatred, or delusion internally, he understands: ‘There is no lust, hatred, or delusion internally.’ Since this is so, are these things to be understood by faith, or by personal preference, or by oral tradition, or by reasoned reflection, or by acceptance of a view after pondering it?” “No, venerable sir.” — “Aren’t these things to be understood by seeing them with wisdom?” — “Yes, venerable sir.” |
| “ayampi kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma bhikkhu aññatreva saddhāya, aññatra ruciyā, aññatra anussavā, aññatra ākāraparivitakkā, aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā aññaṃ byākaroti — ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmī”ti. aṭṭhamaṃ. | 13) -- Ðây là pháp môn, này các Tỷ-kheo, do pháp môn ấy, Tỷ-kheo ngoài lòng tin, ngoài ưa thích, ngoài lắng nghe, ngoài suy tư về pháp môn, hay ngoài kham nhẫn, thích thú biện luận, có thể xác chứng với chánh trí; vị ấy biết rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa". | 13) “This, bhikkhus, is the method of exposition by means of which a bhikkhu—apart from faith, apart from personal preference, apart from oral tradition, apart from reasoned reflection, apart from acceptance of a view after pondering it—can declare final knowledge thus: ‘Destroyed is birth, the holy life has been lived, what had to be done has been done, there is no more for this state of being.’” |
♦ 9. Indriyasampannasuttaṃ (SN 35.154) – 153. IX. Căn (87) (S.iv,140) – 154. (9) Equipped with Faculties
| ♦ 154. atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami ... pe ... |
1) ... 2) Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn... |
1-3) Then a certain bhikkhu approached the Blessed One … |
| ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca — “‘indriyasampanno, indriyasampanno’ti, bhante, vuccati. kittāvatā nu kho, bhante, indriyasampanno hotī”ti? |
3) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn: -- "Các căn được thành tựu", như vậy được nói đến. Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, các căn được thành tựu? |
and said to him: –“Venerable sir, it is said, ‘equipped with faculties, equipped with faculties.’ (152) In what way, venerable sir, is one equipped with faculties?” |
| ♦ “cakkhundriye ce, bhikkhu, udayabbayānupassī viharanto cakkhundriye nibbindati ... pe ... jivhindriye ce, bhikkhu, udayabbayānupassī viharanto jivhindriye nibbindati ... pe ... manindriye ce, bhikkhu, udayabbayānupassī viharanto manindriye nibbindati. | 4) -- Nếu Tỷ-kheo quán sanh diệt trong nhãn căn, vị ấy nhàm chán đối với nhãn căn... trong nhĩ căn... trong tỷ căn... trong thiệt căn... trong thân căn... Nếu Tỷ-kheo quán sanh diệt trong ý căn, vị ấy nhàm chán đối với ý căn. | 4) — “If, bhikkhu, while one dwells contemplating rise and fall in the eye faculty, one experiences revulsion towards the eye faculty; if, while one dwells contemplating rise and fall in the ear faculty, one experiences revulsion towards the ear faculty; … if, while one dwells contemplating rise and fall in the mind faculty, one experiences revulsion towards the mind faculty, |
| nibbindaṃ virajjati ... pe ... vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. | Do nhàm chán, vị ấy ly tham. Do ly tham, vị ấy được giải thoát. Trong sự giải thoát, khởi lên trí biết rằng: "Ta đã được giải thoát".Vị ấy biết rõ rằng: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa". | then, experiencing revulsion, one becomes dispassionate…. When [the mind] is liberated, there comes the knowledge: ‘It’s liberated.’ One understands: ‘Destroyed is birth, the holy life has been lived, what had to be done has been done, there is no more for this state of being.’ |
| ettāvatā kho, bhikkhu, indriyasampanno hotī”ti. navamaṃ. | 5) Cho đến như vậy, Tỷ-kheo thành tựu các căn. | 5) It is in this way, bhikkhu, that one is equipped with faculties.” [141] |
♦ 10. Dhammakathikapucchasuttaṃ (SN 35.155) – 154. X. Vị Thuyết Pháp (88) (S.iv,141) – 155. (10) A Speaker on the Dhamma
| ♦ 155. atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami ... pe ... |
1) ... 2) Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn... |
1-3) Then a certain bhikkhu approached the Blessed One … |
| ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca — “‘dhammakathiko, dhammakathiko’ti, bhante, vuccati. kittāvatā nu kho, bhante, dhammakathiko hotī”ti? |
3) Ngồi xuống một bên. Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn: -- "Vị thuyết pháp, vị thuyết pháp", bạch Thế Tôn, như vậy được nói đến. Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là vị thuyết pháp? |
and said to him: –“Venerable sir, it is said, ‘a speaker on the Dhamma, a speaker on the Dhamma.’ In what way, venerable sir, is one a speaker on the Dhamma?” (153) |
| ♦ “cakkhussa ce, bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya dhammaṃ deseti, ‘dhammakathiko bhikkhū’ti alaṃvacanāya. cakkhussa ce, bhikkhu, nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti, ‘dhammānudhammappaṭipanno bhikkhū’ti alaṃvacanāya. cakkhussa ce, bhikkhu, nibbidā virāgā nirodhā anupādāvimutto hoti, ‘diṭṭhadhammanibbānappatto bhikkhū’ti alaṃvacanāya | 4) -- Nếu Tỷ-kheo thuyết pháp đưa đến nhàm chán, ly tham, đoạn diệt mắt, như vậy là vừa đủ để được gọi là Tỷ-kheo thuyết pháp. Nếu Tỷ-kheo thực hành sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với mắt, như vậy là vừa đủ để được gọi là Tỷ-kheo thành tựu pháp và thuận pháp. Nếu Tỷ-kheo do nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với mắt, được giải thoát không có chấp thủ, như vậy là vừa đủ để được gọi là Tỷ-kheo chứng được Niết-bàn ngay trong hiện tại. | 4-9) — “Bhikkhu, if one teaches the Dhamma for the purpose of revulsion towards the eye, for its fading away and cessation, one can be called a bhikkhu who is a speaker on the Dhamma. If one is practising for the purpose of revulsion towards the eye, for its fading away and cessation, one can be called a bhikkhu who is practising in accordance with the Dhamma. If, through revulsion towards the eye, through its fading away and cessation, one is liberated by nonclinging, one can be called a bhikkhu who has attained Nibbāna in this very life. |
| .. pe ... jivhāya ce, bhikkhu, nibbidāya virāgāya nirodhāya dhammaṃ deseti, ‘dhammakathiko bhikkhū’ti alaṃvacanāya ... pe ... | 5-8) ... tai... mũi... lưỡi... thân... | “Bhikkhu, if one teaches the Dhamma for the purpose of revulsion towards the ear … |
| manassa ce, bhikkhu, nibbidāya virāgāya nirodhāya dhammaṃ deseti, ‘dhammakathiko bhikkhū’ti alaṃvacanāya. manassa ce, bhikkhu, nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti, ‘dhammānudhammappaṭipanno bhikkhū’ti alaṃvacanāya. manassa ce, bhikkhu, nibbidā virāgā nirodhā anupādāvimutto hoti, ‘diṭṭhadhammanibbānappatto bhikkhū’ti alaṃvacanāyā”ti. dasamaṃ. | 9) Nếu Tỷ-kheo thuyết pháp đưa đến nhàm chán, ly tham, đoạn diệt ý, như vậy là vừa đủ để được gọi là Tỷ-kheo thuyết pháp. Nếu Tỷ-kheo thực hành sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với ý, như vậy là vừa đủ để được gọi là Tỷ-kheo thực hành pháp và thuận pháp. Nếu Tỷ-kheo do nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với ý, được giải thoát không có chấp thủ, như vậy là vừa đủ để được gọi là Tỷ-kheo đạt được Niết-bàn ngay trong hiện tại. | for the purpose of revulsion towards the mind, for its fading away and cessation, one can be called a bhikkhu who is a speaker on the Dhamma. If one is practising for the purpose of revulsion towards the mind, for its fading away and cessation, one can be called a bhikkhu who is practising in accordance with the Dhamma. If, through revulsion towards the mind, through its fading away and cessation, one is liberated by nonclinging, one can be called a bhikkhu who has attained Nibbāna in this very life.” |
|
♦ navapurāṇavaggo pañcadasamo. ♦ tassuddānaṃ — ♦ kammaṃ cattāri sappāyā, anantevāsi kimatthiyā. ♦ atthi nu kho pariyāyo, indriyakathikena cāti. ♦ saḷāyatanavagge tatiyapaṇṇāsako samatto. ♦ tassa vagguddānaṃ — ♦ yogakkhemi ca loko ca, gahapati devadahena ca. ♦ navapurāṇena paṇṇāso, tatiyo tena vuccatīti. |
*****
(80) Bản tiếng Anh của PTS: Action, nghĩa là Nghiệp.
(81) Chú giải: Con mắt không phải cũ, nhưng được hiện hữu do nghiệp quá khứ.
(82) Xem M. I. 46; III. 302.
(83) Tên kinh này và 3 kinh kế tiếp (148, 149, 150) trong bản tiếng Anh của PTS dịch: Helpful, nghĩa là Trợ giúp.
(84) Sācariyaka. SA. II. 403 giải thích họ là đạọ sư của vị ấy, bảo bọc vị ấy, dạy dỗ vị ấy rằng: "Áp dụng cách điều trị như vậy, như vậy, làm những bổn phận như vậy, như vậy".
(85) Bản tiếng Anh của PTS: To What Purpose? nghĩa là Vớỉ mục đích gì?
(86) Bản tiếng Anh của PTS: Is There a Method! nghĩa là Có pháp môn nào?
(87) Bản tiếng Anh của PTS: Faculty, nghĩa là Căn.
(88) Bản tiếng Anh của PTS: Preacher, nghĩa là Vị thuyết pháp.
*****
(146) Cp. 12:37. Spk here offers essentially the same explanation as that included in II, n. 111, adding that in this sutta the preliminary stage of insight (pubbabhāgavipassanā) is discussed.
(147) Nibbānasappāyaṃ paṭipadaṃ. Spk: The practice that is helpful (upakārapaṭipadā), suitable, for Nibbāna.
(148) Anantevāsikam idaṃ bhikkhave brahmacariyaṃ vussati anācariyakaṃ. This is a riddle which turns upon two puns difficult to replicate in English. A “student” (antevāsī) is literally “one who dwells within,” and thus (as the text explains below) one for whom defilements do not dwell within (na antovasanti) is said to be “without students.” The word “teacher” (ācariya) is here playfully connected with the verb “to assail” (samudācarati); thus one unassailed by defilements is said to be “without a teacher.” Spk glosses anantevāsikaṃ with anto vasanakilesavirahitaṃ (“devoid of defilements dwelling within”), and anācariyakaṃ with ācaraṇakilesavirahitaṃ (“devoid of the ‘assailing’ defilements”).
(149) See n. 79 above.
(150) As at 12:68. See II, n. 198.
(151) Cp. 35:70. Spk says that in this sutta the reviewing (paccavekkhaṇā) of the sekha and the arahant is discussed.
(152) Indriyasampanno. Spk: Complete in faculties (paripuṇṇindriyo). One who has attained arahantship by exploring with insight the six (sense) faculties is said to be “complete in faculties” because he possesses tamed faculties, or because he possesses the (spiritual) faculties of faith, etc., arisen by exploring with insight the six (sense) faculties, the eye, etc. For another interpretation of “equipped with faculties,” see 48:19.
(153) Parallel to 12:16 and 22:115.
*****
Nguồn (Source):
- Pāḷi: digitalpalireader.online
- Vietnamese: (HT. Thích Minh Châu dịch): khemarama.net
- English: (Translated by Bhikkhu Bodhi): en.khemarama.net
