Saṃyutta Nikāya (SN) - Tương Ưng Bộ Kinh - The Connected Discourses of the Buddha
[4] Saḷāyatanavaggapāḷi - Thiên Sáu Xứ - The Book of the Six Sense Bases [1]
*****
[01] Saḷāyatana Saṃyutta
Tương Ưng Sáu Xứ (a)
Connected Discourses on the Six Sense Bases
Phần Một. Năm Mươi Kinh Thứ Nhất – Division I. The Root Fifty
01. Aniccavaggo – Phẩm Vô Thường – The Impermanent
♦ 1. Ajjhattāniccasuttaṃ (SN 35.1) – 1.I. Vô Thường (1) Nội (S. iv.1) – 1. (1) The Internal as Impermanent (1) (1)
| ♦ 1. evaṃ me sutaṃ. ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi — “bhikkhavo”ti. “bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. |
1) Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, vườn ông Anāthapiṇḍika. 2) Ở đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: "-- Này các Tỷ-kheo" -- "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. |
1) Thus, have I heard. (2) On one occasion the Blessed One was dwelling at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park. 2) There the Blessed One addressed the bhikkhus thus: “Bhikkhus!” –“Venerable sir!” those bhikkhus replied. |
|
bhagavā etadavoca -- ♦ “cakkhuṃ, bhikkhave, aniccaṃ. yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ; yaṃ dukkhaṃ tadanattā. yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. |
3) Thế Tôn nói như sau: -- Mắt, này các Tỷ-kheo, là vô thường. Cái gì vô thường là khổ. Cái gì khổ là vô ngã. Cái gì vô ngã cần phải như thật quán với chánh trí tuệ là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi". |
3) The Blessed One said this: — “Bhikkhus, the eye is impermanent. (3) What is impermanent is suffering. What is suffering being nonself. What is nonself should be seen as it really is with correct wisdom thus: ‘This is not mine, this I am not, this is not myself.’ |
| sotaṃ aniccaṃ. yadaniccaṃ ... pe ... ghānaṃ aniccaṃ. yadaniccaṃ ... pe ... jivhā aniccā. yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ; yaṃ dukkhaṃ tadanattā. yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. kāyo anicco. yadaniccaṃ ... pe ... |
4) Tai là vô thường... 5) Mũi là vô thường... 6) Lưỡi là vô thường... 7) Thân là vô thường... |
4-7) “The ear is impermanent…. The nose is impermanent…. The tongue is impermanent…. The body is impermanent…. |
| mano anicco. yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ; yaṃ dukkhaṃ tadanattā. yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. | 8) Ý là vô thường. Cái gì vô thường là khổ. Cái gì khổ là vô ngã. Cái gì vô ngã cần phải như thật quán với chánh trí tuệ là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi". | 8) The mind is impermanent. What is impermanent is suffering. What is suffering being nonself. What is nonself should be seen as it really is with correct wisdom thus: ‘This is not mine, this I am not, this is not myself.’ [2] |
| evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati, sotasmimpi nibbindati, ghānasmimpi nibbindati, jivhāyapi nibbindati, kāyasmimpi nibbindati, manasmimpi nibbindati. | 9) Thấy vậy, này các Tỷ-kheo, vị Ða văn Thánh đệ tử nhàm chán đối với mắt, nhàm chán đối với tai, nhàm chán đối với mũi, nhàm chán đối với lưỡi, nhàm chán đối với thân, nhàm chán đối với ý. | 9) “Seeing thus, bhikkhus, the instructed noble disciple experiences revulsion towards the eye, revulsion towards the ear, revulsion towards the nose, revulsion towards the tongue, revulsion towards the body, revulsion towards the mind. |
| nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī”ti. paṭhamaṃ. | Do nhàm chán, vị ấy ly tham. Do ly tham, vị ấy giải thoát. Trong sự giải thoát, khởi lên trí biết rằng: "Ta đã giải thoát". Vị ấy biết rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa". | Experiencing revulsion, he becomes dispassionate. Through dispassion [his mind] is liberated. When it is liberated there comes the knowledge: ‘It’s liberated.’ He understands: ‘Destroyed is birth, the holy life has been lived, what had to be done has been done, there is no more for this state of being.’” |
♦ 2. Ajjhattadukkhasuttaṃ (SN 35.2) – 2.II. Khổ (1) Nội (S.iv,1) – 2. (2) The Internal as Suffering
| ♦ 2. “cakkhuṃ, bhikkhave, dukkhaṃ. yaṃ dukkhaṃ tadanattā; yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. |
1-2) ... (1) 3) -- Mắt, này các Tỷ-kheo, là khổ. Cái gì khổ là vô ngã. Cái gì vô ngã cần phải như thật quán với chánh trí tuệ là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi". |
1-2)… 3) — “Bhikkhus, the eye is suffering. What is suffering is nonself. What is nonself should be seen as it really is with correct wisdom thus: ‘This is not mine, this I am not, this is not myself.’ |
| sotaṃ dukkhaṃ ... pe ... ghānaṃ dukkhaṃ... jivhā dukkhā... kāyo dukkho... | 4-7) Tai là khổ... Mũi là khổ... Lưỡi là khổ... Thân là khổ.... | 4-7) “The ear is suffering…. The nose is suffering…. The tongue is suffering…. The body is suffering…. |
| mano dukkho. yaṃ dukkhaṃ tadanattā; yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. | 8) Ý là khổ. Cái gì khổ là vô ngã. Cái gì vô ngã cần phải như thật quán với chánh trí tuệ là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi". | 8) The mind is suffering. What is suffering being nonself. What is nonself should be seen as it really is with correct wisdom thus: ‘This is not mine, this I am not, this is not myself.’ |
| evaṃ passaṃ ... pe ... nāparaṃ itthattāyāti pajānātī”ti. dutiyaṃ. | 9) Thấy vậy, này các Tỷ-kheo... "... không còn trở lại trạng thái này nữa". | 9) “Seeing thus … He understands: ‘… there is no more for this state of being.’” |
♦ 3. Ajjhattānattasuttaṃ (SN 35.3) – 3.III. Vô Ngã (1) Nội (S.iv,2) – 3. (3) The Internal as Nonself
| ♦ 3. “cakkhuṃ, bhikkhave, anattā. yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. |
1-2) ... 3) -- Mắt, này các Tỷ-kheo, là vô ngã. Cái gì vô ngã cần phải như thật quán với chánh trí tuệ là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi". |
1-2) … 3) — “Bhikkhus, the eye is nonself. What is nonself should be seen as it really is with correct wisdom thus: ‘This is not mine, this I am not, this is not myself.’ |
| sotaṃ anattā ... pe ... ghānaṃ anattā... jivhā anattā... kāyo anattā... | 4-7) Tai là vô ngã... Mũi là vô ngã... Lưỡi là vô ngã... Thân là vô ngã... | 4-7) “The ear is nonself…. The nose is nonself…. The tongue is nonself…. The body is nonself…. |
| mano anattā. yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. | 8) Ý là vô ngã. Cái gì vô ngã cần phải như thật quán với chánh trí tuệ là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi". | 8) The mind is nonself. What is nonself should be seen as it really is with correct wisdom thus: ‘This is not mine, this I am not, this is not myself.’ |
| evaṃ passaṃ ... pe ... nāparaṃ itthattāyāti pajānātī”ti. tatiyaṃ. | 9) Thấy vậy... "... không còn trở lui trạng thái này nữa". | 9) “Seeing thus … He understands: ‘… there is no more for this state of being.’” |
♦ 4. Bāhirāniccasuttaṃ (SN 35.4) – 4.IV. Vô Thường (2) Ngoại (S.iv,2) – 4. (4) The External as Impermanent
| ♦ 4. “rūpā, bhikkhave, aniccā. yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ; yaṃ dukkhaṃ tadanattā. yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. |
1-2) ... 3) -- Sắc, này các Tỷ-kheo, là vô thường. Cái gì vô thường là khổ. Cái khổ là vô ngã. Cái gì vô ngã cần phải như thật quán với chánh trí tuệ là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi". |
1-2) … 3) — “Bhikkhus, forms are impermanent. What is impermanent is suffering. What is suffering being nonself. What is nonself should be seen as it really is with correct wisdom thus: ‘This is not mine, [3] this I am not, this is not myself.’ |
| saddā... gandhā... rasā... phoṭṭhabbā... | 4-7) Các tiếng... Các hương... Các vị... Các xúc... | 4-7) “Sounds … Odors … Tastes … Tactile objects … |
| dhammā aniccā. yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ; yaṃ dukkhaṃ tadanattā. yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. | 8) Các pháp là vô thường. Cái gì vô thường là khổ. Cái gì khổ là vô ngã. Cái gì vô ngã cần phải như thật quán với chánh trí tuệ là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi". | 8) Mental phenomena are impermanent. (4) What is impermanent is suffering. What is suffering is nonself. What is nonself should be seen as it really is with correct wisdom thus: ‘This is not mine, this I am not, this is not myself.’ |
| evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpesupi nibbindati, saddesupi nibbindati, gandhesupi nibbindati, rasesupi nibbindati, phoṭṭhabbesupi nibbindati, dhammesupi nibbindati. | 9) Thấy vậy, này các Tỷ-kheo, vị Ða văn Thánh đệ tử nhàm chán đối với các sắc, nhàm chán đối với các tiếng, nhàm chán đối với các hương, nhàm chán đối với các vị, nhàm chán đối với các xúc, nhàm chán đối với các pháp. | 9) “Seeing thus, bhikkhus, the instructed noble disciple experiences revulsion towards forms, revulsion towards sounds, revulsion towards odours, revulsion towards tastes, revulsion towards tactile objects, revulsion towards mental phenomena. |
| nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī”ti. catutthaṃ. | Do nhàm chán, vị ấy ly tham. Do ly tham, vị ấy giải thoát. Trong sự giải thoát, khởi lên trí biết rằng: "Ta đã giải thoát". Vị ấy biết rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa". | Experiencing revulsion, he becomes dispassionate. Through dispassion [his mind] is liberated. When it is liberated there comes the knowledge: ‘It’s liberated.’ He understands: ‘Destroyed is birth, the holy life has been lived, what had to be done has been done, there is no more for this state of being.’” |
♦ 5. Bāhiradukkhasuttaṃ (SN 35.5) – 5.V. Khổ (2) Ngoại (S.iv.3) – 5. (5) The External as Suffering
| ♦ 5. “rūpā, bhikkhave, dukkhā. yaṃ dukkhaṃ tadanattā; yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. |
1-2) ... 3) -- Các sắc, này các Tỷ-kheo, là khổ. Cái gì khổ là vô ngã. Cái gì vô ngã cần phải như thật quán với chánh trí tuệ là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi". |
1-2) … 3) — “Bhikkhus, forms are suffering. What is suffering is nonself. What is nonself should be seen as it really is with correct wisdom thus: ‘This is not mine, this I am not, this is not myself.’ |
| saddā... gandhā... rasā... phoṭṭhabbā... | 4-7) Các tiếng... Các hương... Các vị... Các xúc... | 4-7) “Sounds … Odors … Tastes … Tactile objects … |
| dhammā dukkhā. yaṃ dukkhaṃ tadanattā. yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. | 8) Các pháp là khổ. Cái gì khổ là vô ngã. Cái gì vô ngã cần phải như thật quán với chánh trí tuệ là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi". | 8) Mental phenomena are suffering. What is suffering is nonself. What is nonself should be seen as it really is with correct wisdom thus: ‘This is not mine, this I am not, this is not myself.’ |
| evaṃ passaṃ ... pe ... nāparaṃ itthattāyāti pajānātī”ti. pañcamaṃ. | 9) Thấy vậy... "... không còn trở lui trạng thái nầy nữa". | 9) “Seeing thus … He understands: ‘… there is no more for this state of being.’” |
♦ 6. Bāhirānattasuttaṃ (SN 35.6) – 6.VI. Vô Ngã (2) Ngoại (S.iv.3) – 6. (6) The External as Nonself
| ♦ 6. “rūpā, bhikkhave, anattā. yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. |
1-2) ... 3) -- Các sắc, này các Tỷ-kheo, là vô ngã. Cái gì vô ngã cần phải như thật quán với chánh trí tuệ là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi". |
1-2) … 3) — “Bhikkhus, forms are nonself. What is nonself should be seen as it really is with correct wisdom thus: ‘This is not mine, this I am not, this is not myself.’ |
| saddā... gandhā... rasā... phoṭṭhabbā... | 4-7) Các tiếng... Các hương... Các vị... Các xúc.... | 4-7) “Sounds … Odours … Tastes … Tactile objects … |
| dhammā anattā. yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. | 8) Các pháp là vô ngã. Cái gì vô ngã cần phải như thật quán với chánh trí tuệ là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi". | 8) Mental phenomena are nonself. What is nonself should be seen as it really is with correct wisdom thus: ‘This is not mine, this I am not, this is not myself.’ |
| evaṃ passaṃ ... pe ... nāparaṃ itthattāyāti pajānātī”ti. chaṭṭhaṃ. | 9) Thấy vậy... "... không còn trở lui trạng thái này nữa". | 9) “Seeing thus … He understands: ‘… there is no more for this state of being.’” [4] |
♦ 7. Ajjhattāniccātītānāgatasuttaṃ (SN 35.7) – 7.VII. Vô Thường (3) Nội (S.iv.4) – 7. (7) The Internal as Impermanent in the Three Times
| ♦ 7. “cakkhuṃ, bhikkhave, aniccaṃ atītānāgataṃ; ko pana vādo paccuppannassa! evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītasmiṃ cakkhusmiṃ anapekkho hoti; anāgataṃ cakkhuṃ nābhinandati; paccuppannassa cakkhussa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. |
1-2) ... 3) -- Mắt, này các Tỷ-kheo, là vô thường, kể cả quá khứ và vị lai, còn nói gì (mắt) hiện tại. Thấy vậy, này các Tỷ-kheo, vị Ða văn Thánh đệ tử không tiếc nuối đối với mắt quá khứ, không còn hoan hỷ đối với mắt tương lai, đối với mắt hiện tại; đã thực hành sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt. |
1-2) At Sāvatthī… 3) — “Bhikkhus, the eye is impermanent, both of the past and the future, not to speak of the present. Seeing thus, bhikkhus, the instructed noble disciple is indifferent towards the eye of the past; he does not seek delight in the eye of the future; and he is practicing for revulsion towards the eye of the present, for its fading away and cessation. |
| sotaṃ aniccaṃ... ghānaṃ aniccaṃ... jivhā aniccā atītānāgatā; ko pana vādo paccuppannāya! evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītāya jivhāya anapekkho hoti; anāgataṃ jivhaṃ nābhinandati; paccuppannāya jivhāya nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. kāyo anicco ... pe ... | 4-7) Tai là vô thường... Mũi là vô thường... Lưỡi là vô thường... Thân là vô thường.... | 4-7) “The ear is impermanent … The nose is impermanent … The tongue is impermanent … The body is impermanent … |
| mano anicco atītānāgato; ko pana vādo paccuppannassa! evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītasmiṃ manasmiṃ anapekkho hoti; anāgataṃ manaṃ nābhinandati; paccuppannassa manassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hotī”ti. sattamaṃ. | 8) Ý là vô thường, kể cả quá khứ và vị lai, còn nói gì đến (ý) hiện tại. Thấy vậy, này các Tỷ-kheo, vị Ða văn Thánh đệ tử, không tiếc nuối đối với ý quá khứ, không có hoan hỷ đối với ý tương lai, đối với ý hiện tại; đã thực hành sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt. |
8) The mind is impermanent, both of the past and the future, not to speak of the present. Seeing thus, bhikkhus, the instructed noble disciple is indifferent towards the mind of the past … for its fading away and cessation.” |
♦ 8. Ajjhattadukkhātītānāgatasuttaṃ (SN 35.8) – 8.VIII. Khổ (3) Nội (S.iv,4) – 8. (8) The Internal as Suffering in the Three Times
| ♦ 8. “cakkhuṃ, bhikkhave, dukkhaṃ atītānāgataṃ; ko pana vādo paccuppannassa! evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītasmiṃ cakkhusmiṃ anapekkho hoti; anāgataṃ cakkhuṃ nābhinandati; paccuppannassa cakkhussa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. |
1-2) ... 3-7) -- Mắt, này các Tỷ-kheo, là khổ, kể cả quá khứ và vị lai, còn nói gì đến (mắt) hiện tại. Thấy vậy, này các Tỷ-kheo, vị Ða văn Thánh đệ tử, không tiếc nuối đối với mắt quá khứ, không hoan hỷ đối với mắt tương lai, đối với mắt hiện tại; đã thực hành sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt... |
1-2) At Sāvatthī… 3-7) — “Bhikkhus, the eye is suffering, both of the past and the future, not to speak of the present. |
| sotaṃ dukkhaṃ ... pe ... ghānaṃ dukkhaṃ ... pe ... jivhā dukkhā atītānāgatā; ko pana vādo paccuppannāya! evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītāya jivhāya anapekkho hoti; anāgataṃ jivhaṃ nābhinandati; paccuppannāya jivhāya nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. kāyo dukkho ... pe ... | Tai... Mũi... Lưỡi... Thân... | |
| mano dukkho atītānāgato; ko pana vādo paccuppannassa! evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītasmiṃ manasmiṃ anapekkho hoti; anāgataṃ manaṃ nābhinandati; paccuppannassa manassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hotī”ti. aṭṭhamaṃ. | 8) Ý là khổ, kể cả ý quá khứ và vị lai, còn nói gì đến (ý) hiện tại. Thấy vậy, này các Tỷ-kheo, vị Ða văn Thánh đệ tử không tiếc nuối đối với ý quá khứ, không có hoan hỷ đối với ý tương lai, đối với ý hiện tại; đã thực hành sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt. | 8) Seeing thus … The mind is suffering … for its fading away and cessation.” |
♦ 9. Ajjhattānattātītānāgatasuttaṃ (SN 35.9) – 9.IX. Vô Ngã (3) Nội (S.iv,4) – 9. (9) The Internal as Nonself in the Three Times
| ♦ 9. “cakkhuṃ, bhikkhave, anattā atītānāgataṃ; ko pana vādo paccuppannassa! evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītasmiṃ cakkhusmiṃ anapekkho hoti; anāgataṃ cakkhuṃ nābhinandati; paccuppannassa cakkhussa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. |
1-2) ... 3) -- Mắt, này các Tỷ-kheo, là vô ngã, kể cả quá khứ và vị lai, còn nói gì đến (mắt) hiện tại. Thấy vậy, này các Tỷ-kheo, vị Ða văn Thánh đệ tử không có tiếc nuối đối với mắt quá khứ, không có hoan hỷ đối với mắt vị lai, đối với mắt hiện tại; đã thực hành sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt. |
1-2) At Sāvatthī…. 3-7) — “Bhikkhus, the eye is nonself, both of the past and the future, not to speak of the present. |
| sotaṃ anattā ... pe ... ghānaṃ anattā ... pe ... jivhā anattā atītānāgatā; ko pana vādo paccuppannāya! evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītāya jivhāya anapekkho hoti; anāgataṃ jivhaṃ nābhinandati; paccuppannāya jivhāya nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. kāyo anattā ... pe ... | 4-7) Tai... Mũi... Lưỡi... Thân.... | |
| mano anattā atītānāgato; ko pana vādo paccuppannassa! evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītasmiṃ manasmiṃ anapekkho hoti; anāgataṃ manaṃ nābhinandati; paccuppannassa manassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hotī”ti. navamaṃ. | 8) Ý là vô ngã, kể cả quá khứ và vị lai, còn nói gì đến (ý) hiện tại. Thấy vậy, này các Tỷ-kheo, vị Ða văn Thánh đệ tử không tiếc nuối đối với ý quá khứ, không hoan hỷ đối với ý vị lai, đối với ý hiện tại; đã thực hành sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt. | 8) Seeing thus … [5] … The mind is nonself … for its fading away and cessation.” |
♦ 10. Bāhirāniccātītānāgatasuttaṃ (SN 35.10) – 10.X. Vô Thường (4) Ngoại (S.iv,5) – 10. (10)-12. (12) The External as Impermanent in theThree Times, Etc.
| ♦ 10. “rūpā, bhikkhave, aniccā atītānāgatā; ko pana vādo paccuppannānaṃ! evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītesu rūpesu anapekkho hoti; anāgate rūpe nābhinandati; paccuppannānaṃ rūpānaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. |
1-2) ... 3) -- Các sắc, này các Tỷ-kheo, là vô thường, kể cả quá khứ và vị lai, còn nói gì đến (sắc) hiện tại. Thấy vậy, này các Tỷ-kheo, vị Ða văn Thánh đệ tử không tiếc nuối đối với các sắc quá khứ, không hoan hỷ đối với sắc vị lai, đối với các sắc hiện tại; đã thực hành sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt. |
(These three suttas are identical with §§7-9, but by way of the six external sense bases.) [6] |
| saddā... gandhā... rasā... phoṭṭhabbā... | 4-7) Các tiếng... Các hương... Các vị... Các xúc.... | |
| dhammā aniccā atītānāgatā; ko pana vādo paccuppannānaṃ! evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītesu dhammesu anapekkho hoti; anāgate dhamme nābhinandati; paccuppannānaṃ dhammānaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hotī”ti. dasamaṃ. | 8) Các pháp, này các Tỷ-kheo, là vô thường, kể cả (các pháp) quá khứ và vị lai, còn nói gì (các pháp) hiện tại. Thấy vậy, này các Tỷ-kheo, vị Ða văn Thánh đệ tử không tiếc nuối đối với các pháp quá khứ, không hoan hỷ đối với các pháp vị lai, đối với các pháp hiện tại; đã thực hành sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt. |
♦ 11. Bāhiradukkhātītānāgatasuttaṃ (SN 35.11) – 11.XI. Khổ (4) Ngoại (S.iv,5) – ...
| ♦ 11. “rūpā, bhikkhave, dukkhā atītānāgatā; ko pana vādo paccuppannānaṃ! evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītesu rūpesu anapekkho hoti; anāgate rūpe nābhinandati; paccuppannānaṃ rūpānaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hotī”ti |
1-2) ... 3) -- Các sắc, này các Tỷ-kheo, là khổ, kể cả (các sắc) quá khứ và vị lai, còn nói gì (các sắc) hiện tại. Thấy vậy, này các Tỷ-kheo, vị Ða văn Thánh đệ tử không tiếc nuối đối với các sắc quá khứ, không hoan hỷ đối với các sắc tương lai, đối với các sắc hiện tại; đã thực hành sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt. |
... |
| ...pe. .... ekādasamaṃ. | 4-7) Các tiếng... Các hương... Các vị... Các xúc.... | |
| 8) Các pháp, này các Tỷ-kheo, là khổ, kể cả (các pháp) quá khứ và vị lai, còn nói gì đến (các pháp) hiện tại. Thấy vậy, này các Tỷ-kheo, vị Ða văn Thánh đệ tử không tiếc nuối đối với các pháp quá khứ, không hoan hỷ đối với các pháp vị lai, đối với các pháp hiện tại; đã thực hành sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt. |
♦ 12. Bāhirānattātītānāgatasuttaṃ (SN 35.12) – 12.XII. Vô Ngã (4) Ngoại (S.iv,6) – ...
| ♦ 12. “rūpā, bhikkhave, anattā atītānāgatā; ko pana vādo paccuppannānaṃ! evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītesu rūpesu anapekkho hoti; anāgate rūpe nābhinandati; paccuppannānaṃ rūpānaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. |
1-2) ... 3) -- Các sắc, này các Tỷ-kheo, là vô ngã, kể cả (các sắc) quá khứ và vị lai, còn nói gì đến (các sắc) hiện tại. Thấy vậy, này các Tỷ-kheo, vị Ða văn Thánh đệ tử không tiếc nuối đối với các sắc quá khứ, không hoan hỷ đối với sắc vị lai, đối với các sắc hiện tại; đã thực hành sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt. |
... |
| saddā... gandhā... rasā... phoṭṭhabbā... | 4-7) Các tiếng... Các hương... Các vị... Các xúc.... | |
| dhammā anattā atītānāgatā; ko pana vādo paccuppannānaṃ! evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītesu dhammesu anapekkho hoti; anāgate dhamme nābhinandati; paccuppannānaṃ dhammānaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hotī”ti. dvādasamaṃ. | 8) Các pháp, này các Tỷ-kheo, là vô ngã, kể cả (các pháp) quá khứ và vị lai, còn nói gì đến (các pháp) hiện tại. Thấy vậy, này các Tỷ-kheo, vị Ða văn Thánh đệ tử không tiếc nuối đối với các pháp quá khứ, không hoan hỷ đối với các pháp vị lai, đối với các pháp hiện tại; đã thực hành sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt. | |
|
♦ aniccavaggo paṭhamo. ♦ tassuddānaṃ — ♦ aniccaṃ dukkhaṃ anattā ca, tayo ajjhattabāhirā. ♦ yadaniccena tayo vuttā, te te ajjhattabāhirāti. |
*****
(1) Kinh này và các kinh sau đi thẳng vào nội dung chính của kinh, không có đoạn dẫn nhập: "Như vậy tôi nghe... Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:"
*****
(1) The “internal” (ajjhattika = adhi + atta + ika) exclusively denotes the six sense faculties, and is contrasted with “external” (bāhira), which exclusively denotes the six sense objects (though according to the Abhidhamma, dhammāyatana denotes the objects of manoviññāṇa and the mental concomitants of all viññāṇa). Despite the similarity, the dyad ajjhattika–bāhira is not synonymous with the dyad ajjhatta–bahiddhā; the latter marks the distinction between what pertains to oneself and what is external to oneself. The sense faculties of other beings are ajjhattika but bahiddhā, while one’s own pigmentation, voice, scent, etc., are ajjhatta but bāhira.
(2) 35:1–22 are composed in accordance with templates met with earlier; see Concordance 3 for the correlations. In this saṃyutta, each template is instantiated twice, first with the internal bases, then with the external ones.
(3) Spk distinguishes the different types of “eyes” referred to in the canon. These are first divided into two general classes: the eye of knowledge (ñāṇacakkhu) and the physical eye (maṃsacakkhu). The former is fivefold: (i) the Buddha eye (buddhacakkhu), the knowledge of the inclinations and underlying tendencies of beings, and the knowledge of the degree of maturity of their spiritual faculties; (ii) the Dhamma eye (dhammacakkhu), the knowledge of the three lower paths and fruits; (iii) the universal eye (samantacakkhu), the Buddha’s knowledge of omniscience; (iv) the divine eye (dibbacakkhu), the knowledge arisen by suffusion of light (which sees the passing away and rebirth of beings); and (v) the wisdom eye (paññācakkhu), the discernment of the Four Noble Truths. The physical eye is twofold: (i) the composite eye (sasambhāracakkhu), the physical eyeball; and (ii) the sensitive eye (pasādacakkhu), i.e., the sensitive substance in the visual apparatus that responds to forms (perhaps the retina and optic nerve). Here the Blessed One speaks of the sensitive eye as the “eye base.” The ear, etc., should be similarly understood. Mind (mano) is the mind of the three planes, which is the domain of exploration with insight (tebhūmakasammasanacā racitta).
For the commentarial treatment of the sense bases, see Vism 444–46 (Ppn 14:36–53). Hamilton challenges the commentarial classification of the first five sense bases under the rūpakkhandha, arguing from the fact that the standard definition of the form aggregate in the suttas does not include them. In her view, the sense faculties are powers of perception partaking of both material and mental characteristics and thus unclassifiable exclusively under rūpa (Identity and Experience, pp. 14–22). By the same logic, however, it might be argued that the five external sense bases should not be assigned to the rūpakkhandha, for again the suttas do not place them there. The plain fact is that the correlations between the khandhas, āyatanas, and dhātus are not made explicit in the Nikāyas at all, but only in the Abhidhamma Piṭaka, which classifies both the first five internal and external sense bases under rūpa. The five faculties and four sense objects (excluding the tactile object) are categorized as “derivative form” (upādā rūpa), i.e., form derived from the four primary elements; the tactile object is classified under three of the primary elements: earth (hardness or softness), heat (hotness or coolness), and air (pressure and motion). The suttas themselves do not enumerate the types of derivative form, and the Abhidhamma texts seem to be filling in this lacuna.
(4) Spk: Mental phenomena: the mental-phenomena object of the three planes (dhammā ti tebhūmakadhammārammaṇaṃ).
I render dhammā here as “mental phenomena” rather than as “mental object”—the standard rendering—in compliance with the idea, stressed in the Abhidhamma and the commentaries, that the dhammāyatana comprises not only the types of objects peculiar to the mind base (manāyatana), but also all the mental phenomena associated with consciousness of any type, that is, as including the associated feeling, perception, and volitional formations. See the definition of the dhammāyatana at Vibh 72, and the explanation at Vism 484 (Ppn 15:14). The three planes are the sensuous plane, the form plane, and the formless plane.
*****
Nguồn (Source):
- Pāḷi: digitalpalireader.online
- Vietnamese: (HT. Thích Minh Châu dịch): khemarama.net
- English: (Translated by Bhikkhu Bodhi): en.khemarama.net
