Saṃyutta Nikāya (SN) - Tương Ưng Bộ Kinh - The Connected Discourses of the Buddha
[4] Saḷāyatanavaggapāḷi - Thiên Sáu Xứ - The Book of the Six Sense Bases
*****
[01] Saḷāyatana Saṃyutta
Tương Ưng Sáu Xứ (b)
Connected Discourses on the Six Sense Bases
08. Gilānavaggo – Phẩm Bệnh – Sick [46]
♦ 1. Paṭhamagilānasuttaṃ (SN 35.74) – 74.I. Bệnh (1) (24) (S.iv,46) – 74. (1) Sick (1)
| ♦ 74. sāvatthinidānaṃ. atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami ... pe ... |
1) Nhân duyên ở Sāvatthī... 2) Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn... |
1) At Sāvatthī… 2-3) Then a certain bhikkhu approached the Blessed One, paid homage to him, sat down to one side, |
| ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca — “amukasmiṃ, bhante, vihāre aññataro bhikkhu navo appaññāto ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno. sādhu, bhante, bhagavā yena so bhikkhu tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā”ti. |
3) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn: -- Trong tịnh xá của chúng con, bạch Thế Tôn, có một tân Tỷ-kheo ít người biết đến, bị bệnh hoạn, đau đớn, bị trọng bệnh. Lành thay, bạch Thế Tôn, nếu Thế Tôn đi đến Tỷ-kheo ấy vì lòng từ mẫn. |
3) and said to him: — “Venerable sir, in such and such a dwelling there is a certain newly ordained bhikkhu, not well known, who is sick, afflicted, gravely ill. It would be good, venerable sir, if the Blessed One would approach that bhikkhu out of compassion.” |
| ♦ atha kho bhagavā navavādañca sutvā gilānavādañca, “appaññāto bhikkhū”ti iti viditvā yena so bhikkhu tenupasaṅkami. | 4) Rồi Thế Tôn sau khi nghe tiếng "Mới", nghe tiếng "Bệnh", khi biết được: "Tỷ-kheo ấy ít được người biết đến" liền đi đến Tỷ-kheo ấy. | 4) Then, when the Blessed One heard the words “newly ordained” and “sick,” and understood that he was not a well-known bhikkhu, he went to him. |
| addasā kho so bhikkhu bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ. disvāna mañcake samadhosi {samañcosi (sī.), samatesi (syā. kaṃ.), samañcopi (pī.)}. | 5) Tỷ-kheo ấy thấy đức Phật từ xa đi đến, sau khi thấy, liền gượng dậy trên giường. | 5) That bhikkhu saw the Blessed One coming in the distance and stirred on his bed. (38) |
| atha kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ etadavoca — “alaṃ, bhikkhu, mā tvaṃ mañcake samadhosi. santimāni āsanāni paññattāni, tatthāhaṃ nisīdissāmī”ti. |
6) Thế Tôn liền nói với Tỷ-kheo ấy: -- Thôi! Này Tỷ-kheo, Ông chớ có gượng dậy trên giường. Có những chỗ ngồi đã soạn sẵn, tại đấy Ta sẽ ngồi. Rồi Thế Tôn ngồi trên chỗ ngồi đã soạn sẵn. |
6) The Blessed One said to him: — “Enough, bhikkhu, do not stir on your bed. There are these seats ready, I will sit down there.” |
| nisīdi bhagavā paññatte āsane. nisajja kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ etadavoca — “kacci te, bhikkhu, khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti no abhikkamanti, paṭikkamosānaṃ paññāyati no abhikkamo”ti? |
7) Sau khi ngồi, Thế Tôn nói với Tỷ-kheo ấy: -- Này Tỷ-kheo, Ông có kham nhẫn được không? Ông có chịu đựng được không? Có phải khổ thọ giảm thiểu, không tăng trưởng? Có phải có triệu chứng giảm thiểu, không phải tăng trưởng? |
7) The Blessed One then sat down on the appointed seat and said to that bhikkhu: — “I hope you are bearing up, bhikkhu, I hope you are getting better. I hope that your painful feelings are subsiding and not increasing, and that their subsiding, not their increase, is to be discerned.” |
| ♦ “na me, bhante, khamanīyaṃ, na yāpanīyaṃ, bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti no paṭikkamanti, abhikkamosānaṃ paññāyati no paṭikkamo”ti. | -- Bạch Thế Tôn, con không thể kham nhẫn, không thể chịu đựng. Mãnh liệt là khổ thọ con cảm giác! Chúng tăng trưởng, không có giảm thiểu. Có triệu chứng tăng trưởng, không phải giảm thiểu. | — “Venerable sir, I am not bearing up, I am not getting better. Strong painful feelings are increasing in me, not subsiding, and their increase, not their subsiding, is to be discerned.” |
|
♦ “kacci te, bhikkhu, na kiñci kukkuccaṃ, na koci vippaṭisāro”ti? ♦ “taggha me, bhante, anappakaṃ kukkuccaṃ, anappako vippaṭisāro”ti. |
8) -- Này Tỷ-kheo, mong rằng Ông không có gì nghi ngờ, không có gì hối hận. -- Bạch Thế Tôn, chắc chắn con không có gì nghi ngờ, không có gì hối hận. |
8) — “I hope then, bhikkhu, that you are not troubled by remorse and regret.” — “Indeed, venerable sir, I have quite a lot of remorse and regret.” [47] |
|
♦ “kacci pana taṃ {tvaṃ (sī.), te (syā. kaṃ. ka.)}, bhikkhu, attā sīlato upavadatī”ti? ♦ “na kho maṃ, bhante, attā sīlato upavadatī”ti {no hetaṃ bhante (pī. ka.)}. |
9) -- Nhưng đối với giới của mình, Ông có gì tự khiển trách không? -- Thưa không, bạch Thế Tôn. |
9) “I hope, bhikkhu, that you have nothing for which to reproach yourself in regard to virtue.” — “I have nothing, venerable sir, for which to reproach myself in regard to virtue.” |
|
♦ “no ce kira te, bhikkhu, attā sīlato upavadati, atha kiñca {atha kismiñca (sī.), atha bhikkhu kismiñca (syā. kaṃ. pī. ka.)} te kukkuccaṃ ko ca vippaṭisāro”ti? ♦ “na khvāhaṃ, bhante, sīlavisuddhatthaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmī”ti. |
10) -- Này Tỷ-kheo, nếu đối với giới của mình Ông không có gì để khiển trách, thời này Tỷ-kheo, Ông thế nào cũng có nghi ngờ đối với vấn đề gì, cũng có hối hận gì. -- Bạch Thế Tôn, con không hiểu pháp Thế Tôn dạy về mục đích thanh tịnh trì giới. |
10) “Then, bhikkhu, if you have nothing for which to reproach yourself in regard to virtue, why are you troubled by remorse and regret?” — “I understand, venerable sir, that it is not for the sake of purification of virtue that the Dhamma has been taught by the Blessed One.” |
|
♦ “no ce kira tvaṃ, bhikkhu, sīlavisuddhatthaṃ mayā dhammaṃ desitaṃ ājānāsi, atha kimatthaṃ carahi tvaṃ, bhikkhu, mayā dhammaṃ desitaṃ ājānāsī”ti? ♦ “rāgavirāgatthaṃ khvāhaṃ, bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmī”ti. |
11) -- Này Tỷ-kheo, nếu Ông không hiểu pháp Ta dạy về mục đích thanh tịnh trì giới, thời này Tỷ-kheo, Ông hiểu pháp Ta dạy như thế nào? -- Bạch Thế Tôn, con hiểu pháp do Thế Tôn dạy là tham và đoạn tham. |
11) “If, bhikkhu, you understand that the Dhamma has not been taught by me for the sake of purification of virtue, then for what purpose do you understand the Dhamma to have been taught by me?” — “Venerable sir, I understand the Dhamma to have been taught by the Blessed One for the sake of the fading away of lust.” (39) |
| ♦ “sādhu sādhu, bhikkhu! sādhu kho tvaṃ, bhikkhu, rāgavirāgatthaṃ mayā dhammaṃ desitaṃ ājānāsi. rāgavirāgattho hi, bhikkhu, mayā dhammo desito. | 12) -- Lành thay, lành thay, này Tỷ-kheo! Lành thay, này Tỷ-kheo! Ông hiểu pháp Ta dạy là tham và đoạn tham. Với mục đích tham và đoạn tham, này Tỷ-kheo, là pháp Ta dạy. | 12) — “Good, good, bhikkhu! It is good that you understand the Dhamma to have been taught by me for the sake of the fading away of lust. For the Dhamma is taught by me for the sake of the fading away of lust. |
|
taṃ kiṃ maññasi bhikkhu, cakkhu niccaṃ vā aniccaṃ vā”ti? ♦ “aniccaṃ, bhante”. ♦ “yaṃ ... pe ... sotaṃ... ghānaṃ... jivhā... kāyo... mano nicco vā anicco vā”ti? ♦ “anicco, bhante”. ♦ “yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā”ti? ♦ “dukkhaṃ, bhante”. ♦ “yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ — ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti? ♦ “no hetaṃ, bhante”. |
13) Ông nghĩ thế nào, này Tỷ-kheo, mắt là thường hay vô thường? -- Là vô thường, bạch Thế Tôn... -- Tai... Mũi... Lưỡi... Thân... Ý là thường hay vô thường? -- Là vô thường, bạch Thế Tôn. -- Cái gì vô thường là khổ hay lạc? -- Là khổ, bạch Thế Tôn. -- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có hợp lý chăng nếu quán cái ấy là: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi"? -- Thưa không, bạch Thế Tôn. |
13) “What do you think, bhikkhu, is the eye permanent or impermanent?” – “Impermanent, venerable sir.” … “Is the ear … the mind permanent or impermanent?” – “Impermanent, venerable sir.” – “Is what is impermanent suffering or happiness?” – “Suffering, venerable sir.” – “Is what is impermanent, suffering, and subject to change fit to be regarded thus: ‘This is mine, this I am, this is my self’?” – “No, venerable sir.” |
| ♦ “evaṃ passaṃ, bhikkhu, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati, sotasmimpi nibbindati ... pe ... manasmimpi nibbindati. nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī”ti. | 14) -- Thấy vậy, này Tỷ-kheo, bậc Ða văn Thánh đệ tử nhàm chán đối với mắt... "... không còn trở lui trạng thái này nữa". | 14) “Seeing thus … He understands: ‘… there is no more for this state of being.’” |
| ♦ idamavoca bhagavā. attamano so bhikkhu bhagavato bhāsitaṃ abhinandi. imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne tassa bhikkhuno virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi — “yaṃ kiñci samudayadhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhamman”ti. paṭhamaṃ. | 15) Thế Tôn thuyết như vậy, Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy. Và trong khi lời dạy này được nói lên, Tỷ-kheo ấy khởi lên pháp nhãn ly trần vô cấu: "Phàm cái gì sanh khởi, tất cả đều chịu sự đoạn diệt". | 15) This is what the Blessed One said. Elated, that bhikkhu delighted in the Blessed One’s statement. And while this discourse was being spoken, there arose in that bhikkhu the dust-free, stainless vision of the Dhamma: “Whatever is subject to origination is all subject to cessation.” (40) |
♦ 2. Dutiyagilānasuttaṃ (SN 35.75) – 75.II. Bệnh (2) (S.iv,47) – 75. (2) Sick (2)
| ♦ 75. atha kho aññataro bhikkhu ... pe ... bhagavantaṃ etadavoca — “amukasmiṃ, bhante, vihāre aññataro bhikkhu navo appaññāto ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno. sādhu, bhante, bhagavā yena so bhikkhu tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā”ti. | 1-10) (Hoàn toàn giống như kinh trước). | 1-10) (As above down to:) [48] |
| addasā kho so bhikkhu bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ. disvāna mañcake samadhosi. | ||
| atha kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ etadavoca — “alaṃ, bhikkhu, mā tvaṃ mañcake samadhosi. santimāni āsanāni paññattāni, tatthāhaṃ nisīdissāmī”ti. nisīdi bhagavā paññatte āsane. | ||
|
nisajja kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ etadavoca — “kacci te, bhikkhu, khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti no abhikkamanti, paṭikkamosānaṃ paññāyati no abhikkamo”ti? ♦ “na me, bhante, khamanīyaṃ, na yāpanīyaṃ ... pe ... na kho maṃ {me (sabbattha)}, bhante, attā sīlato upavadatī”ti. ♦ “no ce kira te, bhikkhu, attā sīlato upavadati, atha kiñca te kukkuccaṃ ko ca vippaṭisāro”ti? ♦ “na khvāhaṃ, bhante, sīlavisuddhatthaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmī”ti. |
||
|
♦ “no ce kira tvaṃ, bhikkhu, sīlavisuddhatthaṃ mayā dhammaṃ desitaṃ ājānāsi, atha kimatthaṃ carahi tvaṃ, bhikkhu, mayā dhammaṃ desitaṃ ājānāsī”ti? ♦ “anupādāparinibbānatthaṃ khvāhaṃ, bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmī”ti. |
11) -- Này Tỷ-kheo, nếu Ông không hiểu pháp Ta dạy về mục đích thanh tịnh trì giới, thời này Tỷ-kheo, Ông hiểu pháp Ta dạy như thế nào? -- Bạch Thế Tôn, con hiểu pháp Thế Tôn dạy là với mục đích tịch tịnh hoàn toàn, không chấp thủ. |
11) “If, bhikkhu you understand that the Dhamma has not been taught by me for the sake of purification of virtue, then for what purpose do you understand the Dhamma to have been taught by me?” — “Venerable sir, I understand the Dhamma to have been taught by the Blessed One for the sake of final Nibbāna without clinging.” |
| ♦ “sādhu sādhu, bhikkhu! sādhu kho tvaṃ, bhikkhu, anupādāparinibbānatthaṃ mayā dhammaṃ desitaṃ ājānāsi. anupādāparinibbānattho hi, bhikkhu, mayā dhammo desito. | 12) -- Lành thay, lành thay, này Tỷ-kheo! Lành thay, này Tỷ-kheo! Ông hiểu pháp Ta dạy là với mục đích tịch tịnh hoàn toàn, không có chấp thủ. | 12) — “Good, good, bhikkhu! It is good that you understand the Dhamma to have been taught by me for the sake of final Nibbāna without clinging. For the Dhamma is taught by me for the sake of final Nibbāna without clinging. (41) |
|
♦ “taṃ kiṃ maññasi, bhikkhu, cakkhu niccaṃ vā aniccaṃ vā”ti? ♦ “aniccaṃ, bhante”. ♦ “yaṃ ... pe ... sotaṃ... ghānaṃ... jivhā... kāyo... mano... manoviññāṇaṃ... manosamphasso... yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā”ti? ♦ “aniccaṃ, bhante”. ♦ “yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā”ti? ♦ “dukkhaṃ, bhante”. ♦ “yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ — ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti? ♦ “no hetaṃ, bhante”. ♦ “evaṃ passaṃ, bhikkhu, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati ... pe ... manasmimpi... manoviññāṇepi... manosamphassepi nibbindati. yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tasmimpi nibbindati. nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī”ti. |
13-14) (Như kinh trước) |
13-14) “What do you think, bhikkhu, is the eye permanent or impermanent?” – “Impermanent, venerable sir.”… “Is the ear … the nose … the tongue … the body … the mind … mind-consciousness … mind-contact … whatever feeling arises with mind-contact as condition—whether pleasant or painful or neither-painful-nor-pleasant— permanent or impermanent?” – “Impermanent, venerable sir.” – “Is what is impermanent suffering or happiness?” “Suffering, venerable sir.” – “Is what is impermanent, suffering, and subject to change fit to be regarded thus: ‘This is mine, this I am, this is my self’?” – “No, venerable sir.” “Seeing thus … He understands: ‘… there is no more for this state of being.’” |
| ♦ idamavoca bhagavā. attamano so bhikkhu bhagavato bhāsitaṃ abhinandi. imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne tassa bhikkhussa anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccīti {vimuccatīti (sabbattha)}. dutiyaṃ. | 15) Thế Tôn thuyết như vậy. Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tán thán lời Thế Tôn dạy. Và trong khi lời dạy này được nói lên, tâm Tỷ-kheo ấy được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ. | 15) This is what the Blessed One said. Elated, that bhikkhu delighted in the Blessed One’s statement. And while this discourse was being spoken, that bhikkhu’s mind was liberated from the taints by nonclinging. |
♦ 3. Rādhāniccasuttaṃ (SN 35.76) – 76.III. Rādha (25) – 76. (3) Rādha (1)
| ♦ 76. atha kho āyasmā rādho ... pe ... |
1) ... 2) Rồi Tôn giả Rādha... |
1-2) Then the Venerable Rādha approached the Blessed One … |
| ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca — “sādhu me, bhante, bhagavā saṃkhittena dhammaṃ desetu, yamahaṃ bhagavato dhammaṃ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyyan”ti. |
3) Ngồi xuống một bên, Tôn giả Rādha bạch Thế Tôn: -- Lành thay, bạch Thế Tôn, nếu Thế Tôn vắn tắt thuyết pháp cho con. Sau khi nghe pháp của Thế Tôn con sẽ sống một mình, an tịnh, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần. |
3) and said to him: — “Venerable sir, it would be good if the Blessed One would teach me the Dhamma in brief, so that, having heard the Dhamma from the Blessed One, I might dwell alone, withdrawn, diligent, ardent, and resolute.” |
| “yaṃ kho, rādha, aniccaṃ tatra te chando pahātabbo. | 4) -- Cái gì vô thường, này Rādha, ở đây Ông cần phải đoạn tận lòng dục. | 4) — “Rādha, you should abandon desire for whatever is impermanent. |
| kiñca, rādha, aniccaṃ tatra te chando pahātabbo? cakkhu aniccaṃ, rūpā aniccā, cakkhuviññāṇaṃ... cakkhusamphasso... yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccaṃ. tatra te chando pahātabbo | 5-7) Và này Rādha, cái gì là vô thường? Mắt, này Rādha, là vô thường, ở đây Ông cần phải đoạn tận lòng dục. Các sắc là vô thường... Nhãn thức là vô thường... Nhãn xúc... Do duyên nhãn xúc khởi lên cảm thọ gì, lạc, khổ, hay bất khổ bất lạc; cảm thọ ấy là vô thường. Ở đây, Ông cần phải đoạn tận lòng dục | 5-9) And what is impermanent? The eye is impermanent; you should abandon desire for it. Forms are impermanent … Eye-consciousness is impermanent … Eye-contact is impermanent … Whatever feeling arises with eye-contact as condition—whether pleasant or painful or neither-painful-nor-pleasant—that too is impermanent; you should abandon desire for it. |
| ... pe ... | ... Tai... Mũi... | “The ear … |
| jivhā... kāyo... | 8-9) ... Lưỡi... Thân... | |
| mano anicco. tatra te chando pahātabbo. dhammā... manoviññāṇaṃ... manosamphasso... yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccaṃ. tatra te chando pahātabbo. | 10) Ý là vô thường, ở đây Ông cần phải đoạn tận lòng dục. Các pháp... Ý thức... Do duyên ý xúc khởi lên cảm thọ gì, lạc, khổ, hay bất khổ bất lạc; cảm thọ ấy là vô thường. Ở đây, Ông cần phải đoạn tận lòng dục. | 10) The mind is impermanent … Whatever feeling arises with mind-contact as condition … that too is impermanent; you should abandon desire for it. [49] |
| yaṃ kho, rādha, aniccaṃ tatra te chando pahātabbo”ti. tatiyaṃ. | 11) Phàm cái gì là vô thường, này Rādha, ở đây, Ông cần phải đoạn tận lòng dục. | 11) Rādha, you should abandon desire for whatever is impermanent.” |
♦ 4. Rādhadukkhasuttaṃ (SN 35.77) – 77.IV. Rādha (2) (S.iv,49) – 77. (4) Rādha (2)
| ♦ 77. “yaṃ kho, rādha, dukkhaṃ tatra te chando pahātabbo. |
1-2-3) ... 4) -- Phàm cái gì là khổ, này Rādha, ở đây Ông cần phải đoạn tận lòng dục. |
… “Rādha, you should abandon desire for whatever is suffering.” … |
| kiñca, rādha, dukkhaṃ? cakkhu kho, rādha, dukkhaṃ. tatra te chando pahātabbo. rūpā... cakkhuviññāṇaṃ... cakkhusamphasso... yampidaṃ cakkhusamphassa ... pe ... adukkhamasukhaṃ vā tampi dukkhaṃ. tatra te chando pahātabbo ... pe ... mano dukkho... dhammā... manoviññāṇaṃ... manosamphasso... yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi dukkhaṃ. tatra te chando pahātabbo. | 5-10) Và này Rādha, cái gì là khổ? Mắt, này Rādha, là khổ; ở đây, Ông cần phải đoạn tận lòng dục. Các pháp... Nhãn thức... Nhãn xúc... Do duyên ý xúc, khởi lên cảm thọ gì, lạc, khổ, hay bất khổ bất lạc; cảm thọ ấy là khổ. Ở đây, Ông cần phải đoạn tận lòng dục. | |
| yaṃ kho, rādha, dukkhaṃ tatra te chando pahātabbo”ti. catutthaṃ. | 11) Phàm cái gì là khổ, này Rādha, ở đây, Ông cần phải đoạn tận lòng dục. |
♦ 5. Rādhānattasuttaṃ (SN 35.78) – 78.V. Rādha (2) (S.iv,49) – 78. (5) Rādha (3)
| ♦ 78. “yo kho, rādha, anattā tatra te chando pahātabbo. |
1-2-3) ... 4) -- Phàm cái gì là vô ngã, này Rādha, Ông cần phải đoạn tận lòng dục. |
1-11) … “Rādha, you should abandon desire for whatever is nonself.” … |
| ko ca, rādha, anattā? cakkhu kho, rādha, anattā. tatra te chando pahātabbo. rūpā... cakkhuviññāṇaṃ... cakkhusamphasso... yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā ... pe ... | 5-9) Và này Rādha, cái gì là vô ngã? Mắt, này Rādha, là vô ngã; ở đây, Ông cần phải đoạn tận lòng dục. Các sắc... Nhãn thức... Nhãn xúc... Do duyên ý xúc... | |
| mano anattā... dhammā... manoviññāṇaṃ... manosamphasso... yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi anattā. tatra te chando pahātabbo. | 10) Ý là vô ngã... Các pháp... Ý thức... Ý xúc... Do duyên ý xúc, khởi lên cảm thọ gì, lạc, khổ hay bất khổ bất lạc; cảm thọ ấy là vô ngã. Ở đây, Ông cần phải đoạn tận lòng dục. | |
| yo kho, rādha, anattā tatra te chando pahātabbo”ti. pañcamaṃ. | 11) Phàm cái gì là vô ngã, này Rādha, ở đây, Ông cần phải đoạn tận lòng dục. |
♦ 6. Paṭhamāvijjāpahānasuttaṃ (SN 35.79) – 79.VI. Vô Minh (I) (26) (S.iv,49) – 79. (6) Abandoning Ignorance (1)
| ♦ 79. atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami ... pe ... |
1) ... 2) Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn... |
1-2) Then a certain bhikkhu approached the Blessed One … |
| ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca — “atthi nu kho, bhante, eko dhammo yassa pahānā bhikkhuno avijjā pahīyati, vijjā uppajjatī”ti? |
3) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn: -- Có một pháp gì, bạch Thế Tôn, nếu Tỷ-kheo đoạn tận pháp ấy, thời vô minh được đoạn tận và minh sanh khởi? |
3) and said to him: –“Venerable sir, is there one thing through the abandoning of which ignorance is abandoned by a bhikkhu and true knowledge arises?” |
| ♦ “atthi kho, bhikkhu, eko dhammo yassa pahānā bhikkhuno avijjā pahīyati, vijjā uppajjatī”ti. | -- Có một pháp, này Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo đoạn tận pháp ấy, vô minh được đoạn tận, minh sanh khởi. | — “There is one thing, bhikkhu, through the abandoning of which ignorance is abandoned by a bhikkhu and true knowledge arises.” |
| ♦ “katamo pana, bhante, eko dhammo yassa pahānā bhikkhuno avijjā pahīyati, vijjā uppajjatī”ti? | 4) -- Một pháp ấy là gì, bạch Thế Tôn, nếu Tỷ-kheo đoạn tận pháp ấy, vô minh được đoạn tận và minh sanh khởi? | 4) — “And what is that one thing, venerable sir?” [50] |
| ♦ “avijjā kho, bhikkhu, eko dhammo yassa pahānā bhikkhuno avijjā pahīyati, vijjā uppajjatī”ti. | -- Vô minh, này Tỷ-kheo, là một pháp, nếu Tỷ-kheo đoạn tận pháp ấy, vô minh được đoạn tận, minh sanh khởi. | — “Ignorance, bhikkhu, is that one thing through the abandoning of which ignorance is abandoned by a bhikkhu and true knowledge arises.” (42) |
| ♦ “kathaṃ pana, bhante, jānato, kathaṃ passato bhikkhuno avijjā pahīyati, vijjā uppajjatī”ti? | 5) -- Tỷ-kheo biết như thế nào, bạch Thế Tôn, thấy như thế nào, vô minh được đoạn tận, minh được sanh khởi? | 5) “But, venerable sir, how should a bhikkhu know, how should he see, for ignorance to be abandoned by him and true knowledge to arise?” |
| ♦ “cakkhuṃ kho, bhikkhu, aniccato jānato passato bhikkhuno avijjā pahīyati, vijjā uppajjati. rūpe... cakkhuviññāṇaṃ... cakkhusamphassaṃ... yampidaṃ, cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccato jānato passato bhikkhuno avijjā pahīyati, vijjā uppajjati ... pe ... |
6) -- Này Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết mắt, thấy mắt là vô thường nên vô minh đoạn tận, minh sanh khởi... tai... mũi... 7-11) ... lưỡi... thân... |
6-11) — “Bhikkhu, when a bhikkhu knows and sees the eye as impermanent, ignorance is abandoned by him and true knowledge arises. When he knows and sees forms as impermanent … When he knows and sees as impermanent whatever feeling arises with mind-contact as condition … ignorance is abandoned by him and true knowledge arises. |
| manaṃ aniccato jānato passato bhikkhuno avijjā pahīyati, vijjā uppajjati. dhamme... manoviññāṇaṃ... manosamphassaṃ... yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccato jānato passato bhikkhuno avijjā pahīyati, vijjā uppajjati. | ý... | |
| evaṃ kho, bhikkhu, jānato evaṃ passato bhikkhuno avijjā pahīyati, vijjā uppajjatī”ti. chaṭṭhaṃ. | 12) Này Tỷ-kheo, do Tỷ-kheo biết như vậy, thấy như vậy nên vô minh được đoạn tận, minh được sanh khởi. | 12) “When, bhikkhu, a bhikkhu knows and sees thus, ignorance is abandoned by him and true knowledge arises.” |
♦ 7. Dutiyāvijjāpahānasuttaṃ (SN 35.80) – 80.VII. Vô Minh (2) (S.iv,50) – 80. (7) Abandoning Ignorance (2)
|
♦ 80. atha kho aññataro bhikkhu ... pe ... etadavoca — “atthi nu kho, bhante, eko dhammo yassa pahānā bhikkhuno avijjā pahīyati, vijjā uppajjatī”ti? ♦ “atthi kho, bhikkhu, eko dhammo yassa pahānā bhikkhuno avijjā pahīyati, vijjā uppajjatī”ti. ♦ “katamo pana, bhante, eko dhammo yassa pahānā bhikkhuno avijjā pahīyati, vijjā uppajjatī”ti? ♦ “avijjā kho, bhikkhu, eko dhammo yassa pahānā bhikkhuno avijjā pahīyati, vijjā uppajjatī”ti. ♦ “kathaṃ pana, bhante, jānato, kathaṃ passato avijjā pahīyati, vijjā uppajjatī”ti? |
1-5) (Như kinh trước) |
1-5) (As above down to:) “But, venerable sir, how should a bhikkhu know, how should he see, for ignorance to be abandoned by him and true knowledge to arise?” |
| ♦ “idha, bhikkhu, bhikkhuno sutaṃ hoti — ‘sabbe dhammā nālaṃ abhinivesāyā’ti. evañcetaṃ, bhikkhu, bhikkhuno sutaṃ hoti — ‘sabbe dhammā nālaṃ abhinivesāyā’ti. so sabbaṃ dhammaṃ abhijānāti, sabbaṃ dhammaṃ abhiññāya sabbaṃ dhammaṃ parijānāti, sabbaṃ dhammaṃ pariññāya sabbanimittāni aññato passati, cakkhuṃ aññato passati, rūpe... cakkhuviññāṇaṃ... cakkhusamphassaṃ... yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aññato passati ... pe ... manaṃ aññato passati, dhamme... manoviññāṇaṃ... manosamphassaṃ... yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aññato passati. | 6) -- Ở đây, này Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo có nghe: "Các pháp không nên thiên chấp". Này Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ấy nghe như sau: "Tất cả các pháp không nên thiên chấp", vị ấy thắng tri tất cả các pháp. Do liễu tri tất cả pháp nên thấy tất cả tướng có thể thay đổi... Vị ấy thấy con mắt có thể thay đổi... các sắc... nhãn thức... nhãn xúc... Do duyên ý xúc khởi lên cảm thọ gì, lạc, khổ hay bất khổ bất lạc; vị ấy thấy cảm thọ ấy có thể thay đổi. | 6) “Here, bhikkhu, a bhikkhu has heard, ‘Nothing is worth adhering to.’ When a bhikkhu has heard, ‘Nothing is worth adhering to,’ he directly knows everything. Having directly known everything, he fully understands everything. Having fully understood everything, he sees all signs differently. (43) He sees the eye differently, he sees forms differently … whatever feeling arises with mindcontact as condition … that too he sees differently. |
| evaṃ kho, bhikkhu, jānato evaṃ passato bhikkhuno avijjā pahīyati, vijjā uppajjatī”ti. sattamaṃ. | 7) Này Tỷ-kheo, do Tỷ-kheo biết vậy, thấy vậy nên vô minh được đoạn tận, minh được sanh khởi. | 7) “When, bhikkhu, a bhikkhu knows and sees thus, ignorance is abandoned by him and true knowledge arises.” |
♦ 8. Sambahulabhikkhusuttaṃ (SN 35.81) – 81.VIII. Tỷ Kheo (27) (S.iv,50) – 81. (8) A Number of Bhikkhus
| ♦ 81. atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu ... pe ... |
1) ... 2) Rồi nhiều Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn... |
1-2) Then a number of bhikkhus approached the Blessed One … |
| ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ — “idha no, bhante, aññatitthiyā paribbājakā amhe evaṃ pucchanti — ‘kimatthiyaṃ, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti? evaṃ puṭṭhā mayaṃ, bhante, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākaroma — ‘dukkhassa kho, āvuso, pariññatthaṃ bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti. kacci mayaṃ, bhante, evaṃ puṭṭhā evaṃ byākaramānā vuttavādino ceva bhagavato homa, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkhāma, dhammassa cānudhammaṃ byākaroma, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchatī”ti? |
3) Ngồi xuống một bên, các Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn: -- Ở đây, bạch Thế Tôn, có những du sĩ ngoại đạo hỏi chúng con: "Do mục đích gì, này các Hiền giả, các người sống Phạm hạnh dưới Sa-môn Gotama?" Ðược hỏi vậy, bạch Thế Tôn, chúng con trả lời cho các du sĩ ngoại đạo ấy: "Vì mục đích liễu tri đau khổ, này chư Hiền, chúng tôi sống Phạm hạnh dưới Sa-môn Gotama". Ðược hỏi vậy và được trả lời vậy, bạch Thế Tôn, có phải chúng con đã nói lên quan điểm của Thế Tôn? Và có phải chúng con không xuyên tạc Thế Tôn với điều không thực? Có phải chúng con trả lời thuận pháp và đúng pháp? Và ai là người đồng pháp nói đúng pháp không tìm được lý do để chỉ trích? |
3) and said to him: [51] — “Here, venerable sir, wanderers of other sects ask us: ‘For what purpose, friends, is the holy life lived under the ascetic Gotama?’ When we are asked thus, venerable sir, we answer those wanderers thus: ‘It is, friends, for the full understanding of suffering that the holy life is lived under the Blessed One.’ We hope, venerable sir, that when we answer thus we state what has been said by the Blessed One and do not misrepresent him with what is contrary to fact; that we explain in accordance with the Dhamma, and that no reasonable consequence of our assertion gives ground for criticism.” (44) |
| ♦ “taggha tumhe, bhikkhave, evaṃ puṭṭhā evaṃ byākaramānā vuttavādino ceva me hotha, na ca maṃ abhūtena abbhācikkhatha, dhammassa cānudhammaṃ byākarotha, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchati. dukkhassa hi, bhikkhave, pariññatthaṃ mayi brahmacariyaṃ vussati. | 4) -- Thật vậy, này các Tỷ-kheo, được hỏi vậy và được trả lời vậy, các Ông đã nói lên quan điểm của Ta. Và các Ông không xuyên tạc Ta với điều không thực. Các Ông trả lời thuận pháp và đúng pháp. Và không có người đồng pháp nói đúng pháp nào tìm được lý do để chỉ trích. Với mục đích liễu tri đau khổ, này các Tỷ-kheo, Phạm hạnh được sống dưới Ta. | 4) — “For sure, bhikkhus, when you answer thus you state what has been said by me and do not misrepresent me with what is contrary to fact; you explain in accordance with the Dhamma, and no reasonable consequence of your assertion gives ground for criticism. For, bhikkhus, it is for the full understanding of suffering that the holy life is lived under me. |
| sace pana vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ — ‘katamaṃ pana taṃ, āvuso, dukkhaṃ, yassa pariññāya samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti? evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha — | 5) Này các Tỷ-kheo, nếu các du sĩ ngoại đạo có thể hỏi các Ông như sau: "Này Hiền giả, thế nào là vì mục đích liễu tri đau khổ ấy, Phạm hạnh được sống dưới Sa-môn Gotama?" Ðược hỏi vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông có thể trả lời cho các du sĩ ngoại đạo ấy như sau: | 5) “But, bhikkhus, if wanderers of other sects ask you: ‘What, friends, is that suffering for the full understanding of which the holy life is lived under the ascetic Gotama?’—being asked thus, you should answer them thus: |
| cakkhu kho, āvuso, dukkhaṃ, tassa pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussati. rūpā ... pe ... yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi dukkhaṃ. tassa pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussati ... pe ... mano dukkho ... pe ... yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi dukkhaṃ. tassa pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussati. idaṃ kho taṃ, āvuso, dukkhaṃ, tassa pariññāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti. | 6-11) "Mắt, này chư Hiền, là khổ. Vì liễu tri như vậy, Phạm hạnh được sống dưới Thế Tôn. Các sắc... Do duyên nhãn xúc khởi lên cảm thọ gì, lạc, khổ hay bất khổ bất lạc; vì liễu tri cảm thọ ấy là khổ, nên Phạm hạnh được sống dưới Thế Tôn... Ý là khổ, vì liễu tri như vậy, Phạm hạnh được sống dưới Thế Tôn... Do duyên ý xúc khởi lên cảm thọ gì, lạc, khổ, hay bất khổ bất lạc; vì liễu tri cảm thọ ấy là khổ, nên Phạm hạnh được sống dưới Thế Tôn. Ðây, này chư Hiền, là khổ ấy. Vì liễu tri khổ ấy, Phạm hạnh được sống dưới Thế Tôn". | 6-11) ‘The eye, friends, is suffering: it is for the full understanding of this that the holy life is lived under the Blessed One. Forms are suffering … Whatever feeling arises with eye-contact as condition … that too is suffering … The mind is suffering … Whatever feeling arises with mind-contact as condition … that too is suffering: it is for the full understanding of this that the holy life is lived under the Blessed One. This, friends, is that suffering for the full understanding of which the holy life is lived under the Blessed One.’ [52] |
| evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyāthā”ti. aṭṭhamaṃ. | 12) Ðược hỏi vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông có thể trả lời cho các du sĩ ngoại đạo ấy như vậy. | 12) “Being asked thus, bhikkhus, you should answer those wanderers of other sects in such a way.” |
♦ 9. Lokapañhāsuttaṃ (SN 35.82) – 82.IX. Thế Giới (28) (S.iv,52) – 82. (9) The World
| ♦ 82. atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā ... pe ... ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca -- | ... | 1-3) Then a certain bhikkhu approached the Blessed One … and said to him: |
| ♦ “‘loko, loko’ti, bhante, vuccati. kittāvatā nu kho, bhante, lokoti vuccatī”ti? | 4-6) — “Venerable sir, it is said, ‘the world, the world.’ In what way, venerable sir, is it said ‘the world’?” | |
| “‘lujjatī’ti kho, bhikkhu, tasmā lokoti vuccati. kiñca lujjati? | 7-15) “It is disintegrating, bhikkhu, therefore it is called the world. (45) And what is disintegrating? | |
| akkhu kho, bhikkhu, lujjati. rūpā lujjanti, cakkhuviññāṇaṃ lujjati, cakkhusamphasso lujjati, yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi lujjati | The eye, bhikkhu, is disintegrating, forms are disintegrating, eyeconsciousness is disintegrating, eye-contact is disintegrating, and whatever feeling arises with eyecontact as condition … that too is disintegrating. | |
| ... pe ... jivhā lujjati ... pe ... | The ear is disintegrating … | |
| mano lujjati, dhammā lujjanti, manoviññāṇaṃ lujjati, manosamphasso lujjati, yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi lujjati. | The mind is disintegrating … Whatever feeling arises with mind-contact as condition … that too is disintegrating. | |
| lujjatīti kho, bhikkhu, tasmā lokoti vuccatī”ti. navamaṃ. | It is disintegrating, bhikkhu, therefore it is called the world.” |
♦ 10. Phaggunapañhāsuttaṃ (SN 35.83) – ... – 83. (10) Phagguna
| ♦ 83. atha kho āyasmā phagguno ... pe ... ekamantaṃ nisinno kho āyasmā phagguno bhagavantaṃ etadavoca -- |
1) ... 2) Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn... 3) Ngồi xuống một bên, Tôn giả Phagguna bạch Thế Tôn: |
1-3) Then the Venerable Phagguna approached the Blessed One … and said to him: |
| ♦ “atthi nu kho, bhante, taṃ cakkhu, yena cakkhunā atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivaṭṭe paññāpayamāno paññāpeyya | 4-6) -- Có con mắt nào, bạch Thế Tôn, do con mắt ấy, có thể biết và tuyên bố về chư Phật quá khứ đã nhập Niết-bàn, đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các hành tung khát ái, (29) đã chấm dứt luân hồi, đã vượt qua mọi khổ đau? | 4-9) — “Venerable sir, is there any eye by means of which one describing the Buddhas of the past could describe them—those who have attained final Nibbāna, cut through proliferation, cut through the rut, exhausted the round, and transcended all suffering? (46) |
| ... pe ... | ... tai... mũi... | Is there any ear by way of which one describing the Buddhas of the past could describe them? … |
| atthi nu kho, bhante, sā jivhā, yāya jivhāya atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivaṭṭe paññāpayamāno paññāpeyya ... pe ... | 7-8) ... lưỡi... thân... | |
| atthi nu kho so, bhante, mano, yena manena atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivaṭṭe paññāpayamāno paññāpeyyā”ti? | 9) Có ý nào, bạch Thế Tôn, do ý ấy, có thể biết và tuyên bố về chư Phật quá khứ đã nhập Niết-bàn, đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các hành tung khát ái, đã chấm dứt luân hồi, đã vượt qua mọi khổ đau? | Is there any mind by way of which one describing the Buddhas of the past could describe them—those who have attained final Nibbāna, cut through proliferation, cut through the rut, exhausted the round, and transcended all suffering?” |
| ♦ “natthi kho taṃ, phagguna, cakkhu, yena cakkhunā atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivaṭṭe paññāpayamāno paññāpeyya | 10-12) -- Không có con mắt nào, này Phagguna, do con mắt ấy, có thể biết và tuyên bố về chư Phật quá khứ đã nhập Niết-bàn, đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các hành tung khát ái, đã chấm dứt luân hồi, đã vượt mọi khổ đau | 10-14) “There is no eye, Phagguna, by means of which one describing the Buddhas of the past could describe them —those who have attained final Nibbāna, cut through proliferation, cut through the rut, exhausted the round, and transcended all suffering. |
| ... pe ... | ... tai... mũi... | There is no ear by means of which one describing the Buddhas of the past could describe them…. [53] |
| natthi kho sā, phagguna, jivhā, yāya jivhāya atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivaṭṭe paññāpayamāno paññāpeyya ... pe ... | 13-14) ... Không có lưỡi... Không có thân... | |
| natthi kho so, phagguna, mano, yena manena atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivaṭṭe paññāpayamāno paññāpeyyā”ti. dasamaṃ. | 15) Không có ý nào, này Phagguna, do ý ấy, có thể biết và tuyên bố về chư Phật quá khứ đã nhập Niết-bàn, đã đoạn các chướng ngại, đã đoạn các hành tung khát ái, đã chấm dứt luân hồi, đã vượt qua mọi khổ đau. | 15) There is no mind by means of which one describing the Buddhas of the past could describe them—those who have attained final Nibbāna, cut through proliferation, cut through the rut, exhausted the round, and transcended all suffering.” |
|
♦ gilānavaggo aṭṭhamo. ♦ tassuddānaṃ — ♦ gilānena duve vuttā, rādhena apare tayo. ♦ avijjāya ca dve vuttā, bhikkhu loko ca phaggunoti. |
*****
(24) Tham khảo S. III. 119; Pss. Breth. 197-200.
(25) Tên kinh này và 2 kinh kế tiếp (77,78) trong bản tiếng Anh của PTS viết: Rādha, chỉ cho Tôn giả Rādha.
(26) Tên kinh này và kinh kế tiếp trong bản tiếng Anh của PTS dịch: Ignorance, nghĩa là Vô minh.
(27) Xem S. IV. 134; KS. IV. 87 (kinh 151 ở sau).
(28) Bản tiếng Anh của PTS: The World, nghĩa là Thế giới.
(29) Chinnapapañca.SA. II. 371: Vaṭuma = Taṇhāvaṭuma.
*****
(38) See III, n. 167. The sequel is also at 22:87.
(39) Rāgavirāgatthaṃ. The sense of the expression is almost reiterative, since virāga itself means the absence of rāga or lust. But virāga originally meant the removal of colour, and thus the whole expression could be taken to mean the “fading away” of the “colour” spread by lust.
(40) The arising of the vision of the Dhamma (dhammacakkhu) means the attainment of one of the three lower stages of awakening, usually stream-entry.
(41) Anupādāparinibbānatthaṃ. Here there is a double entendre, for the Pāli upādā (or upādāna)means both clinging and fuel, so the goal of the Dhamma can also be understood as “the quenching (of a fire) through lack of fuel.” The fire, of course, is the threefold fire of lust, hatred, and delusion (see 35:28). Ee omits the next paragraph on the assumption that it is identical with the corresponding section of the preceding sutta, and Woodward follows suit at KS 4:25. This is not the case, however, in Be and Se. The preceding sutta mentions only the six internal bases, but this one enumerates all the phenomena that originate through each sense base. This may explain (at least in part) why the bhikkhu here attained arahantship, while the bhikkhu in the preceding sutta gained only the vision of the Dhamma.
(42) Though it may sound redundant to say that ignorance must be abandoned in order to abandon ignorance, this statement underscores the fact that ignorance is the most fundamental cause of bondage, which must be eliminated to eliminate all the other bonds.
(43) The first part of this instruction, as far as “he fully understands everything,” is included in the “brief advice on liberation through the extinction of craving” at MN I 251,21–25 and AN IV 88,11–15; the sequel is different. Spk: “He sees all signs differently” (sabbanimittāni aññato passati): He sees all the signs of formations (saṅkhāranimittāni) in a way different from that of people who have not fully understood the adherences. For such people see all signs as self, but one who has fully understood the adherences sees them as nonself, not as self. Thus in this sutta the characteristic of nonself is discussed.
(44) See II, n. 72.
(45) Lujjatī ti kho bhikkhu tasmā loko ti vuccati. On the playful didactic attempt to derive loka from lujjati, see III, n. 186. On the six sense bases as “the world,” see 35:116.
(46) Spk explains chinnapapañca, “cut through proliferation,” as referring to “the proliferation of craving,” and chinnavaṭuma, “cut through the rut,” as referring to “the rut of craving.” The meaning of the question seems to be: Do the Buddhas of the past, on attaining the Nibbāna element without residue, still retain the six sense faculties?
*****
Nguồn (Source):
- Pāḷi: digitalpalireader.online
- Vietnamese: (HT. Thích Minh Châu dịch): khemarama.net
- English: (Translated by Bhikkhu Bodhi): en.khemarama.net
