Saṃyutta Nikāya (SN) - Tương Ưng Bộ Kinh - The Connected Discourses of the Buddha
[3] Khandhavaggapāḷi - Thiên Uẩn - [1] The Book of the Aggregates
*****
[01] Khandha Saṃyutta
Tương Ưng Uẩn (b)
Connected Discourses on the Aggregates
03. Bhāravaggo – Phẩm Gánh Nặng – The Burden
♦ 1. Bhārasuttaṃ (SN 22.22) – I. Gánh Nặng (Tạp, 2.3, Trọng Ðởm. Ðại 2,19a) (Tăng 25.4, Ðại 2,631c) (S.iii,25) – 22. (1) The Burden
| ♦ 22. sāvatthiyaṃ ... tatra kho ... | 1-2) Ở Sāvatthī... | 1-2) At Sāvatthī… There the Blessed One said this: |
| “bhārañca vo, bhikkhave, desessāmi bhārahārañca bhārādānañca bhāranikkhepanañca. taṃ suṇātha. | 3) -- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Ông về gánh nặng, mang gánh nặng lên, đặt gánh nặng xuống. Hãy nghe và khéo suy nghiệm, Ta sẽ giảng. | 3) — “Bhikkhus, I will teach you the burden, the carrier of the burden, (35) the taking up of the burden, and the laying down of the burden. Listen to that…. |
| katamo ca, bhikkhave, bhāro? pañcupādānakkhandhā tissa vacanīyaṃ. katame pañca? rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho; ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhāro”. | 4) Này các Tỷ-kheo, thế nào là gánh nặng? Năm thủ uẩn là câu trả lời. Thế nào là năm? Sắc thủ uẩn, thọ thủ uẩn, tưởng thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức thủ uẩn. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là gánh nặng. | 4) “And what, bhikkhus, is the burden? It should be said: the five aggregates subject to clinging. What five? The form aggregate subject to clinging, the feeling aggregate subject to clinging, the perception aggregate subject to clinging, the volitional formations aggregate subject to clinging, the consciousness aggregate subject to clinging. This is called the burden. (36) |
| ♦ “katamo ca, bhikkhave, bhārahāro ? puggalo tissa vacanīyaṃ. yvāyaṃ āyasmā evaṃnāmo evaṃgotto; ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhārahāro. | 5) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là kẻ mang gánh nặng? Người là câu trả lời. Vị Tôn giả này có tên như thế này, dòng họ như thế này. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là kẻ mang gánh nặng! | 5) “And what, bhikkhus, is the carrier of the burden? It should be said: the person, this venerable one of such a name and clan. This is called the carrier of the burden. (37) [26] |
| ♦ “katamañca, bhikkhave, bhārādānaṃ? yāyaṃ taṇhā ponobhavikā {ponobbhavikā (syā. kaṃ. ka.)} nandīrāgasahagatā {nandirāgasahagatā (sabbattha)} tatratatrābhinandinī, seyyathidaṃ — kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā. idaṃ vuccati, bhikkhave, bhārādānaṃ. | 6) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là mang gánh nặng lên? Chính là tham ái này đưa đến tái sanh, câu hữu với hỷ và tham, đi tìm hỷ lạc chỗ này, chỗ kia. Tức là dục ái, hữu ái, phi hữu ái. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là mang gánh nặng lên. | 6) “And what, bhikkhus, is the taking up of the burden? It is this craving that leads to renewed existence, accompanied by delight and lust, seeking delight here and there; that is, craving for sensual pleasures, craving for existence, craving for extermination. This is called the taking up of the burden. (38) |
| ♦ “katamañca, bhikkhave, bhāranikkhepanaṃ? yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo. idaṃ vuccati, bhikkhave, bhāranikkhepanan”ti. | 7) Này các Tỷ-kheo, thế nào là đặt gánh nặng xuống? Ðây là sự ly tham, đoạn diệt ái ấy một cách hoàn toàn, sự từ bỏ, sự xả ly, sự giải thoát, sự không chấp thủ. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là đặt gánh nặng xuống. | 7) “And what, bhikkhus, is the laying down of the burden? It is the remainderless fading away and cessation of that same craving, the giving up and relinquishing of it, freedom from it, non-reliance on it. This is called the laying down of the burden.” (39) |
| ♦ idamavoca bhagavā. idaṃ vatvāna {vatvā (sī.) evamīdisesu ṭhānesu} sugato athāparaṃ etadavoca satthā — | 8) Thế Tôn thuyết như vậy, Thiện Thệ nói như vậy xong, bậc Ðạo Sư lại nói thêm: | 8) This is what the Blessed One said. Having said this, the Fortunate One, the Teacher, further said this: |
|
♦ “bhārā have pañcakkhandhā, bhārahāro ca puggalo. ♦ bhārādānaṃ dukhaṃ loke, bhāranikkhepanaṃ sukhaṃ. ♦ “nikkhipitvā garuṃ bhāraṃ, aññaṃ bhāraṃ anādiya. ♦ samūlaṃ taṇhamabbuyha {taṇhamabbhuyha (pī. ka.)}, nicchāto parinibbuto”ti. paṭhamaṃ. |
Năm uẩn là gánh nặng, Kẻ gánh nặng là người; Mang lấy gánh nặng lên, Chính là khổ ở đời. Còn đặt gánh nặng xuống, Tức là lạc, không khổ, Ðặt gánh nặng xuống xong, Không mang thêm gánh khác. Nếu nhổ khát ái lên, Tận cùng đến gốc rễ, Không còn đói và khát, (32) Ðược giải thoát tịnh lạc! (33) |
“The five aggregates are truly burdens, The burden-carrier is the person. Taking up the burden is suffering in the world, Laying the burden down is blissful. Having laid the heavy burden down Without taking up another burden, Having drawn out craving with its root, One is free from hunger, fully quenched.” (40) |
♦ 2. Pariññasuttaṃ (SN 22.23) – II. Liễu Tri (Pariñña) (34) (Tạp 3.22 Trì Pháp. Ðại 2,19a) – 23. (2) Full Understanding
| ♦ 23. sāvatthinidānaṃ. | 1-2) Nhân duyên ở Sāvatthī... | 1-2) At Sāvatthī… [27] |
| “pariññeyye ca, bhikkhave, dhamme desessāmi pariññañca. taṃ suṇātha. | 3) -- Và này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết những pháp cần phải liễu tri, phải được liễu tri. Hãy nghe và khéo suy nghiệm, Ta sẽ nói... | 3) — “Bhikkhus, I will teach you things that should be fully understood and also full understanding. Listen to that…. |
| katame ca, bhikkhave, pariññeyyā dhammā? rūpaṃ, bhikkhave, pariññeyyo dhammo, vedanā pariññeyyo dhammo, saññā pariññeyyo dhammo, saṅkhārā pariññeyyo dhammo, viññāṇaṃ pariññeyyo dhammo. ime vuccanti, bhikkhave, pariññeyyā dhammā. | 4) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là các pháp cần phải liễu tri? Sắc, này các Tỷ-kheo, là pháp cần phải liễu tri, thọ là pháp cần phải liễu tri, tưởng là pháp cần phải liễu tri, các hành là pháp cần phải liễu tri, thức là pháp cần phải liễu tri. Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là những pháp cần phải liễu tri. | 4) “And what, bhikkhus, are the things that should be fully understood? Form, bhikkhus, is something that should be fully understood; feeling … perception … volitional formations … consciousness is something that should be fully understood. These are called the things that should be fully understood. |
| katamā ca, bhikkhave, pariññā? yo, bhikkhave, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo. ayaṃ vuccati, bhikkhave, pariññā”ti. dutiyaṃ. | 5) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là liễu tri? Này các Tỷ-kheo, sự đoạn tận tham, sự đoạn tận sân, sự đoạn tận si, này các Tỷ-kheo, được gọi là liễu tri. | 5) “And what, bhikkhus, is full understanding? The destruction of lust, the destruction of hatred, the destruction of delusion. This is called full understanding.” (41) |
♦ 3. Abhijānasuttaṃ (SN 22.24) – III. Thắng Tri (Tạp 1.3, Vô Tri. Ðại 2,1a) (S.iii,27) – 24. (3) Directly Knowing
| ♦ 24. sāvatthinidānaṃ. | 1-2) Nhân duyên tại Sāvatthī... | 1-2) At Sāvatthī… |
| “rūpaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya; | 3) -- Này các Tỷ-kheo, do không thắng tri sắc, không liễu tri, không ly tham, không từ bỏ, nên không có thể đoạn tận khổ. | 3) — “Bhikkhus, without directly knowing and fully understanding form, without becoming dispassionate towards it and abandoning it, one is incapable of destroying suffering. |
| vedanaṃ anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya; saññaṃ anabhijānaṃ... saṅkhāre anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya; |
4) Này các Tỷ-kheo, do không thắng tri thọ... 5-6) Này các Tỷ-kheo, do không thắng tri tưởng... không thắng tri các hành... |
4-6) Without directly knowing and fully understanding feeling … perception … volitional formations … |
| viññāṇaṃ anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. | 7) Này các Tỷ-kheo, do không thắng tri thức, không liễu tri, không ly tham, không từ bỏ, nên không có thể đoạn tận khổ. | 7) ... consciousness, without becoming dispassionate towards it and abandoning it, one is incapable of destroying suffering. |
| rūpañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāya; | 8) Này các Tỷ-kheo, do thắng tri sắc, liễu tri, ly tham, từ bỏ, nên có thể đoạn tận khổ. | 8) “Bhikkhus, by directly knowing and fully understanding form, by becoming dispassionate towards it and abandoning it, one is capable of destroying suffering. |
| vedanaṃ abhijānaṃ... saññaṃ... saṅkhāre... | 9-11) Này các Tỷ-kheo, do thắng tri thọ... thắng tri tưởng... thắng tri các hành... | 9-11) By directly knowing and fully understanding feeling … perception … volitional formations … |
| viññāṇaṃ abhijānaṃ parijānaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā”ti. tatiyaṃ. | 12) Này các Tỷ-kheo, do thắng tri thức, liễu tri, ly tham, từ bỏ, nên có thể đoạn tận khổ. | 12) … consciousness, by becoming dispassionate towards it and abandoning it, one is capable of destroying suffering.” (42) |
♦ 4. Chandarāgasuttaṃ (SN 22.25) – IV. Dục Tham (Tạp 3.27 Tham, Ðại 2,19c) (S.iii,27) – 25. (4) Desire and Lust
| ♦ 25. sāvatthinidānaṃ. | 1-2) Nhân duyên ở Sāvatthī... | 1-2) At Sāvatthī… |
| “yo, bhikkhave, rūpasmiṃ chandarāgo taṃ pajahatha. evaṃ taṃ rūpaṃ pahīnaṃ bhavissati ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ. | 3) -- Dục và tham (chandarāga) đối với sắc, này các Tỷ-kheo, hãy từ bỏ nó. Như vậy, sắc ấy sẽ được đoạn trừ, nhổ tận gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể tái sanh, không thể sanh khởi trong tương lai. | 3) — “Bhikkhus, abandon desire and lust for form. Thus, that form will be abandoned, cut off at the root, made like a palm stump, obliterated so that it is no more subject to future arising. |
| yo vedanāya chandarāgo taṃ pajahatha. evaṃ sā vedanā pahīnā bhavissati ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. | 4) Dục và tham đối với thọ, này các Tỷ-kheo, hãy từ bỏ nó. Như vậy, thọ ấy sẽ được đoạn trừ, nhổ tận gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể tái sanh, không thể sanh khởi trong tương lai. | 4) “Abandon desire and lust for feeling … |
| yo saññāya chandarāgo taṃ pajahatha. evaṃ sā saññā pahīnā bhavissati ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. yo saṅkhāresu chandarāgo taṃ pajahatha. evaṃ te saṅkhārā pahīnā bhavissanti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. |
5) Dục và tham đối với tưởng... 6) Dục và tham đối với các hành... |
5-6) … for perception … for volitional formations … |
| yo viññāṇasmiṃ chandarāgo taṃ pajahatha. evaṃ taṃ viññāṇaṃ pahīnaṃ bhavissati ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anuppādadhamman”ti. catutthaṃ. | 7) Dục và tham đối với thức, này các Tỷ-kheo, hãy từ bỏ nó. Như vậy, thức ấy sẽ được đoạn trừ, nhổ tận gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể tái sanh, không thể sanh khởi trong tương lai. | 7) … for consciousness. Thus, that consciousness will be abandoned, cut off at the root, made like a palm stump, obliterated so that it is no more subject to future arising.” |
♦ 5. Assādasuttaṃ (SN 22.26) – V. Vị Ngọt (Tạp 1.14, Vị, Ðại 2,2c) (S.iii,27) – 26. (5) Gratification (1)
| ♦ 26. sāvatthinidānaṃ. | 1-2) Nhân duyên ở Sāvatthī... | 1-2) At Sāvatthī…. |
| “pubbeva {pubbe (pī. ka.)} me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva {bodhisattassa (pī. ka.)} sato etadahosi — | 3) -- Này các Tỷ-kheo, trước khi Ta giác ngộ, chưa chứng Chánh Ðẳng Giác, còn là Bồ-tát, Ta suy nghĩ như sau: | 3) — “Bhikkhus, before my enlightenment, while I was still a bodhisatta, not yet fully enlightened, it occurred to me: |
| ‘ko nu kho rūpassa assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ? ko vedanāya assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ? ko saññāya assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ? ko saṅkhārānaṃ assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ? ko viññāṇassa assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇan’ti? | 4) "Cái gì là vị ngọt, cái gì là sự nguy hiểm, cái gì là sự xuất ly của sắc? Cái gì là vị ngọt, cái gì là sự nguy hiểm, cái gì là sự xuất ly của thọ? Cái gì là vị ngọt, cái gì là sự nguy hiểm, cái gì là sự xuất ly của tưởng? Cái gì là vị ngọt, cái gì là sự nguy hiểm, cái gì là sự xuất ly của các hành? Cái gì là vị ngọt, cái gì là sự nguy hiểm, cái gì là sự xuất ly của thức?" | 4) ‘What is the gratification, what is the danger, what is the escape in the case of form? What is the gratification, what is the danger, what is the escape in the case of feeling … perception … volitional formations … consciousness?’ (43) [28] |
| tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi — | 5) Rồi này các Tỷ-kheo, Ta suy nghĩ như sau: | 5) “Then, bhikkhus, it occurred to me: |
| ‘yaṃ kho rūpaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ rūpassa assādo. yaṃ rūpaṃ aniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, ayaṃ rūpassa ādīnavo. yo rūpasmiṃ chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ rūpassa nissaraṇaṃ. | 6) "Do duyên sắc, lạc hỷ sanh; cái ấy gọi là vị ngọt của sắc. Sự vô thường, đau khổ, chịu sự biến hoại của sắc; cái ấy gọi là sự nguy hiểm của sắc. Sự nhiếp phục dục và tham đối với sắc, sự đoạn tận dục và tham; cái ấy là xuất ly của sắc". | 6) ‘The pleasure and joy that arise in dependence on form: this is the gratification in form. That form is impermanent, suffering, and subject to change: this is the danger in form. The removal and abandonment of desire and lust for form: this is the escape from form. |
| yaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ vedanāya assādo {yā (ka.)}. yaṃ vedanā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṃ vedanāya ādīnavo. yo vedanāya chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ vedanāya nissaraṇaṃ. | 7) "Do duyên thọ, lạc hỷ sanh..".. | 7) “‘The pleasure and joy that arise in dependence on feeling … |
| yaṃ saññaṃ paṭicca uppajjati ... pe ... | 8) "Do duyên tưởng, lạc hỷ sanh..". | 8) … in dependence on perception … |
| yaṃ saṅkhāre paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ saṅkhārānaṃ assādo. yaṃ {ye (sī. ka.)} saṅkhārā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṃ saṅkhārānaṃ ādīnavo. yo saṅkhāresu chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ saṅkhārānaṃ nissaraṇaṃ. | 9) "Do duyên các hành, lạc hỷ sanh; cái ấy gọi là vị ngọt của các hành. Sự vô thường, đau khổ, chịu sự biến hoại của các hành; cái ấy gọi là sự nguy hiểm của các hành. Sự nhiếp phục dục và tham đối với hành, sự đoạn tận dục và tham; cái ấy là sự xuất ly của các hành". | 9) … in dependence on volitional formations … |
| yaṃ viññāṇaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ viññāṇassa assādo. yaṃ viññāṇaṃ aniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, ayaṃ viññāṇassa ādīnavo. yo viññāṇasmiṃ chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ viññāṇassa nissaraṇaṃ’”. | 10) "Do duyên thức, lạc hỷ sanh; cái ấy gọi là vị ngọt của thức. Sự vô thường, đau khổ, chịu sự biến hoại của thức; cái ấy gọi là sự nguy hiểm của thức. Sự nhiếp phục dục và tham đối với thức, sự đoạn tận dục và tham; cái ấy là sự xuấy ly của thức". | … in dependence on consciousness: this is the gratification in consciousness. That consciousness is impermanent, suffering, and subject to change: this is the danger in consciousness. The removal and abandonment of desire and lust for consciousness: this is the escape from consciousness.’ |
| ♦ “yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ evaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ {abhisambuddho (sī.)}. | 11) Này các Tỷ-kheo, cho đến khi nào đối với năm thủ uẩn này, Ta chưa như thật thắng tri vị ngọt là vị ngọt, nguy hiểm là nguy hiểm, xuất ly là xuất ly, thời này các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố rằng Ta đã giác ngộ vô thượng Chánh Ðẳng Giác đối với thế giới gồm có Thiên, Ma, Phạm thiên, đối với quần chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài Người. | 11) “So long, bhikkhus, as I did not directly know as they really are the gratification, the danger, and the escape in the case of these five aggregates subject to clinging, I did not claim to have awakened to the unsurpassed perfect enlightenment in this world with its devas, Māra, and Brahmā, in this generation with its ascetics and brahmins, its devas and humans. |
| yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ evaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ; athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ. | 12) Nhưng này các Tỷ-kheo, khi nào đối với năm thủ uẩn này, Ta như thật thắng tri vị ngọt là vị ngọt, nguy hiểm là nguy hiểm, xuất ly là xuất ly, thời này các Tỷ-kheo, Ta tuyên bố rằng Ta đã giác ngộ vô thượng Chánh Ðẳng Giác đối với thế giới gồm có Thiên, Ma, Phạm thiên, đối với quần chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài Người. | 12) But when I directly knew all this as it really is, then I claimed to have awakened to the unsurpassed perfect enlightenment in this world with … its devas and humans. |
| ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi — ‘akuppā me vimutti {cetovimutti (sī. pī. ka.)}; ayamantimā jāti; natthi dāni punabbhavo’”ti. pañcamaṃ. |
13) Và tri kiến như sau khởi lên nơi Ta: "Tâm Ta giải thoát, bất động. Ðây là đời sống cuối cùng, nay không còn tái sanh nữa". |
13) “The knowledge and vision arose in me: ‘Unshakable is my liberation of mind; this is my last birth; now there is no more renewed existence.’” [29] |
♦ 6. Dutiyāssādasuttaṃ (SN 22.27) – VI. Vị Ngọt (S.iii,29) – 27. (6) Gratification (2)
| ♦ 27. sāvatthinidānaṃ. | 1-2) Nhân duyên ở Sāvatthī... | 1-2) At Sāvatthī… |
| “rūpassāhaṃ, bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ. yo rūpassa assādo tadajjhagamaṃ. yāvatā rūpassa assādo paññāya me so sudiṭṭho. | 3) -- Này các Tỷ-kheo, Ta đã đi tìm cầu vị ngọt của sắc. Vị ngọt của sắc là gì, Ta đã chứng đắc. Vị ngọt của sắc như thế nào, Ta đã khéo thấy với trí tuệ. | 3) — “Bhikkhus, I set out seeking the gratification in form. Whatever gratification there is in form—that I discovered. I have clearly seen with wisdom just how far the gratification in form extends. |
| rūpassāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ. yo rūpassa ādīnavo tadajjhagamaṃ. yāvatā rūpassa ādīnavo paññāya me so sudiṭṭho. | 4) Này các Tỷ-kheo, Ta đã đi tìm cầu sự nguy hiểm của sắc. Sự nguy hiểm của sắc là gì, Ta đã chứng đắc. Sự nguy hiểm của sắc như thế nào, Ta đã khéo thấy với trí tuệ. | 4) “Bhikkhus, I set out seeking the danger in form. Whatever danger there is in form—that I discovered. I have clearly seen with wisdom just how far the danger in form extends. |
| rūpassāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ. yaṃ rūpassa nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ. yāvatā rūpassa nissaraṇaṃ paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ. | 5) Này các Tỷ-kheo, Ta đã đi tìm cầu sự xuất ly của sắc. Sự xuất ly của sắc là gì, Ta đã chứng đắc. Sự xuất ly của sắc như thế nào, Ta đã khéo thấy với trí tuệ. | 5) “Bhikkhus, I set out seeking the escape from form. Whatever escape there is from form—that I discovered. I have clearly seen with wisdom just how far the escape from form extends. |
| vedanāyāhaṃ, bhikkhave... | 6-8) Này các Tỷ-kheo, Ta đi tìm cầu vị ngọt của thọ... | 6-8) “Bhikkhus, I set out seeking the gratification in … the danger in … the escape from feeling … |
| saññāyāhaṃ, bhikkhave... | 9-11) Này các Tỷ-kheo, Ta đã đi tìm cầu vị ngọt của tưởng... | 9-11) … from perception … |
| saṅkhārānāhaṃ, bhikkhave... | 12-14) Này các Tỷ-kheo, Ta đã đi tìm cầu vị ngọt của các hành... | 12-14) … from volitional formations … |
| viññāṇassāhaṃ, bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ. yo viññāṇassa assādo tadajjhagamaṃ. yāvatā viññāṇassa assādo paññāya me so sudiṭṭho. | 15) Này các Tỷ-kheo, Ta đã đi tìm cầu vị ngọt của thức. Vị ngọt của thức là gì, Ta đã chứng đắc. Vị ngọt của thức như thế nào, Ta đã khéo thấy với trí tuệ. | 15-17) … from consciousness. |
| viññāṇassāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ. yo viññāṇassa ādīnavo tadajjhagamaṃ. yāvatā viññāṇassa ādīnavo paññāya me so sudiṭṭho. | 16) Này các Tỷ-kheo, Ta đã đi tìm cầu sự nguy hiểm của thức. Nguy hiểm của thức là gì, Ta đã chứng đắc. Nguy hiểm của thức như thế nào, Ta đã khéo thấy với trí tuệ. | |
| viññāṇassāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ. yaṃ viññāṇassa nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ. yāvatā viññāṇassa nissaraṇaṃ paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ. | 17) Này các Tỷ-kheo, Ta đã đi tìm cầu sự xuất ly của thức. Xuất ly của thức là gì, Ta đã chứng đắc. Xuất ly của thức như thế nào, Ta đã khéo thấy với trí tuệ. | Whatever escape there is from consciousness—that I discovered. I have clearly seen with wisdom just how far the escape from consciousness extends. |
| yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ ... pe ... abbhaññāsiṃ. | 18-19) Này các Tỷ-kheo, cho đến khi nào đối với năm thủ uẩn này, Ta chưa như thật biết vị ngọt là vị ngọt, nguy hiểm là sự nguy hiểm, xuất ly là xuất ly, thời này các Tỷ-kheo, Ta không tuyên bố rằng... Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài Người. | 18-19) “So long, bhikkhus, as I did not directly know as they really are the gratification, the danger, and the escape in the case of these five aggregates subject to clinging, I did not claim to have awakened to the unsurpassed perfect enlightenment in this world with its devas, Māra, and Brahmā, in this generation with its ascetics and brahmins, its devas and humans. But when I directly knew all this as it really is, then I claimed to have awakened to the unsurpassed perfect enlightenment in this world with … its devas and humans. |
| ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi — ‘akuppā me vimutti {cetovimutti (sī. pī. ka.)}; ayamantimā jāti; natthi dāni punabbhavo’”ti. chaṭṭhaṃ. | 20) Và tri kiến như sau khởi lên nơi Ta: "Tâm Ta giải thoát, bất động. Ðây là đời sống cuối cùng, nay không còn tái sanh nữa". | 20) “The knowledge and vision arose in me: ‘Unshakable is my liberation of mind; this is my last birth; now there is no more renewed existence.’” |
♦ 7. Tatiyāssādasuttaṃ (SN 22.28) – VII. Vị Ngọt (Tạp 1.13 Vị, Ðại 2,2bb) (S.iii,29) – 28. (7) Gratification (3)
| ♦ 28. sāvatthinidānaṃ. | 1-2) Nhân duyên tại Sāvatthī... | 1-2) At Sāvatthī… |
| “no cedaṃ, bhikkhave, rūpassa assādo abhavissa nayidaṃ sattā rūpasmiṃ sārajjeyyuṃ. yasmā ca kho, bhikkhave, atthi rūpassa assādo, tasmā sattā rūpasmiṃ sārajjanti. | 3) -- Này các Tỷ-kheo, nếu không có vị ngọt của sắc, thời các loài hữu tình không có tham đắm đối với sắc. Và vì rằng, này các Tỷ-kheo, có vị ngọt của sắc cho nên các loài hữu tình có tham đắm đối với sắc. | 3) — “Bhikkhus, if there were no gratification in form, [30] beings would not become enamoured with it; but because there is gratification in form, beings become enamoured with it. |
| no cedaṃ, bhikkhave, rūpassa ādīnavo abhavissa nayidaṃ sattā rūpasmiṃ nibbindeyyuṃ. yasmā ca kho, bhikkhave, atthi rūpassa ādīnavo, tasmā sattā rūpasmiṃ nibbindanti. | 4) -- Này Tỷ-kheo, nếu không có sự nguy hiểm của sắc, thời các loài hữu tình không có yếm ly đối với sắc. Và vì rằng, này các Tỷ-kheo, có sự nguy hiểm của sắc cho nên các loài hữu tình có yếm ly đối với sắc. | 4) If there were no danger in form, beings would not experience revulsion towards it; but because there is danger in form, beings experience revulsion towards it. |
| no cedaṃ, bhikkhave, rūpassa nissaraṇaṃ abhavissa nayidaṃ sattā rūpasmā nissareyyuṃ. yasmā ca kho, bhikkhave, atthi rūpassa nissaraṇaṃ, tasmā sattā rūpasmā nissaranti. | 5) Này các Tỷ-kheo, nếu không có sự xuất ly đối với sắc, thời các loài hữu tình không có xuất ly đối với sắc. Và vì rằng, này các Tỷ-kheo, có sự xuất ly của sắc cho nên các loài hữu tình có sự xuất ly đối với sắc. | 5) If there were no escape from form, beings would not escape from it; but because there is an escape from form, beings escape from it. |
| no cedaṃ, bhikkhave, vedanāya ... pe ... | 6-8) Này các Tỷ-kheo, nếu không có vị ngọt của thọ... | 6-8) “Bhikkhus, if there were no gratification in feeling … |
| no cedaṃ, bhikkhave, saññāya... | 9-11) Này các Tỷ-kheo, nếu không có vị ngọt của tưởng... | 9-11) … in perception … |
| no cedaṃ, bhikkhave, saṅkhārānaṃ nissaraṇaṃ abhavissa, nayidaṃ sattā saṅkhārehi nissareyyuṃ. yasmā ca kho, bhikkhave, atthi saṅkhārānaṃ nissaraṇaṃ, tasmā sattā saṅkhārehi nissaranti. | 12-14) Này các Tỷ-kheo, nếu không có vị ngọt của các hành... | 12-14) … in volitional formations … |
| no cedaṃ, bhikkhave, viññāṇassa assādo abhavissa, nayidaṃ sattā viññāṇasmiṃ sārajjeyyuṃ. yasmā ca kho, bhikkhave, atthi viññāṇassa assādo, tasmā sattā viññāṇasmiṃ sārajjanti. | 15) Này các Tỷ-kheo, nếu không có vị ngọt của thức, thời các loài hữu tình không có tham đắm đối với thức. Và vì rằng, này các Tỷ-kheo, có vị ngọt của thức cho nên các loài hữu tình có tham đắm đối với thức. | 15) … in consciousness, beings would not become enamoured with it … |
| no cedaṃ, bhikkhave, viññāṇassa ādīnavo abhavissa, nayidaṃ sattā viññāṇasmiṃ nibbindeyyuṃ. yasmā ca kho, bhikkhave, atthi viññāṇassa ādīnavo, tasmā sattā viññāṇasmiṃ nibbindanti. | 16) Này các Tỷ-kheo, nếu không có sự nguy hiểm của thức, thời các loài hữu tình không có xuất ly đối với thức. Và vì rằng, này các Tỷ-kheo, có sự nguy hiểm đối với thức cho nên các loài hữu tình có yếm ly đối với thức. | |
| no cedaṃ, bhikkhave, viññāṇassa nissaraṇaṃ abhavissa, nayidaṃ sattā viññāṇasmā nissareyyuṃ. yasmā ca kho, bhikkhave, atthi viññāṇassa nissaraṇaṃ, tasmā sattā viññāṇasmā nissaranti. | 17) Này các Tỷ-kheo, nếu không có sự xuất ly đối với thức, thời các loài hữu tình không có xuất ly đối với thức. Và vì rằng, này các Tỷ-kheo, có sự xuất ly đối với thức cho nên các loài hữu tình có xuất ly đối với thức. | ... but because there is an escape from consciousness, beings escape from it. |
| ♦ “yāvakīvañca, bhikkhave, sattā imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññaṃsu {nābbhaññiṃsu (sī.)}; neva tāva, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā vimariyādīkatena cetasā vihariṃsu. | 18) Này các Tỷ-kheo, khi nào các loài hữu tình đối với năm thủ uẩn này không như thật thắng tri vị ngọt là vị ngọt, nguy hiểm là nguy hiểm, xuất ly là xuất ly, thời các loài hữu tình ấy, này các Tỷ-kheo, với thế giới chư Thiên, Ma, Phạm thiên, với quần chúng Sa-môn, Bà-la-môn, với chư Thiên và loài Người, không thể sống xuất ly, thoát sự liên hệ, giải thoát, với tâm tự tại. | 18) “So long, bhikkhus, as beings have not directly known as they really are the gratification as gratification, the danger as danger, and the escape as escape in the case of these five aggregates subject to clinging, they have not escaped from this world with its devas, Māra, [31] and Brahmā, from this generation with its ascetics and brahmins, its devas and humans; they have not become detached from it, released from it, nor do they dwell with a mind rid of barriers. |
| yato ca kho, bhikkhave, sattā imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññaṃsu; atha, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā vimariyādīkatena cetasā viharanti”. sattamaṃ. | 19) Và này các Tỷ-kheo, khi nào các loài hữu tình đối với năm thủ uẩn này, như thật thắng tri vị ngọt là vị ngọt, nguy hiểm là nguy hiểm, xuất ly là xuất ly, thời các loài hữu tình ấy, này các Tỷ-kheo, với thế giới chư Thiên, Ma, Phạm thiên, với quần chúng Sa-môn, Bà-la-môn, với chư Thiên và loài Người, có thể sống xuất ly, thoát sự liên hệ, giải thoát, với tâm tự tại. | 19) But when beings have directly known all this as it really is, then they have escaped from this world with … its devas and humans; they have become detached from it, released from it, and they dwell with a mind rid of barriers.” |
♦ 8. Abhinandanasuttaṃ (SN 22.29) – VIII. Hoan Hỷ (Tạp 1.7, Ư Sắc Hỷ Lạc, Ðại 2,1c)(Tạp 1.5, Ðại 2,1b) (S.iii,31) – 29. (8) Delight
| ♦ 29. sāvatthinidānaṃ. | 1-2) Nhân duyên ở Sāvatthī... | 1-2) At Sāvatthī… |
| “yo, bhikkhave, rūpaṃ abhinandati, dukkhaṃ so abhinandati. yo dukkhaṃ abhinandati, aparimutto so dukkhasmāti vadāmi. | 3) -- Này các Tỷ-kheo, ai hoan hỷ sắc, người ấy hoan hỷ khổ. Ai hoan hỷ khổ, Ta nói, người ấy không giải thoát khỏi khổ. | 3) — “Bhikkhus, one who seeks delight in form seeks delight in suffering. One who seeks delight in suffering, I say, is not freed from suffering. |
| yo vedanaṃ abhinandati... yo saññaṃ abhinandati... yo saṅkhāre abhinandati... |
4) Này các Tỷ-kheo, ai hoan hỷ thọ... 5) Này các Tỷ-kheo, ai hoan hỷ tưởng... 6) Này các Tỷ-kheo, ai hoan hỷ các hành... |
4-6) One who seeks delight in feeling … in perception … in volitional formations … |
| yo viññāṇaṃ abhinandati, dukkhaṃ so abhinandati. yo dukkhaṃ abhinandati, aparimutto so dukkhasmāti vadāmi. | 7) Này các Tỷ-kheo, ai hoan hỷ thức, người ấy hoan hỷ khổ. Ai hoan hỷ khổ, Ta nói, người ấy không giải thoát khỏi khổ. | 7) … in consciousness seeks delight in suffering. One who seeks delight in suffering, I say, is not freed from suffering. |
| yo ca kho, bhikkhave, rūpaṃ nābhinandati, dukkhaṃ so nābhinandati. yo dukkhaṃ nābhinandati, parimutto so dukkhasmāti vadāmi. | 8) Và này các Tỷ-kheo, ai không hoan hỷ sắc, người ấy không hoan hỷ khổ. Ai không hoan hỷ khổ, Ta nói, người ấy giải thoát khỏi khổ. | 8-12) “One who does not seek delight in form … |
| yo vedanaṃ nābhinandati... yo saññaṃ nābhinandati... yo saṅkhāre nābhinandati... |
9) Và này các Tỷ-kheo, ai không hoan hỷ thọ... 10) Và này các Tỷ-kheo, ai không hoan hỷ tưởng... 11) Và này các Tỷ-kheo, ai không hoan hỷ các hành... |
|
| yo viññāṇaṃ nābhinandati, dukkhaṃ so nābhinandati. yo dukkhaṃ nābhinandati, parimutto so dukkhasmāti vadāmī”ti. aṭṭhamaṃ. | 12) Và này các Tỷ-kheo, ai không hoan hỷ thức, người ấy không hoan hỷ khổ. Ai không hoan hỷ khổ, Ta nói, người ấy giải thoát khỏi khổ. | … in consciousness does not seek delight in suffering. One who does not seek delight in suffering, I say, is freed from suffering.” |
♦ 9. Uppādasuttaṃ (SN 22.30) – IX. Sanh Khởi (Tạp 3.28 Sanh, Ðại 2,20a) (S.iii,31) – 30. (9) Arising
| ♦ 30. sāvatthinidānaṃ | 1-2) Nhân duyên ở Sāvatthī... | 1-2) At Sāvatthī… |
| “yo, bhikkhave, rūpassa uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvo, dukkhasseso uppādo rogānaṃ ṭhiti jarāmaraṇassa pātubhāvo. | 3) -- Này các Tỷ-kheo, cái gọi là sắc sanh, trú, khởi, hiện hữu; cái ấy là khổ sanh, bệnh tật trú, già chết hiện hữu. | 3) — “Bhikkhus, the arising, continuation, production, [32] and manifestation of form is the arising of suffering, the continuation of disease, the manifestation of aging-and-death. |
| yo vedanāya ... pe ... yo saññāya ... pe ... yo saṅkhārānaṃ ... pe ... | 4-6) Này các Tỷ-kheo, cái gọi là thọ sanh, trú, khởi, hiện hữu... tưởng sanh, trú, khởi, hiện hữu... các hành sanh, trú, khởi, hiện, hữu... | 4-6) The arising of feeling … of perception … of volitional formations … |
| yo viññāṇassa uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvo, dukkhasseso uppādo rogānaṃ ṭhiti jarāmaraṇassa pātubhāvo. | 7) Này các Tỷ-kheo, cái gọi là thức sanh, trú, khởi, hiện hữu; cái ấy gọi là khổ sanh, bệnh tật trú, già chết hiện hữu. | 7) … of consciousness is the arising of suffering, the continuation of disease, the manifestation of aging-and-death. |
| yo ca kho, bhikkhave, rūpassa nirodho vūpasamo atthaṅgamo, dukkhasseso nirodho rogānaṃ vūpasamo jarāmaraṇassa atthaṅgamo. | 8) Này các Tỷ-kheo, cái gọi là sắc đoạn diệt, an chỉ, biến mất; cái ấy gọi là khổ đoạn diệt, bệnh tật an chỉ, già chết biến mất. | 8-12) “The cessation, subsiding, and passing away of form … |
| yo vedanāya ... pe ... yo saññāya... yo saṅkhārānaṃ... | 9-11) Này các Tỷ-kheo, cái gọi là thọ đoạn diệt... tưởng đoạn diệt... các hành đoạn diệt... | |
| yo viññāṇassa nirodho vūpasamo atthaṅgamo, dukkhasseso nirodho rogānaṃ vūpasamo jarāmaraṇassa atthaṅgamo”ti. navamaṃ. | 12) Này các Tỷ-kheo, cái gọi là thức đoạn diệt, an chỉ, biến mất; cái ấy là khổ đoạn diệt, bệnh tật an chỉ, già chết biến mất. | … of consciousness is the cessation of suffering, the subsiding of disease, the passing away of aging-anddeath.” |
♦ 10. Aghamūlasuttaṃ (SN 22.31) – X. Cội Gốc Của Ðau Khổ (35) (S.iii,32) – 31. (10) The Root of Misery
| ♦ 31. sāvatthinidānaṃ. | 1-2) Nhân duyên ở Sāvatthī... | 1-2) At Sāvatthī… |
| “aghañca, bhikkhave, desessāmi aghamūlañca. taṃ suṇātha. | 3) -- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết về đau khổ và cội gốc của đau khổ. Hãy lắng nghe... | 3) — “Bhikkhus, I will teach you misery (44) and the root of misery. Listen to that…. |
| katamañca bhikkhave aghaṃ? rūpaṃ, bhikkhave, aghaṃ, vedanā aghaṃ, saññā aghaṃ, saṅkhārā aghaṃ, viññāṇaṃ aghaṃ. idaṃ vuccati, bhikkhave, aghaṃ. | 4) Này các Tỷ-kheo, thế nào là đau khổ? Sắc, này các Tỷ-kheo, là đau khổ; thọ là đau khổ; tưởng là đau khổ; các hành là đau khổ; thức là đau khổ. Ðây, này các Tỷ-kheo, gọi là đau khổ. | 4) “And what, bhikkhus, is misery? Form is misery; feeling is misery; perception is misery; volitional formations are misery; consciousness is misery. This is called misery. |
| katamañca, bhikkhave, aghamūlaṃ? yāyaṃ taṇhā ponobhavikā nandīrāgasahagatā {nandirāgasahagatā (sabbattha)} tatratatrābhinandinī; seyyathidaṃ — kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā. idaṃ vuccati, bhikkhave, aghamūlan”ti. dasamaṃ. | 5) Này các Tỷ-kheo, thế nào là cội gốc của đau khổ? Chính là khát ái này hướng tới tái sanh, câu hữu với hỷ và tham, tìm cầu hỷ lạc chỗ này, chỗ kia; tức là dục ái, hữu ái, phi hữu ái. | 5) “And what, bhikkhus, is the root of misery? It is this craving that leads to renewed existence, accompanied by delight and lust, seeking delight here and there; that is, craving for sensual pleasures, craving for existence, craving for extermination. This is called the root of misery.” |
♦ 11. Pabhaṅgusuttaṃ (SN 22.32) – XI. Hoại Pháp (36) (Tạp 2,19, Hoại Pháp, Ðại 2,12b) (S.iii,32) – 32. (11) The Fragile
| ♦ 32. sāvatthinidānaṃ. | 1-2) Nhân duyên ở Sāvatthī... | 1-2) At Sāvatthī… |
| “pabhaṅguñca, bhikkhave, desessāmi appabhaṅguñca. taṃ suṇātha. | 3) -- Và này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết về hoại pháp và bất hoại pháp. Hãy lắng nghe... | 3) — “Bhikkhus, I will teach you the fragile (45) and the unfragile. Listen to that…. |
| kiñca, bhikkhave, pabhaṅgu, kiṃ appabhaṅgu? | 4) Và này các Tỷ-kheo, cái gì là hoại pháp? Cái gì là bất hoại pháp? | 4) “And what, bhikkhus, is the fragile, and what the unfragile? [33] |
| rūpaṃ, bhikkhave, pabhaṅgu. yo tassa nirodho vūpasamo atthaṅgamo, idaṃ appabhaṅgu. | 5) Sắc, này các Tỷ-kheo, là hoại pháp. Sự đoạn diệt của sắc ấy, sự an chỉ, biến mất là bất hoại pháp. | 5) Form is the fragile; its cessation, subsiding, passing away is the unfragile. |
| vedanā pabhaṅgu. yo tassā nirodho vūpasamo atthaṅgamo, idaṃ appabhaṅgu. | 6) Thọ, này các Tỷ-kheo, là hoại pháp... | 6) Feeling is the fragile … |
| saññā pabhaṅgu... saṅkhārā pabhaṅgu. yo tesaṃ nirodho vūpasamo atthaṅgamo, idaṃ appabhaṅgu. |
7) Tưởng, này các Tỷ-kheo, là hoại pháp... 8) Hành, này các Tỷ-kheo, là hoại pháp... |
7) Perception is the fragile … 8) Volitional formations are the fragile … |
| viññāṇaṃ pabhaṅgu. yo tassa nirodho vūpasamo atthaṅgamo, idaṃ appabhaṅgū”ti. ekādasamaṃ. | 9) Thức, này các Tỷ-kheo, là hoại pháp. Sự đoạn diệt của thức ấy, sự an chỉ, biến mất là bất hoại pháp. | 9) Consciousness is the fragile; its cessation, subsiding, passing away is the unfragile.” |
|
♦ bhāravaggo tatiyo. ♦ tassuddānaṃ — ♦ bhāraṃ pariññaṃ abhijānaṃ, chandarāgaṃ catutthakaṃ. ♦ assādā ca tayo vuttā, abhinandanamaṭṭhamaṃ. ♦ uppādaṃ aghamūlañca, ekādasamo pabhaṅgūti. |
*****
(32) Nicchāta: Đã được đoạn trừ.
(33) Parinibbuta: Hoàn tất vòng hiện hữu.
(34) Trong Vism. 606, Ngài Buddhaghosa trình bày có 3 loại "liễu tri" thuộc thế gian: Đã biết được, suy tâm và đoạn diệt.
(35) Agha. SA. II. 265: Aghanti dukkhaṃ, nghĩa là khổ. Xem thêm chú thích trong KS. II. 116.
(36) Xem S. V. 92.
*****
(35) Collins translates bhārahāra as “the bearing of the burden,” contending that hāra must here be understood as an action noun rather than as an agent noun (Selfless Persons, p. 165). MW, however, lists “a carrier, a porter” as meanings of hāra, and it seems clear that this is the sense required here.
(36) Spk: In what sense are these “five aggregates subject to clinging” called the burden? In the sense of having to be borne through maintenance. For their maintenance—by being lifted up, moved about, seated, laid to rest, bathed, adorned, fed and nourished, etc.—is something to be borne; thus they are called a burden in the sense of having to be borne through maintenance.
(37) The puggalavāda or “personalist” schools of Buddhism appealed to this passage as proof for the existence of the person (puggala) as a real entity, neither identical with the five aggregates nor different from them. It is the puggala, they claimed, that persists through change, undergoes rebirth, and eventually attains Nibb›na. This tenet was bluntly rejected by the other Buddhist schools, who saw in it a camouflaged version of the ātman, the self of the non-Buddhist systems. For an overview of the arguments, see Dutt, Buddhist Sects in India, pp. 184–206. The mainstream Buddhist schools held that the person was a mere convention (vohāra) or concept (paññatti) derivative upon (upādāya) the five aggregates, not a substantial reality in its own right. For the Theravāda response, see the first part of Kvu, a lengthy refutation of the “personalist” thesis.
Spk: Thus, by the expression “the carrier of the burden,” he shows the person to be a mere convention. For the person is called the carrier of the burden because it “picks up” the burden of the aggregates at the moment of rebirth, maintains the burden by bathing, feeding, seating, and laying them down during the course of life, and then discards them at the moment of death, only to take up another burden of aggregates at the moment of rebirth.
(38) Bhārādāna. This formula is identical with the definition of the second noble truth (see 56:11). So too, the explanation of the laying down of the burden (bhāranikkhepa) is identical with the definition of the third truth.
Spk: Seeking delight here and there (tatratatrābhinandinī): having the habit of seeking delight in the place of rebirth or among the various objects such as forms. Lust for the five cords of sensual pleasure is craving for sensual pleasures (kāmataṇhā). Lust for form-sphere or formless-sphere existence, attachment to jhāna, and lust accompanied by the eternalist view: this is called craving for existence (bhavataṇhā). Lust accompanied by the annihilationist view is craving for extermination (vibhavataṇhā).
This explanation of the last two kinds of craving seems to me too narrow. More likely, craving for existence should be understood as the primal desire to continue in existence (whether supported by a view or not), craving for extermination as the desire for a complete end to existence, based on the underlying assumption (not necessarily formulated as a view) that such extermination brings an end to a real “I.”
(39) Spk: All these terms are designations for Nibbāna. For it is contingent upon this (taṃ hi āgamma) that craving fades away without remainder, ceases, is given up, is relinquished, and released; and here there is no reliance on sensual pleasures or views. For such a reason Nibbāna gains these names.
(40) Spk: The root of craving is ignorance. One draws out craving along with its root by the path of arahantship.
(41) The explanation of pariññā, full understanding, in terms of the destruction of lust (rāgakkhaya), etc., initially seems puzzling, but see MN I 66–67, where pariññā is used as a virtual synonym for pahāna. Spk specifies pariññā here as accantapariññā, ultimate abandonment, which it glosses as samatikkama, transcendence, and identifies with Nibbāna. Apparently accantapariññā is distinct from the usual three kinds of pariññā, on which see the following note.
(42) Anabhijānaṃ, etc., are present participles, glossed anabhijānanto, etc. Spk: By “directly knowing” (abhijānaṃ), the full understanding of the known (ñātapariññā) is indicated; by “fully understanding” (parijānaṃ), full understanding by scrutinization (tīraṇapariññā); by “becoming dispassionate” and “abandoning,” the full understanding as abandonment (pahānapariññā).
On the three kinds of full understanding, see I, n. 36. In sutta usage, the distinction between abhijānāti and parijānāti is drawn more sharply than in the commentaries. In the suttas, abhijānāti (and its cognates) indicates direct knowledge of phenomena in accordance with the pattern established by the Four Noble Truths. This knowledge is shared by both the sekha and the arahant. In contrast, parijānāti (and its cognates) is generally used only in relation to the arahant, and signifies the consummation of the knowledge initiated by abhijānāti. The Mūlapariyāya Sutta, for example (at MN I 4,7–34), stresses that the sekha “has directly known” (abhiññāya) each of the twenty-four bases of “conceiving,” but must still train further in order to fully understand them (pariññeyyaṃ tassa). Only of the arahant is it said “he has fully understood” (pariññātaṃ tassa).
(43) The next three suttas are composed on the pattern of 14:31–33. Just below, 22:29–30 correspond to 14:35–36. Spk explains that in the former three texts, the Four Noble Truths are discussed (see II, n. 249); in the latter two, the round of existence and its cessation. The parallel of 14:34 in embedded in 22:60.
(44) Agha, glossed dukkha by Spk.
(45) Pabhaṅga, glossed pabhijjanasabhāva, “subject to breaking apart.” Spk: Here the characteristic of impermanence is discussed.
*****
Nguồn (Source):
- Pāḷi: digitalpalireader.online
- Vietnamese: (HT. Thích Minh Châu dịch): khemarama.net
- English: (Translated by Bhikkhu Bodhi): en.khemarama.net
