MN 1: Mūlapariyāyasutta – Kinh Pháp Môn Căn Bản – The Root of All Things

Kinh Pháp Môn Căn Bản

(Việt dịch: Hòa thượng Thích Minh Châu)

Evaṃ me sutaṃ—   ekaṃ samayaṃ bhagavā ukkaṭṭhāyaṃ viharati subhagavane sālarājamūle. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi: “bhikkhavo”ti. “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca: “sab­ba­dham­ma­mūla­pariyā­yaṃ vo, bhikkhave, desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī”ti. “Evaṃ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca:

Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn trú tại (tụ lạc) Ukkaṭṭḥa, trong rừng Subhaga (rừng Hạnh phúc), dưới gốc cây Sa-la vương. Tại chỗ ấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: “Này các Tỷ-kheo!”. “Bạch Thế Tôn”, những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói: “Này các Tỷ-kheo. Ta sẽ giảng cho các Người “Pháp môn căn bản tất cả pháp”. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói”. “Thưa vâng, bạch Thế Tôn”, những Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

 Thus have I heard.[1]On one occasion the Blessed One was living in Ukkaṭṭhā in the Subhaga Grove at the root of a royal sāla tree. There he addressed the bhikkhus thus: “Bhikkhus.” [2] —“Venerable sir,” they replied. The Blessed One said this:

“Bhikkhus, I shall teach you a discourse on the root of all things. [3] Listen and attend closely to what I shall say.”—“Yes, venerable sir,” the bhikkhus replied. The Blessed One said this:

(Phàm phu)

-- Này các Tỷ-kheo, ở đây, có kẻ phàm phu ít nghe, không được thấy các bậc Thánh, không thuần thục pháp các bậc Thánh, không tu tập pháp các bậc Thánh, không được thấy các bậc Chơn nhân, không thuần thục pháp các bậc Chơn nhân, không tu tập pháp các bậc Chơn nhân, tưởng tri địa đại là địa đại. Vì tưởng tri địa đại là địa đại, người ấy nghĩ đến địa đại, nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với địa đại, nghĩ đến (tự ngã) như là địa đại, người ấy nghĩ: "Ðịa đại là của ta" - dục hỷ địa đại. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri địa đại.

(THE ORDINARY PERSON)

“Here, bhikkhus, an untaught ordinary person, [4] who has no regard for noble ones and is unskilled and undisciplined in their Dhamma, who has no regard for true men and is unskilled and undisciplined in their Dhamma, perceives earth as earth. [5] Having perceived earth as earth, he conceives [himself as] earth, he conceives [himself] in earth, he conceives [himself apart] from earth, he conceives earth to be ‘mine,’ he delights in earth. [6]

Why is that? Because he has not fully understood it, I say. [7]

Āpaṃ āpato sañjānāti; āpaṃ āpato saññatvā āpaṃ maññati, āpasmiṃ maññati, āpato maññati, āpaṃ meti maññati, āpaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (2)

Người ấy tưởng tri thủy đại là thủy đại. Vì tưởng tri thủy đại là thủy đại, người ấy nghĩ đến thủy đại, nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với thủy đại, nghĩ đến (tự ngã) như là thủy đại, người ấy nghĩ: “Thủy đại là của ta” —dục hỷ thủy đại. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri thủy đại.

“He perceives water as water. Having perceived water as water, he conceives himself as water, he conceives himself in water, he conceives himself apart from water, he conceives water to be ‘mine,’ he delights in water. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Tejaṃ tejato sañjānāti; tejaṃ tejato saññatvā tejaṃ maññati, tejasmiṃ maññati, tejato maññati, tejaṃ meti maññati, tejaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (3)

Người ấy tưởng tri hỏa đại là hỏa đại. Vì tưởng tri hỏa đại là hỏa đại, người ấy nghĩ đến hỏa đại, nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với hỏa đại, nghĩ đến (tự ngã) như là hỏa đại, người ấy nghĩ: “Hỏa đại là của ta”—dục hỷ hỏa đại. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri hỏa đại.

“He perceives fire as fire. Having perceived fire as fire, he conceives himself as fire, he conceives himself in fire, he conceives himself apart from fire, he conceives fire to be ‘mine,’ he delights in fire. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Vāyaṃ vāyato sañjānāti; vāyaṃ vāyato saññatvā vāyaṃ maññati, vāyasmiṃ maññati, vāyato maññati, vāyaṃ meti maññati, vāyaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (4)

Người ấy tưởng tri phong đại là phong đại. Vì tưởng tri phong đại là phong đại, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với phong đại, nghĩ đến (tự ngã) như là phong đại, người ấy nghĩ: “Phong đại là của ta”—dục hỷ phong đại. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri phong đại.

“He perceives air as air. Having perceived air as air, he conceives himself as air, he conceives himself in air, he conceives himself apart from air, he conceives air to be ‘mine,’ he delights in air. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Bhūte bhūtato sañjānāti; bhūte bhūtato saññatvā bhūte maññati, bhūtesu maññati, bhūtato maññati, bhūte meti maññati, bhūte abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (5)

Người ấy tưởng tri Sanh vật là sanh vật. Vì tưởng tri Sanh vật là sanh vật, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với sanh vật, nghĩ đến (tự ngã) như là sanh vật, người ấy nghĩ: “Sanh vật là của ta”—dục hỷ Sanh vật. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri Sanh vật.

“He perceives beings as beings. Having perceived beings as beings, he conceives beings, he conceives himself in beings, he conceives himself apart from beings, he conceives beings to be ‘mine,’ he delights in beings. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Deve devato sañjānāti; deve devato saññatvā deve maññati, devesu maññati, devato maññati, deve meti maññati, deve abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (6)

Người ấy tưởng tri chư Thiên là chư Thiên. Vì tưởng tri chư Thiên là chư Thiên, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với chư Thiên, nghĩ đến (tự ngã) như là chư Thiên, người ấy nghĩ: “chư Thiên là của ta”—dục hỷ chư Thiên. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri chư Thiên.

“He perceives gods as gods. Having perceived gods as gods, he conceives gods, he conceives himself in gods, he conceives himself apart from gods, he conceives gods to be ‘mine,’ he delights in gods. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Pajāpatiṃ pajāpatito sañjānāti; pajāpatiṃ pajāpatito saññatvā pajāpatiṃ maññati, pajāpatismiṃ maññati, pajāpatito maññati, pajāpatiṃ meti maññati, pajāpatiṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (7)

Người ấy tưởng tri Sanh chủ là Sanh chủ. Vì tưởng tri Sanh chủ là Sanh chủ, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với Sanh chủ, nghĩ đến (tự ngã) như là Sanh chủ, người ấy nghĩ: “Sanh chủ là của ta”—dục hỷ Sanh chủ. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri Sanh chủ.

“He perceives Pajāpati as Pajāpati. Having perceived Pajāpati as Pajāpati, he conceives Pajāpati, he conceives himself in Pajāpati, he conceives himself apart from Pajāpati, he conceives Pajāpati to be ‘mine,’ he delights in Pajāpati. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Brahmaṃ brahmato sañjānāti; brahmaṃ brahmato saññatvā brahmaṃ maññati, brahmasmiṃ maññati, brahmato maññati, brahmaṃ meti maññati, brahmaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (8)

Người ấy tưởng tri Phạm thiên là Phạm thiên. Vì tưởng tri Phạm thiên là Phạm thiên, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với Phạm thiên, nghĩ đến (tự ngã) như là Phạm thiên, người ấy nghĩ: “Phạm thiên là của ta”—dục hỷ Phạm thiên. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri Phạm thiên.

“He perceives Brahmā as Brahmā. Having perceived Brahmā as Brahmā, he conceives Brahmā, he conceives himself in Brahmā, he conceives himself apart from Brahmā, he conceives Brahmā to be ‘mine,’ he delights in Brahmā. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Ābhassare ābhassarato sañjānāti; ābhassare ābhassarato saññatvā ābhassare maññati, ābhassaresu maññati, ābhassarato maññati, ābhassare meti maññati, ābhassare abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (9)

Người ấy tưởng tri Quang âm thiên là Quang âm thiên. Vì tưởng tri Quang âm thiên là Quang âm thiên, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với Quang âm thiên, nghĩ đến (tự ngã) như là Quang âm thiên, người ấy nghĩ: “Quang âm thiên là của ta”—dục hỷ Quang âm thiên. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri Quang âm thiên.

“He perceives the gods of Streaming Radiance as the gods of Streaming Radiance. Having perceived the gods of Streaming Radiance as the gods of Streaming Radiance, he conceives the gods of Streaming Radiance, he conceives himself in the gods of Streaming Radiance, he conceives himself apart from the gods of Streaming Radiance, he conceives the gods of Streaming Radiance to be ‘mine,’ he delights in the gods of Streaming Radiance. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Subhakiṇhe subhakiṇhato sañjānāti; subhakiṇhe subhakiṇhato saññatvā subhakiṇhe maññati, subhakiṇhesu maññati, subhakiṇhato maññati, subhakiṇhe meti maññati, subhakiṇhe abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (10)

Người ấy tưởng tri Biến tịnh thiên là Biến tịnh thiên. Vì tưởng tri Biến tịnh thiên là Biến tịnh thiên, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với Biến tịnh thiên, nghĩ đến (tự ngã) như là Biến tịnh thiên, người ấy nghĩ: “Biến tịnh thiên là của ta”—dục hỷ Biến tịnh thiên. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri Biến tịnh thiên.

“He perceives the gods of Refulgent Glory as the gods of Refulgent Glory. Having perceived the gods of Refulgent Glory as the gods of Refulgent Glory, he conceives the gods of Refulgent Glory, he conceives himself in the gods of Refulgent Glory, he conceives himself apart from the gods of Refulgent Glory, he conceives the gods of Refulgent Glory to be ‘mine,’ he delights in the gods of Refulgent Glory. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Vehapphale vehapphalato sañjānāti; vehapphale vehapphalato saññatvā vehapphale maññati, vehapphalesu maññati, vehapphalato maññati, vehapphale meti maññati, vehapphale abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (11)

Người ấy tưởng tri Quảng quả thiên là Quảng quả thiên. Vì tưởng tri Quảng quả thiên là Quảng quả thiên, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với Quảng quả thiên, nghĩ đến (tự ngã) như là Quảng quả thiên, người ấy nghĩ: “Quảng quả thiên là của ta”—dục hỷ Quảng quả thiên. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri Quảng quả thiên.

“He perceives the gods of Great Fruit as the gods of Great Fruit. Having perceived the gods of Great Fruit as the gods of Great Fruit, he conceives the gods of Great Fruit, he conceives himself in the gods of Great Fruit, he conceives himself apart from the gods of Great Fruit, he conceives the gods of Great Fruit to be ‘mine,’ he delights in the gods of Great Fruit. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Abhibhuṃ abhibhuto sañjānāti; abhibhuṃ abhibhuto saññatvā abhibhuṃ maññati, abhibhusmiṃ maññati, abhibhuto maññati, abhibhuṃ meti maññati, abhibhuṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (12)

Người ấy tưởng tri Abhibhū (Thắng Giả) là Abhibhū. Vì tưởng tri Abhibhū là Abhibhū, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với Abhibhū, nghĩ đến (tự ngã) như là Abhibhū, người ấy nghĩ: “Abhibhū là của ta”—dục hỷ Abhibhū. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri Abhibhū.

“He perceives the Overlord as the Overlord. Having perceived the Overlord as the Overlord, he conceives the Overlord, he conceives himself in the Overlord, he conceives himself apart from the Overlord, he conceives the Overlord to be ‘mine,’ he delights in the Overlord. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Ākāsānañ­cāyata­naṃ ākāsānañ­cāyata­nato sañjānāti; ākāsānañ­cāyata­naṃ ākāsānañ­cāyata­nato saññatvā ākāsānañ­cāyata­naṃ maññati, ākāsānañ­cāyata­nas­miṃ maññati, ākāsānañ­cāyata­nato maññati, ākāsānañ­cāyata­naṃ meti maññati, ākāsānañ­cāyata­naṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (13)

Người ấy tưởng tri Không vô biên xứ là Không vô biên xứ. Vì tưởng tri Không vô biên xứ là Không vô biên xứ, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với Không vô biên xứ, nghĩ đến (tự ngã) như là Không vô biên xứ, người ấy nghĩ: “Không vô biên xứ là của ta”—dục hỷ Không vô biên xứ. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri Không vô biên xứ.

“He perceives the base of infinite space as the base of infinite space. Having perceived the base of infinite space as the base of infinite space, he conceives himself as the base of infinite space, he conceives himself in the base of infinite space, he conceives himself apart from the base of infinite space, he conceives the base of infinite space to be ‘mine,’ he delights in the base of infinite space. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Viñ­ñā­ṇañ­cāyata­naṃ viñ­ñā­ṇañ­cāyata­nato sañjānāti; viñ­ñā­ṇañ­cāyata­naṃ viñ­ñā­ṇañ­cāyata­nato saññatvā viñ­ñā­ṇañ­cāyata­naṃ maññati, viñ­ñā­ṇañ­cāyata­nas­miṃ maññati, viñ­ñā­ṇañ­cāyata­nato maññati, viñ­ñā­ṇañ­cāyata­naṃ meti maññati, viñ­ñā­ṇañ­cāyata­naṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (14)

Người ấy tưởng tri Thức vô biên xứ là Thức vô biên xứ. Vì tưởng tri Thức vô biên xứ là Thức vô biên xứ, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với Thức vô biên xứ, nghĩ đến (tự ngã) như là Thức vô biên xứ, người ấy nghĩ: “Thức vô biên xứ là của ta”—dục hỷ Thức vô biên xứ. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri Thức vô biên xứ.

“He perceives the base of infinite consciousness as the base of infinite consciousness. Having perceived the base of infinite consciousness as the base of infinite consciousness, he conceives himself as the base of infinite consciousness, he conceives himself in the base of infinite consciousness, he conceives himself apart from the base of infinite consciousness, he conceives the base of infinite consciousness to be ‘mine,’ he delights in the base of infinite consciousness. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Ākiñ­cañ­ñā­yatanaṃ ākiñ­cañ­ñā­yatanato sañjānāti; ākiñ­cañ­ñā­yatanaṃ ākiñ­cañ­ñā­yatanato saññatvā ākiñ­cañ­ñā­yatanaṃ maññati, ākiñ­cañ­ñā­yatanas­miṃ maññati, ākiñ­cañ­ñā­yatanato maññati, ākiñ­cañ­ñā­yatanaṃ meti maññati, ākiñ­cañ­ñā­yatanaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (15)

Người ấy tưởng tri Vô sở hữu xứ là Vô sở hữu xứ. Vì tưởng tri Vô sở hữu xứ là Vô sở hữu xứ, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với Vô sở hữu xứ, nghĩ đến (tự ngã) như là Vô sở hữu xứ, người ấy nghĩ: “Vô sở hữu xứ là của ta”—dục hỷ Vô sở hữu xứ. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri Vô sở hữu xứ.

“He perceives the base of nothingness as the base of nothingness. Having perceived the base of nothingness as the base of nothingness, he conceives himself as the base of nothingness, he conceives himself in the base of nothingness, he conceives himself apart from the base of nothingness, he conceives the base of nothingness to be ‘mine,’ he delights in the base of nothingness. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Neva­saññā­nā­sañ­ñāyata­naṃ neva­saññā­nā­sañ­ñāyata­nato sañjānāti; neva­saññā­nā­sañ­ñāyata­naṃ neva­saññā­nā­sañ­ñāyata­nato saññatvā neva­saññā­nā­sañ­ñāyata­naṃ maññati, neva­saññā­nā­sañ­ñāyata­nas­miṃ maññati, neva­saññā­nā­sañ­ñāyata­nato maññati, neva­saññā­nā­sañ­ñāyata­naṃ meti maññati, neva­saññā­nā­sañ­ñāyata­naṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (16)

Người ấy tưởng tri Phi tưởng phi phi tưởng xứ là Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Vì tưởng tri Phi tưởng phi phi tưởng xứ là Phi tưởng phi phi tưởng xứ, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với Phi tưởng phi phi tưởng xứ, nghĩ đến (tự ngã) như là Phi tưởng phi phi tưởng xứ, người ấy nghĩ: “Phi tưởng phi phi tưởng xứ là của ta”—dục hỷ Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri Phi tưởng phi phi tưởng xứ.

“He perceives the base of neither-perception-nor-non-perception as the base of neither-perception-nor-non-perception. Having perceived the base of neither-perception-nor-non-perception as the base of neither-perception-nor-non-perception, he conceives himself as the base of neither-perception-nor-non-perception, he conceives himself in the base of neither-perception-nor-non-perception, he conceives himself apart from the base of neither-perception-nor-non-perception, he conceives the base of neither-perception-nor-non-perception to be ‘mine,’ he delights in the base of neither-perception-nor-non-perception. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Diṭṭhaṃ diṭṭhato sañjānāti; diṭṭhaṃ diṭṭhato saññatvā diṭṭhaṃ maññati, diṭṭhasmiṃ maññati, diṭṭhato maññati, diṭṭhaṃ meti maññati, diṭṭhaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (17)

Người ấy tưởng tri sở kiến là sở kiến. Vì tưởng tri sở kiến là sở kiến, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với sở kiến, nghĩ đến (tự ngã) như là sở kiến, người ấy nghĩ: “sở kiến là của ta”—dục hỷ sở kiến. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri sở kiến.

“He perceives the seen as the seen. Having perceived the seen as the seen, he conceives himself as the seen, he conceives himself in the seen, he conceives himself apart from the seen, he conceives the seen to be ‘mine,’ he delights in the seen. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Sutaṃ sutato sañjānāti; sutaṃ sutato saññatvā sutaṃ maññati, sutasmiṃ maññati, sutato maññati, sutaṃ meti maññati, sutaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (18)

Người ấy tưởng tri sở văn là sở văn. Vì tưởng tri sở văn là sở văn, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với sở văn, nghĩ đến (tự ngã) như là sở văn, người ấy nghĩ: “sở văn là của ta”—dục hỷ sở văn. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri sở văn.

“He perceives the heard as the heard. Having perceived the heard as the heard, he conceives himself as the heard, he conceives himself in the heard, he conceives himself apart from the heard, he conceives the heard to be ‘mine,’ he delights in the heard. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Mutaṃ mutato sañjānāti; mutaṃ mutato saññatvā mutaṃ maññati, mutasmiṃ maññati, mutato maññati, mutaṃ meti maññati, mutaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (19)

Người ấy tưởng tri sở tư niệm là sở tư niệm. Vì tưởng tri sở tư niệm là sở tư niệm, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với sở tư niệm, nghĩ đến (tự ngã) như là sở tư niệm, người ấy nghĩ: “sở tư niệm là của ta”—dục hỷ sở tư niệm. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri sở tư niệm.

“He perceives the sensed as the sensed. Having perceived the sensed as the sensed, he conceives himself as the sensed, he conceives himself in the sensed, he conceives himself apart from the sensed, he conceives the sensed to be ‘mine,’ he delights in the sensed. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Viññātaṃ viññātato sañjānāti; viññātaṃ viññātato saññatvā viññātaṃ maññati, viññātasmiṃ maññati, viññātato maññati, viññātaṃ meti maññati, viññātaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (20)

Người ấy tưởng tri sở tri là sở tri. Vì tưởng tri sở tri là sở tri, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với sở tri, nghĩ đến (tự ngã) như là sở tri, người ấy nghĩ: “sở tri là của ta”—dục hỷ sở tri. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri sở tri.

“He perceives the cognized as the cognized. Having perceived the cognized as the cognized, he conceives himself as the cognized, he conceives himself in the cognized, he conceives himself apart from the cognized, he conceives the cognized to be ‘mine,’ he delights in the cognized. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Ekattaṃ ekattato sañjānāti; ekattaṃ ekattato saññatvā ekattaṃ maññati, ekattasmiṃ maññati, ekattato maññati, ekattaṃ meti maññati, ekattaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (21)

Người ấy tưởng tri đồng nhất là đồng nhất. Vì tưởng tri đồng nhất là đồng nhất, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với đồng nhất, nghĩ đến (tự ngã) như là đồng nhất, người ấy nghĩ: “đồng nhất là của ta”—dục hỷ đồng nhất. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri đồng nhất.

“He perceives unity as unity. Having perceived unity as unity, he conceives himself as unity, he conceives himself in unity, he conceives himself apart from unity, he conceives unity to be ‘mine,’ he delights in unity. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Nānattaṃ nānattato sañjānāti; nānattaṃ nānattato saññatvā nānattaṃ maññati, nānattasmiṃ maññati, nānattato maññati, nānattaṃ meti maññati, nānattaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (22)

Người ấy tưởng tri sai biệt là sai biệt. Vì tưởng tri sai biệt là sai biệt, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với sai biệt, nghĩ đến (tự ngã) như là sai biệt, người ấy nghĩ: “sai biệt là của ta”—dục hỷ sai biệt. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri sai biệt.

“He perceives diversity as diversity. Having perceived diversity as diversity, he conceives himself as diversity, he conceives himself in diversity, he conceives himself apart from diversity, he conceives diversity to be ‘mine,’ he delights in diversity. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Sabbaṃ sabbato sañjānāti; sabbaṃ sabbato saññatvā sabbaṃ maññati, sabbasmiṃ maññati, sabbato maññati, sabbaṃ meti maññati, sabbaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (23)

Người ấy tưởng tri tất cả là tất cả. Vì tưởng tri tất cả là tất cả, người ấy nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với tất cả, nghĩ đến (tự ngã) như là tất cả, người ấy nghĩ: “tất cả là của ta”—dục hỷ tất cả. Vì sao vậy? Ta nói người ấy không liễu tri tất cả.

“He perceives all as all. Having perceived all as all, he conceives himself as all, he conceives himself in all, he conceives himself apart from all, he conceives all to be ‘mine,’ he delights in all. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Nibbānaṃ nibbānato sañjānāti; nibbānaṃ nibbānato saññatvā nibbānaṃ maññati, nibbānasmiṃ maññati, nibbānato maññati, nibbānaṃ meti maññati, nibbānaṃ abhinandati. Taṃ kissa hetu? ‘Apariññātaṃ tassā’ti vadāmi. (24)

Người ấy tưởng tri Niết-bàn là Niết-bàn. Vì tưởng tri Niết-bàn là Niết-bàn, người ấy nghĩ đến Niết-bàn, nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với Niết-bàn. Nghĩ đến (tự ngã) như là Niết-bàn, người ấy nghĩ: “Niết-bàn là của ta” —dục hỷ Niết-bàn. Vì sao vậy? Ta nói: Người ấy không liễu tri Niết-bàn.

“He perceives Nibbāna as Nibbāna. Having perceived Nibbāna as Nibbāna, he conceives himself as Nibbāna, he conceives himself in Nibbāna, he conceives himself apart from Nibbāna, he conceives Nibbāna to be ‘mine,’ he delights in Nibbāna. Why is that? Because he has not fully understood it, I say.

Puthuj­jana­vasena paṭha­ma­naya­bhūmi­paric­chedo niṭṭhito.

 Kết thúc phần: "Kẻ phàm phu"

 Ending section: "The ordinary person"

Yopi so, bhikkhave, bhikkhu sekkho appattamānaso anuttaraṁ yogakkhemaṁ patthayamāno viharati, sopi pathaviṁ pathavito abhijānāti; pathaviṁ pathavito abhiññāya pathaviṁ mā maññi, pathaviyā mā maññi, pathavito mā maññi, pathaviṁ meti mā maññi, pathaviṁ mābhinandi. pathaviṁ pathavito abhiññāya pathaviṁ mā maññi, pathaviyā mā maññi, pathavito mā maññi, pathaviṁ meti mā maññi, pathaviṁ mābhinandi. 

Này các Tỷ-kheo, có Tỷ-kheo, hữu học tâm chưa thành tựu, đang sống cần cầu vô thượng an ổn khỏi khổ ách. Vị ấy thắng tri địa đại là địa đại. Vì thắng tri địa đại là địa đại, vị ấy đã không nghĩ đến địa đại, đã không nghĩ (tự ngã) đối chiếu với địa đại, đã không nghĩ (tự ngã) như là địa đại, đã không nghĩ: “Ðịa đại là của ta”,—không dục hỷ địa đại. Vì sao vậy? Ta nói vị ấy có thể liễu tri địa đại.

“Bhikkhus, a bhikkhu who is in higher training, whose mind has not yet reached the goal, and who is still aspiring to the supreme security from bondage, directly knows earth as earth. Having directly known earth as earth, he should not conceive himself as earth, he should not conceive himself in earth, he should not conceive himself apart from earth, he should not conceive earth to be ‘mine,’ he should not delight in earth. Why is that? Because he must fully understand it, I say.

Āpaṁ …pe… tejaṁ … vāyaṁ … bhūte … deve … pajāpatiṁ … brahmaṁ … ābhassare … subhakiṇhe … vehapphale … abhibhuṁ … ākāsānañcāyatanaṁ … viññāṇañcāyatanaṁ … ākiñcaññāyatanaṁ … nevasaññānāsaññāyatanaṁ … diṭṭhaṁ … sutaṁ … mutaṁ … viññātaṁ … ekattaṁ … nānattaṁ … sabbaṁ … 

Vị ấy thắng tri thủy đại … hỏa đại … phong đại … Sanh vật … chư Thiên … Sanh chủ … Phạm thiên … Quang âm thiên … Biến tịnh thiên … Quảng quả thiên … Abhibhù (Thắng Giả) … Không vô biên xứ … Thức vô biên xứ … Vô sở hữu xứ … Phi tưởng phi phi tưởng xứ … sở kiến … sở văn … sở tư niệm … sở tri … đồng nhất … sai biệt … tất cả …

“He directly knows water ... fire ... air ... beings ... gods ... Pajāpati ... Brahmā ... gods of Streaming Radiance ... the gods of Refulgent Glory ... the gods of Great Fruit ... the Overlord ... the base of infinite space ... the base of infinite consciousness ... the base of nothingness ... the base of neither - perception - nor - non - perception ... the seen ... the heard ... the sensed ... the cognized ... unity ... diversity ... He directly knows all as all…

nibbānaṁ nibbānato abhiññāya nibbānaṁ mā maññi, nibbānasmiṁ mā maññi, nibbānato mā maññi, nibbānaṁ meti mā maññi, nibbānaṁ mābhinandi. Taṁ kissa hetu? ‘Pariññeyyaṁ tassā’ti vadāmi.

Vị ấy thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn; vì thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn, vị ấy đã không nghĩ đến Niết-bàn, đã không nghĩ (tự ngã) đối chiếu với Niết-bàn, đã không nghĩ (tự ngã) như là Niết-bàn, đã không nghĩ: “Niết-bàn là của ta” —không dục hỷ Niết-bàn. Vì sao vậy? Ta nói vị ấy có thể liễu tri Niết-bàn.

“He directly knows Nibbāna as Nibbāna. Having directly known Nibbāna as Nibbāna, he should not conceive himself as Nibbāna, he should not conceive himself in Nibbāna, he should not conceive himself apart from Nibbāna, he should not conceive Nibbāna to be ‘mine,’ he should not delight in Nibbāna. Why is that? Because he must fully understand it, I say.

Sekkhavasena dutiyanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.

Kết thúc phần: "Vị hữu học."

Ending section: "The Disciple in Higher Training."

Yopi so, bhikkhave, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, sopi pathaviṁ pathavito abhijānāti; pathaviṁ pathavito abhiññāya pathaviṁ na maññati, pathaviyā na maññati, pathavito na maññati, pathaviṁ meti na maññati, pathaviṁ nābhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Pariññātaṁ tassā’ti vadāmi.

“Bhikkhus, a bhikkhu who is an arahant with taints destroyed, who has lived the holy life, done what had to be done, laid down the burden, reached his own goal, destroyed the fetters of being, and is completely liberated through final knowledge, he too directly knows earth as earth. Having directly known earth as earth, he does not conceive himself as earth, he does not conceive himself in earth, he does not conceive himself apart from earth, he does not conceive earth to be ‘mine,’ he does not delight in earth. Why is that? Because he has fully understood it, I say.

Āpaṁ …pe… tejaṁ … vāyaṁ … bhūte … deve … pajāpatiṁ … brahmaṁ … ābhassare … subhakiṇhe … vehapphale … abhibhuṁ … ākāsānañcāyatanaṁ … viññāṇañcāyatanaṁ … ākiñcaññāyatanaṁ … nevasaññānāsaññāyatanaṁ … diṭṭhaṁ … sutaṁ … mutaṁ … viññātaṁ … ekattaṁ … nānattaṁ … sabbaṁ … nibbānaṁ nibbānato abhijānāti; nibbānaṁ nibbānato abhiññāya nibbānaṁ na maññati, nibbānasmiṁ na maññati, nibbānato na maññati, nibbānaṁ meti na maññati, nibbānaṁ nābhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Pariññātaṁ tassā’ti vadāmi.

Vị ấy thắng tri thủy đại … hỏa đại … phong đại … sanh vật … chư Thiên … Sanh chủ … Phạm thiên … Quang âm thiên … Biến tịnh thiên … Quảng quả thiên … Abhibhù (Thắng Giả) … Không vô biên xứ … Thức vô biên xứ … Vô sở hữu xứ … Phi tưởng phi phi tưởng xứ … sở kiến … sở văn … sở tư niệm … sở tri … đồng nhất … sai biệt … tất cả … Vị ấy thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn. Vì thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn, vị ấy không nghĩ đến Niết-bàn, vị ấy không nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với Niết-bàn, không nghĩ đến (tự ngã) như là Niết-bàn, không nghĩ: “Niết-bàn là của ta” —không dục hỷ Niết-bàn. Vì sao vậy? Ta nói vị ấy đã liễu tri Niết-bàn”.

He directly knows water ... fire ... air ... beings ... gods ... Pajāpati ... Brahmā ... gods of Streaming Radiance ... the gods of Refulgent Glory ... the gods of Great Fruit ... the Overlord ... the base of infinite space ... the base of infinite consciousness ... the base of nothingness ... the base of neither - perception - nor - non - perception ... the seen ... the heard ... the sensed ... the cognized ... unity ... diversity ... He directly knows all as all… He directly knows Nibbāna as Nibbāna. Having directly known Nibbāna as Nibbāna, he should not conceive himself as Nibbāna, he should not conceive himself in Nibbāna, he should not conceive himself apart from Nibbāna, he should not conceive Nibbāna to be ‘mine,’ he should not delight in Nibbāna. Why is that? Because he has fully understood it, I say.

Khīṇāsavavasena tatiyanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.

Kết thúc phần: "Vị Arahant I."

Ending section: "An Arahant I."

Yopi so, bhikkhave, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññā vimutto, sopi pathaviṁ pathavito abhijānāti; pathaviṁ pathavito abhiññāya pathaviṁ na maññati, pathaviyā na maññati, pathavito na maññati, pathaviṁ meti na maññati, pathaviṁ nābhinandati. Taṁ kissa hetu? Khayā rāgassa, vītarāgattā.

“Bhikkhus, a bhikkhu who is an arahant…completely liberated through final knowledge, he too directly knows earth as earth. Having directly known earth as earth, he does not conceive himself as earth, he does not conceive himself in earth, he does not conceive himself apart from earth, he does not conceive earth to be ‘mine,’ he does not delight in earth. Why is that? Because he is free from lust through the destruction of lust.

Āpaṁ …pe… tejaṁ … vāyaṁ … bhūte … deve … pajāpatiṁ … brahmaṁ … ābhassare … subhakiṇhe … vehapphale … abhibhuṁ … ākāsānañcāyatanaṁ … viññāṇañcāyatanaṁ … ākiñcaññāyatanaṁ … nevasaññānāsaññāyatanaṁ … diṭṭhaṁ … sutaṁ … mutaṁ … viññātaṁ … ekattaṁ … nānattaṁ … sabbaṁ … nibbānaṁ nibbānato abhijānāti; nibbānaṁ nibbānato abhiññāya nibbānaṁ na maññati, nibbānasmiṁ na maññati, nibbānato na maññati, nibbānaṁ meti na maññati, nibbānaṁ nābhinandati. Taṁ kissa hetu? Khayā rāgassa, vītarāgattā.

Vị ấy thắng tri thủy đại … hỏa đại … phong đại … sanh vật … chư Thiên … Sanh chủ … Phạm thiên … Quang âm thiên … Biến tịnh thiên … Quảng quả thiên … Abhibhù (Thắng Giả) … Không vô biên xứ … Thức vô biên xứ … Vô sở hữu xứ … Phi tưởng phi phi tưởng xứ … sở kiến … sở văn … sở tư niệm … sở tri … đồng nhất … sai biệt … tất cả … Vị ấy thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn. Vì thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn, vị ấy không nghĩ đến Niết-bàn, không nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với Niết-bàn, không nghĩ đến (tự ngã) như là Niết-bàn, không nghĩ: “Niết-bàn là của ta” —không dục hỷ Niết-bàn. Vì sao vậy? Vì vị ấy không có tham dục, nhờ tham dục đã được đoạn trừ.

He directly knows water ... fire ... air ... beings ... gods ... Pajāpati ... Brahmā ... gods of Streaming Radiance ... the gods of Refulgent Glory ... the gods of Great Fruit ... the Overlord ... the base of infinite space ... the base of infinite consciousness ... the base of nothingness ... the base of neither - perception - nor - non - perception ... the seen ... the heard ... the sensed ... the cognized ... unity ... diversity ... He directly knows all as all… He directly knows Nibbāna as Nibbāna. Having directly known Nibbāna as Nibbāna, he should not conceive himself as Nibbāna, he should not conceive himself in Nibbāna, he should not conceive himself apart from Nibbāna, he should not conceive Nibbāna to be ‘mine,’ he should not delight in Nibbāna. Why is that? Because he is free from lust through the destruction of lust.

Khīṇāsavavasena catutthanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.

Kết thúc phần: "Vị Arahant II."

Ending section: "An Arahant II."

Yopi so, bhikkhave, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, sopi pathaviṁ pathavito abhijānāti; pathaviṁ pathavito abhiññāya pathaviṁ na maññati, pathaviyā na maññati, pathavito na maññati, pathaviṁ meti na maññati, pathaviṁ nābhinandati. Taṁ kissa hetu? Khayā dosassa, vītadosattā.

“Bhikkhus, a bhikkhu who is an arahant…completely liberated through final knowledge, he too directly knows earth as earth. Having directly known earth as earth, he does not conceive himself as earth, he does not conceive himself in earth, he does not conceive himself apart from earth, he does not conceive earth to be ‘mine,’ he does not delight in earth. Why is that? Because he is free from hate through the destruction of hate.

Āpaṁ …pe… tejaṁ … vāyaṁ … bhūte … deve … pajāpatiṁ … brahmaṁ … ābhassare … subhakiṇhe … vehapphale … abhibhuṁ … ākāsānañcāyatanaṁ … viññāṇañcāyatanaṁ … ākiñcaññāyatanaṁ … nevasaññānāsaññāyatanaṁ … diṭṭhaṁ … sutaṁ … mutaṁ … viññātaṁ … ekattaṁ … nānattaṁ … sabbaṁ … nibbānaṁ nibbānato abhijānāti; nibbānaṁ nibbānato abhiññāya nibbānaṁ na maññati, nibbānasmiṁ na maññati, nibbānato na maññati, nibbānaṁ meti na maññati, nibbānaṁ nābhinandati. Taṁ kissa hetu? Khayā dosassa, vītadosattā.

Vị ấy thắng tri thủy đại … hỏa đại … phong đại … sanh vật … chư Thiên … Sanh chủ … Phạm thiên … Quang âm thiên … Biến tịnh thiên … Quảng quả thiên … Abhibhù (Thắng Giả) … Không vô biên xứ … Thức vô biên xứ … Vô sở hữu xứ … Phi tưởng phi phi tưởng xứ … sở kiến … sở văn … sở tư niệm … sở tri … đồng nhất … sai biệt … tất cả … Vị ấy thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn. Vì thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn, vị ấy không nghĩ đến Niết-bàn, không nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với Niết-bàn, không nghĩ đến (tự ngã) như là Niết-bàn, không nghĩ: “Niết-bàn là của ta” —không dục hỷ Niết-bàn. Vì sao vậy? Vì vị ấy không có sân hận, nhờ sân hận đã được đoạn trừ.

He directly knows water ... fire ... air ... beings ... gods ... Pajāpati ... Brahmā ... gods of Streaming Radiance ... the gods of Refulgent Glory ... the gods of Great Fruit ... the Overlord ... the base of infinite space ... the base of infinite consciousness ... the base of nothingness ... the base of neither - perception - nor - non - perception ... the seen ... the heard ... the sensed ... the cognized ... unity ... diversity ... He directly knows all as all… He directly knows Nibbāna as Nibbāna. Having directly known Nibbāna as Nibbāna, he should not conceive himself as Nibbāna, he should not conceive himself in Nibbāna, he should not conceive himself apart from Nibbāna, he should not conceive Nibbāna to be ‘mine,’ he should not delight in Nibbāna. Why is that? Because he is free from hate through the destruction of hate.

Khīṇāsavavasena pañcamanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.

Kết thúc phần: "Vị Arahant III."

Ending section: "An Arahant III."

Yopi so, bhikkhave, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, sopi pathaviṁ pathavito abhijānāti; pathaviṁ pathavito abhiññāya pathaviṁ na maññati, pathaviyā na maññati, pathavito na maññati, pathaviṁ meti na maññati, pathaviṁ nābhinandati. Taṁ kissa hetu? Khayā mohassa, vītamohattā.

“Bhikkhus, a bhikkhu who is an arahant…completely liberated through final knowledge, he too directly knows earth as earth. Having directly known earth as earth, he does not conceive himself as earth, he does not conceive himself in earth, he does not conceive himself apart from earth, he does not conceive earth to be ‘mine,’ he does not delight in earth. Why is that? Because he is free from delusion through the destruction of delusion.

Āpaṁ …pe… tejaṁ … vāyaṁ … bhūte … deve … pajāpatiṁ … brahmaṁ … ābhassare … subhakiṇhe … vehapphale … abhibhuṁ … ākāsānañcāyatanaṁ … viññāṇañcāyatanaṁ … ākiñcaññāyatanaṁ … nevasaññānāsaññāyatanaṁ … diṭṭhaṁ … sutaṁ … mutaṁ … viññātaṁ … ekattaṁ … nānattaṁ … sabbaṁ … nibbānaṁ nibbānato abhijānāti; nibbānaṁ nibbānato abhiññāya nibbānaṁ na maññati, nibbānasmiṁ na maññati, nibbānato na maññati, nibbānaṁ meti na maññati, nibbānaṁ nābhinandati. Taṁ kissa hetu? Khayā mohassa, vītamohattā.

Vị ấy thắng tri thủy đại … hỏa đại … phong đại … sanh vật … chư Thiên … Sanh chủ … Phạm thiên … Quang âm thiên … Biến tịnh thiên … Quảng quả thiên … Abhibhù (Thắng Giả) … Không vô biên xứ … Thức vô biên xứ … Vô sở hữu xứ … Phi tưởng phi phi tưởng xứ … sở kiến … sở văn … sở tư niệm … sở tri … đồng nhất … sai biệt … tất cả … Vị ấy thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn. Vì thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn, vị ấy không nghĩ đến Niết-bàn, không nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với Niết-bàn, không nghĩ đến (tự ngã) như là Niết-bàn, không nghĩ: “Niết-bàn là của ta” —không dục hỷ Niết-bàn. Vì sao vậy? Vì vị ấy không có si mê, nhờ si mê đã được đoạn trừ.

He directly knows water ... fire ... air ... beings ... gods ... Pajāpati ... Brahmā ... gods of Streaming Radiance ... the gods of Refulgent Glory ... the gods of Great Fruit ... the Overlord ... the base of infinite space ... the base of infinite consciousness ... the base of nothingness ... the base of neither - perception - nor - non - perception ... the seen ... the heard ... the sensed ... the cognized ... unity ... diversity ... He directly knows all as all… He directly knows Nibbāna as Nibbāna. Having directly known Nibbāna as Nibbāna, he should not conceive himself as Nibbāna, he should not conceive himself in Nibbāna, he should not conceive himself apart from Nibbāna, he should not conceive Nibbāna to be ‘mine,’ he should not delight in Nibbāna. Why is that? Because he is free from delusion through the destruction of delusion.

Khīṇāsavavasena chaṭṭhanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.

Kết thúc phần: "Vị Arahant IV."

Ending section: "An Arahant IV."

Tathāgatopi, bhikkhave, arahaṁ sammāsambuddho pathaviṁ pathavito abhijānāti; pathaviṁ pathavito abhiññāya pathaviṁ na maññati, pathaviyā na maññati, pathavito na maññati, pathaviṁ meti na maññati, pathaviṁ nābhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Pariññātantaṁ tathāgatassā’ti vadāmi.

“Bhikkhus, the Tathāgata, too, accomplished and fully enlightened, directly knows earth as earth. Having directly known earth as earth, he does not conceive himself as earth, he does not conceive himself in earth, he does not conceive himself apart from earth, he does not conceive earth to be ‘mine,’ he does not delight in earth. Why is that? Because the Tathāgata has fully understood it to the end, I say.Ś

Āpaṁ …pe… tejaṁ … vāyaṁ … bhūte … deve … pajāpatiṁ … brahmaṁ … ābhassare … subhakiṇhe … vehapphale … abhibhuṁ … ākāsānañcāyatanaṁ … viññāṇañcāyatanaṁ … ākiñcaññāyatanaṁ … nevasaññānāsaññāyatanaṁ … diṭṭhaṁ … sutaṁ … mutaṁ … viññātaṁ … ekattaṁ … nānattaṁ … sabbaṁ … nibbānaṁ nibbānato abhijānāti; nibbānaṁ nibbānato abhiññāya nibbānaṁ na maññati, nibbānasmiṁ na maññati, nibbānato na maññati, nibbānaṁ meti na maññati, nibbānaṁ nābhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Pariññātantaṁ tathāgatassā’ti vadāmi.

Như Lai thắng tri thủy đại … hỏa đại …phong đại … sanh vật … chư Thiên … Sanh chủ … Phạm thiên … Quang âm thiên … Biến tịnh thiên … Quảng quả thiên … Abhibhù (Thắng Giả) … Không vô biên xứ … Thức vô biên xứ … Vô sở hữu xứ … Phi tưởng phi phi tưởng xứ … sở kiến … sở văn … sở tư niệm … sở tri … đồng nhất … sai biệt … tất cả … Như Lai thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn. Vì thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn, Như Lai không nghĩ đến Niết-bàn, không nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với Niết-bàn, không nghĩ đến (tự ngã) như là Niết-bàn, không nghĩ đến (tự ngã) như là Niết-bàn, không nghĩ: “Niết-bàn là của ta” —không dục hỷ Niết-bàn. Vì sao vậy? Ta nói vì Như Lai đã liễu tri Niết-bàn.

He directly knows water ... fire ... air ... beings ... gods ... Pajāpati ... Brahmā ... gods of Streaming Radiance ... the gods of Refulgent Glory ... the gods of Great Fruit ... the Overlord ... the base of infinite space ... the base of infinite consciousness ... the base of nothingness ... the base of neither - perception - nor - non - perception ... the seen ... the heard ... the sensed ... the cognized ... unity ... diversity ... He directly knows all as all… He directly knows Nibbāna as Nibbāna. Having directly known Nibbāna as Nibbāna, he should not conceive himself as Nibbāna, he should not conceive himself in Nibbāna, he should not conceive himself apart from Nibbāna, he should not conceive Nibbāna to be ‘mine,’ he should not delight in Nibbāna. Why is that? Because the Tathāgata has fully understood it to the end, I say.

Tathāgatavasena sattamanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.

Kết thúc phần: " Vị Tathāgata I."

Ending section: "The Tathāgata I."

Tathāgatopi, bhikkhave, arahaṁ sammāsambuddho pathaviṁ pathavito abhijānāti; pathaviṁ pathavito abhiññāya pathaviṁ na maññati, pathaviyā na maññati, pathavito na maññati, pathaviṁ meti na maññati, pathaviṁ nābhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Nandī dukkhassa mūlan’ti—iti viditvā ‘bhavā jāti bhūtassa jarāmaraṇan’ti. Tasmātiha, bhikkhave, ‘tathāgato sabbaso taṇhānaṁ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’ti vadāmi.

“Bhikkhus, the Tathāgata, too, accomplished and fully enlightened, directly knows earth as earth. Having directly known earth as earth, he does not conceive himself as earth, he does not conceive himself in earth, he does not conceive himself apart from earth, he does not conceive earth to be ‘mine,’ he does not delight in earth. Why is that? Because he has understood that delight is the root of suffering, and that with being as condition there is birth, and that for whatever has come to be there is ageing and death. Therefore, bhikkhus, through the complete destruction, fading away, cessation, giving up, and relinquishing of cravings, the Tathāgata has awakened to supreme full enlightenment, I say.

Āpaṁ …pe… tejaṁ … vāyaṁ … bhūte … deve … pajāpatiṁ … brahmaṁ … ābhassare … subhakiṇhe … vehapphale … abhibhuṁ … ākāsānañcāyatanaṁ … viññāṇañcāyatanaṁ … ākiñcaññāyatanaṁ … nevasaññānāsaññāyatanaṁ … diṭṭhaṁ … sutaṁ … mutaṁ … viññātaṁ … ekattaṁ … nānattaṁ … sabbaṁ … nibbānaṁ nibbānato abhijānāti; nibbānaṁ nibbānato abhiññāya nibbānaṁ na maññati, nibbānasmiṁ na maññati, nibbānato na maññati, nibbānaṁ meti na maññati, nibbānaṁ nābhinandati. Taṁ kissa hetu? ‘Nandī dukkhassa mūlan’ti—iti viditvā ‘bhavā jāti bhūtassa jarāmaraṇan’ti. Tasmātiha, bhikkhave, ‘tathāgato sabbaso taṇhānaṁ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’ti vadāmī”ti.

Như Lai thắng tri thủy đại … hỏa đại …phong đại … sanh vật … chư Thiên … Sanh chủ … Phạm thiên … Quang âm thiên … Biến tịnh thiên … Quảng quả thiên … Abhibhù (Thắng Giả) … Không vô biên xứ … Thức vô biên xứ … Vô sở hữu xứ … Phi tưởng phi phi tưởng xứ … sở kiến … sở văn … sở tư niệm … sở tri … đồng nhất … sai biệt … tất cả … Như Lai thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn. Vì thắng tri Niết-bàn là Niết-bàn, Như Lai không nghĩ đến Niết-bàn, không nghĩ đến (tự ngã) đối chiếu với Niết-bàn, không nghĩ đến (tự ngã) như là Niết-bàn, không nghĩ đến (tự ngã) như là Niết-bàn, không nghĩ: “Niết-bàn là của ta” —không dục hỷ Niết-bàn. Vì sao vậy? Vì Như Lai biết rằng: “Dục hỷ là căn bản của đau khổ, từ hữu, sanh khởi lên, và già chết đến với loài sinh vật”. Do vậy, này các Tỷ-kheo, Ta nói vì Như Lai, với sự diệt trừ hoàn toàn các ái, sự ly tham, sự đoạn diệt, sự xả ly, sự trừ bỏ hoàn toàn các ái, đã chơn chánh giác ngộ vô thượng chánh đẳng chánh giác.”

He directly knows water ... fire ... air ... beings ... gods ... Pajāpati ... Brahmā ... gods of Streaming Radiance ... the gods of Refulgent Glory ... the gods of Great Fruit ... the Overlord ... the base of infinite space ... the base of infinite consciousness ... the base of nothingness ... the base of neither - perception - nor - non - perception ... the seen ... the heard ... the sensed ... the cognized ... unity ... diversity ... He directly knows all as all… He directly knows Nibbāna as Nibbāna. Having directly known Nibbāna as Nibbāna, he should not conceive himself as Nibbāna, he should not conceive himself in Nibbāna, he should not conceive himself apart from Nibbāna, he should not conceive Nibbāna to be ‘mine,’ he should not delight in Nibbāna. Why is that? Because he has understood that delight is the root of suffering, and that with being as condition there is birth, and that for whatever has come to be there is ageing and death. Therefore, bhikkhus, through the complete destruction, fading away, cessation, giving up, and relinquishing of cravings, the Tathāgata has awakened to supreme full enlightenment, I say.”

Tathāgatavasena aṭṭhamanayabhūmiparicchedo niṭṭhito.

Kết thúc phần: " Vị Tathāgata II."

Ending section: "The Tathāgata II."

Idamavoca bhagavā. Na te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.

Như vậy, Thế Tôn thuyết giảng. Các Tỷ-kheo ấy không hoan hỷ tín thọ lời dạy của Thế Tôn.

That is what the Blessed One said, but those bhikkhus did not delight in the Blessed One’s words.