02. Rahogatavaggo – Phẩm Sống Một Mình – Alone

1) ...

2) Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên.

3) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Ở đây, bạch Thế Tôn, khi con sống một mình, Thiền tịnh, tâm tư như sau được khởi lên: "Thế Tôn dạy có ba thọ: lạc thọ, khổ thọ, bất khổ bất lạc thọ". Ba thọ này được Thế Tôn thuyết dạy. Nhưng Thế Tôn lại nói: "Phàm cái gì được cảm thọ, cái ấy nằm trong đau khổ". Do liên hệ đến cái gì, lời nói này được Thế Tôn nói lên: "Phàm cái gì được cảm thọ, cái ấy nằm trong đau khổ"?

3) and said to him:

— “Here, venerable sir, while I was alone in seclusion, a reflection arose in my mind thus: ‘Three feeling have been spoken of by the Blessed One: pleasant feeling, painful feeling, neither-painful-nor-pleasant feeling. These three feelings have been spoken of by the Blessed One. But the Blessed One has said: “Whatever is felt is included in suffering.” Now with reference to what was this stated by the Blessed One?’”

4) — “Good, good, bhikkhu! These three feelings have been spoken of by me: pleasant feeling, painful feeling, neither-painful-nor-pleasant feeling. These three feelings have been spoken of by me. And I have also said:

‘Whatever is felt is included in suffering.’

1-2) ...

3) -- Ví như ở trên hư không có nhiều loại gió thổi. Có gió từ phương Ðông thổi. Có gió từ phương Tây thổi. Có gió từ phương Bắc thổi. Có gió từ phương Nam thổi. Có gió có bụi thổi. Có gió không bụi thổi. Có gió lạnh thổi. Có gió nóng thổi. Có gió lượng nhỏ thổi, có gió lượng lớn thổi.

♦ “yathāpi vātā ākāse, vāyanti vividhā puthū.

♦ puratthimā pacchimā cāpi, uttarā atha dakkhiṇā.

1) Giống như giữa hư không,

Gió nhiều loại thổi lên,

Từ phương Ðông, phương Tây,

Từ phương Bắc, phương Nam.

1) Just as many diverse winds

Blow back and forth across the sky,

Easterly winds and westerly winds,

♦ “sarajā arajā capi, sītā uṇhā ca ekadā.

♦ adhimattā parittā ca, puthū vāyanti mālutā.

2) Gió có bụi, không bụi,

Có gió lạnh, gió nóng,

Có gió lớn, gió nhỏ,

Gió nhiều loại, thổi lên.

2) Northerly winds and southerly winds,

Dusty winds and dustless winds, Sometimes cold, sometimes hot,

Those that are strong and others mild—

Winds of many kinds that blow;

♦ “tathevimasmiṃ kāyasmiṃ, samuppajjanti vedanā.

♦ sukhadukkhasamuppatti, adukkhamasukhā ca yā.

3) Cũng vậy, trong thân này,

Khởi lên nhiều cảm thọ,

Lạc thọ và khổ thọ,

Bất khổ bất lạc thọ.

3) So, in this very body here

Various kinds of feelings arise,

Pleasant ones and painful ones,

And those neither painful nor pleasant.

♦ “yato ca bhikkhu ātāpī, sampajaññaṃ na riñcati {sampajāno nirūpadhi (ka.)}.

♦ tato so vedanā sabbā, parijānāti paṇḍito.

4) Khi Tỷ-kheo nhiệt tâm,

Tỉnh giác, không sanh y,

Do vậy, bậc Hiền giả,

Liễu tri tất cả thọ.

4) But when a bhikkhu who is ardent (243)

Does not neglect clear comprehension,

Then that wise man fully understands

Feelings in their entirety.

♦ “so vedanā pariññāya, diṭṭhe dhamme anāsavo.

♦ kāyassa bhedā dhammaṭṭho, saṅkhyaṃ nopeti vedagū”ti. dutiyaṃ.

5) Vị ấy liễu tri thọ,

Ngay hiện tại, vô lậu,

Thân hoại, bậc Pháp trú,

Ðại trí, vượt ước lường.

5) Having fully understood feelings,

He is taintless in this very life.

Standing in Dhamma, with the body’s breakup,

The knowledge-master cannot be reckoned. [219]

1-2) ...

3) -- Ví như, này các Tỷ-kheo, một nhà khách, ở đấy, từ phương Ðông có một người đến ở. Từ phương Tây, có người đến ở. Từ phương Bắc, có người đến ở. Từ phương Nam, có người đến ở. Những người Sát-đế-lỵ đến ở, những người Bà-la-môn đến ở, những người Phệ-xá (Vessā) đến ở, những người Thủ-đà (Suddā) đến ở.

1) ...

2) Rồi Tôn giả Ānanda đi đến Thế Tôn; sau khi đến...

3) Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ānanda bạch Thế Tôn:

-- Bạch Thế Tôn, thế nào là các thọ? Thế nào là thọ tập khởi? Thế nào là thọ đoạn diệt? Thế nào là con đường đưa đến thọ đoạn diệt? Thế nào là vị ngọt của thọ? Thế nào là sự nguy hiểm của thọ? Thế nào là sự xuất ly của thọ?

3) and said to him:

— “Venerable sir, what now is feeling? What is the origin of feeling? What is the cessation of feeling? [220] What is the way leading to the cessation of feeling? What is the gratification in feeling? What is the danger? What is the escape?”

1) ...

2) Rồi Tôn giả Ānanda đi đến Thế Tôn...

3) Thế Tôn nói với Tôn giả Ānanda đang ngồi một bên:

-- Này Ānanda, thế nào là các thọ? Thế nào là thọ tập khởi? Thế nào là thọ đoạn diệt? Thế nào là con đường đưa đến thọ đoạn diệt? Thế nào là vị ngọt của thọ? Thế nào là sự nguy hiểm của thọ? Thế nào là sự xuất ly của thọ?

3) The Blessed One then said to the Venerable Ānanda as he was sitting to one side:

— “Ānanda, what now is feeling? What is the origin of feeling? What is the cessation of feeling? What is the way leading to the cessation of feeling? What is the gratification in feeling? What is the danger? What is the escape?”

4) -- Bạch Thế Tôn, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản, lấy Thế Tôn làm chỉ đạo, lấy Thế Tôn làm chỗ nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, nếu Thế Tôn nói cho ý nghĩa của lời nói này! Sau khi nghe Thế Tôn, các Tỷ-kheo sẽ thọ trì.

-- Vậy này Ānanda, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.

-- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Ānanda vâng đáp Thế Tôn.

4) — “Venerable sir, our teachings are rooted in the Blessed One, guided by the Blessed One, take recourse in the Blessed One. It would be good if the Blessed One would clear up the meaning of this statement. Having heard it from him, the bhikkhus will remember it.”

— “Then listen and attend closely, Ānanda. I will speak.”

— “Yes, venerable sir,” the Venerable Ānanda replied.

5-8) Thế Tôn nói như sau:

-- Này Ānanda, có ba thọ này: lạc thọ, khổ thọ, bất khổ bất lạc thọ. Này Ānanda, đây gọi là các thọ. Do xúc tập khởi nên thọ tập khởi. Do xúc đoạn diệt nên thọ đoạn diệt... (như kinh trên từ số 4 đến số 7). Ðối với Tỷ-kheo đã đoạn tận các lậu hoặc, tham được khinh an, sân được khinh an, si được khinh an.

5-8) The Blessed One said this:

— “Ānanda, these three feelings—pleasant feeling, painful feeling, neither-painful-nor-pleasant feeling—are called feeling….”

(All as in the preceding sutta.)

1) ...

2) Rồi một số đông Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

3. Ngồi xuống một bên, các Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn:

-- Bạch Thế Tôn, thế nào là các thọ? Thế nào là thọ tập khởi? Thế nào là thọ đoạn diệt? Thế nào là con đường đưa đến thọ đoạn diệt? Thế nào là vị ngọt của thọ? Thế nào là sự nguy hiểm của thọ? Thế nào là sự xuất ly của thọ?

1) ...

2) Rồi một số đông các Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn...

3) Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo ấy đang ngồi một bên:

-- Này các Tỷ-kheo, thế nào là các thọ? Thế nào là thọ tập khởi? Thế nào là thọ đoạn diệt? Thế nào là con đường đưa đến thọ đoạn diệt? Thế nào là vị ngọt của thọ? Thế nào là sự nguy hiểm của thọ? Thế nào là sự xuất ly của thọ?

1) ...

2) Rồi người thợ mộc Pañcakaṅga đi đến Tôn giả Udāyi; (16) sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Udāyi rồi ngồi xuống một bên.

3) Ngồi xuống một bên, thợ mộc Pañcakaṅga thưa với Tôn giả Udāyi:

-- Thưa Tôn giả Udāyi, Thế Tôn dạy có bao nhiêu thọ?

-- Có ba thọ, này Pañcakaṅga, được Thế Tôn nói đến: lạc thọ, khổ thọ, bất khổ bất lạc thọ. Ba thọ này, này Pañcakaṅga, được Thế Tôn nói đến.

3) and asked him:

— “Venerable Udāyı̄, how many kinds of feelings have been spoken of by the Blessed One?” (245)

— “Three kinds of feelings, carpenter, have been spoken of by the Blessed One: pleasant feeling, painful feeling, neither-painful-nor-pleasant feeling. These are the three kinds of feelings that have been spoken of by the Blessed One.”

4) Ðược nghe nói vậy, thợ mộc Pañcakaṅga thưa với Tôn giả Udāyi:

-- Thưa Tôn giả Udāyi, Thế Tôn không dạy ba thọ. Thế Tôn dạy chỉ có hai thọ: lạc thọ và khổ thọ. Còn về bất khổ bất lạc thọ này, Thế Tôn dạy thuộc vào tế nhị lạc thọ.

5) Lần thứ hai, Tôn giả Udāyi nói với thợ mộc Pañcakaṅga:

-- Này Pañcakaṅga, Thế Tôn không dạy hai thọ. Thế Tôn dạy có ba thọ: lạc thọ, khổ thọ, bất khổ bất lạc thọ. Ba thọ này được Thế Tôn nói đến.

Lần thứ hai, thợ mộc Pañcakaṅga thưa với Tôn giả Udāyi:

-- Thưa Tôn giả Udāyi, Thế Tôn không dạy có ba thọ. Thế Tôn dạy có hai thọ: lạc thọ và khổ thọ. Còn bất khổ bất lạc thọ này, Thế Tôn dạy thuộc vào tế nhị lạc thọ.

6) Lần thứ ba, Tôn giả Udāyi nói với thợ mộc Pañcakaṅga:

-- Này Pañcakaṅga, Thế Tôn không dạy hai thọ. Thế Tôn dạy có ba thọ: lạc thọ, khổ thọ, bất khổ bất lạc thọ. Ba thọ này được Thế Tôn nói đến.

Lần thứ ba, thợ mộc Pañcakaṅga thưa với Tôn giả Udāyi:

-- Thưa Tôn giả Udāyi, Thế Tôn không dạy có ba thọ. Thế Tôn dạy có hai thọ: lạc thọ, khổ thọ. Còn bất khổ bất lạc thọ này, Thế Tôn dạy thuộc vào tế nhị lạc thọ.

ye kho, ānanda, evaṃ vadeyyuṃ — ‘etaṃparamaṃ santaṃ sukhaṃ somanassaṃ paṭisaṃvedentī’ti — idaṃ nesāhaṃ nānujānāmi. taṃ kissa hetu? atthānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.

♦ “katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca? idhānanda, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. idaṃ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.

12) Này Ānanda, có thể có những người nói như sau: "Ðây là lạc và hỷ tối thượng mà chúng sanh cảm thọ được". Nhưng Ta không chấp nhận quan điểm này. Vì sao? Có lạc khác với lạc ấy, này Ānanda, còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn.

Ở đây, này Ānanda, Tỷ-kheo ly dục, ly bất thiện pháp, chứng đạt và trú Thiền thứ nhất. Lạc này là lạc khác với lạc kia, này Ānanda, còn vi diệu hơn, còn tốt đẹp hơn.

12) “Though some may say, ‘This is the supreme pleasure and joy that beings experience,’ I would not concede this to them. Why is that? Because there is another kind of happiness more excellent and sublime than that happiness. And what is that other kind of happiness?

Here, Ānanda, secluded from sensual pleasures, secluded from unwholesome states, a bhikkhu enters and dwells in the first jhāna, which is accompanied by thought and examination, with rapture and happiness born of seclusion. This is that other kind of happiness more excellent and sublime than the previous kind of happiness. [226]

ye kho, ānanda, evaṃ vadeyyuṃ — ‘etaṃparamaṃ santaṃ sukhaṃ somanassaṃ paṭisaṃvedentī’ti — idaṃ nesāhaṃ nānujānāmi. taṃ kissa hetu? atthānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.

♦ “katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca? idhānanda, bhikkhu, vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. idaṃ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.

13) Này Ānanda, có thể có những người nói như sau: "Ðây là lạc và hỷ tối thượng mà chúng sanh cảm thọ được". Nhưng Ta không chấp nhận quan điểm này. Vì sao? Vì rằng có lạc khác với lạc ấy, này Ānanda, còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn.

Và này Ānanda, thế nào là lạc khác với lạc ấy còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn? Ở đây, này Ānanda, Tỷ-kheo tịnh chỉ các tầm và tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm, không tứ, nội tỉnh nhứt tâm. Lạc này là lạc khác với lạc kia, này Ānanda, còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn.

13) “Though some may say, ‘This is the supreme pleasure and joy that beings experience,’ I would not concede this to them. Why is that? Because there is another kind of happiness more excellent and sublime than that happiness. And what is that other kind of happiness?

Here, Ānanda, with the subsiding of thought and examination, a bhikkhu enters and dwells in the second jhāna, which has internal confidence and unification of mind, is without thought and examination, and has rapture and happiness born of concentration. This is that other kind of happiness more excellent and sublime than the previous kind of happiness.

ye kho, ānanda, evaṃ vadeyyuṃ — ‘etaṃparamaṃ santaṃ sukhaṃ somanassaṃ paṭisaṃvedentī’ti — idaṃ nesāhaṃ nānujānāmi. taṃ kissa hetu? atthānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.

♦ “katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca? idhānanda, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti — ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. idaṃ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.

14) Này Ānanda, có thể có những người nói như sau: "Ðây là lạc và hỷ tối thượng mà chúng sanh cảm thọ được". Nhưng Ta không chấp nhận quan điểm này. Vì sao? Vì rằng có lạc khác với lạc ấy, này Ānanda, còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn.

Và này Ānanda, thế nào là lạc khác với lạc ấy còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn? Ở đây, này Ānanda, Tỷ-kheo ly hỷ, trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và trú Thiền thứ ba. Lạc này là lạc khác với lạc kia, này Ānanda, còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn.

14) “Though some may say, ‘This is the supreme pleasure and joy that beings experience,’ I would not concede this to them. Why is that? Because there is another kind of happiness more excellent and sublime than that happiness. And what is that other kind of happiness?

Here, Ānanda, with the fading away as well of rapture, a bhikkhu dwells equanimous and, mindful and clearly comprehending, he experiences happiness with the body; he enters and dwells in the third jhāna of which the noble ones declare: ‘He is equanimous, mindful, one who dwells happily.’ This is that other kind of happiness more excellent and sublime than the previous kind of happiness.

ye kho, ānanda, evaṃ vadeyyuṃ — ‘etaṃparamaṃ santaṃ sukhaṃ somanassaṃ paṭisaṃvedentī’ti — idaṃ nesāhaṃ nānujānāmi. taṃ kissa hetu? atthānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.

♦ “katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca? idhānanda, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. idaṃ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.

15) Này Ānanda, có thể có những người nói như sau: "Ðây là lạc và hỷ tối thượng mà chúng sanh cảm thọ được". Nhưng Ta không chấp nhận quan điểm này. Vì sao? Vì rằng có lạc khác với lạc ấy, này Ānanda, còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn.

Và này Ānanda, thế nào là lạc khác với lạc ấy còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn? Ở đây, này Ānanda, Tỷ-kheo xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ từ trước, chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Lạc này là lạc khác với lạc kia, này Ānanda, còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn.

15) “Though some may say, ‘This is the supreme pleasure and joy that beings experience,’ I would not concede this to them. Why is that? Because there is another kind of happiness more excellent and sublime than that happiness. And what is that other kind of happiness?

Here, Ānanda, with the abandoning of pleasure and pain, and with the previous passing away of joy and displeasure, a bhikkhu enters and dwells in the fourth jhāna, which is neither painful nor pleasant and includes the purification of mindfulness by equanimity. This is that other kind of happiness more excellent and sublime than the previous kind of happiness. (247)

ye kho, ānanda, evaṃ vadeyyuṃ — ‘etaṃparamaṃ santaṃ sukhaṃ somanassaṃ paṭisaṃvedentī’ti — idaṃ nesāhaṃ nānujānāmi . taṃ kissa hetu? atthānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.

♦ “katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca? idhānanda, bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā, paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā, nānattasaññānaṃ amanasikārā, ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati. idaṃ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.

16) Này Ānanda, có thể có những người nói như sau: "Ðây là lạc và hỷ tối thượng mà chúng sanh cảm thọ được". Nhưng Ta không chấp nhận quan điểm này. Vì sao? Vì rằng có lạc khác với lạc ấy, này Ānanda, còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn.

Và này Ānanda, thế nào là lạc khác với lạc ấy còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn? Ở đây, này Ānanda, Tỷ-kheo vượt qua các sắc tưởng một cách hoàn toàn, chấm dứt các đối ngại tưởng, không tác ý sai biệt tưởng, biết rằng: "Hư không là vô biên", chứng và trú Không vô biên xứ. Lạc này là lạc khác với lạc kia, này Ānanda, còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn.

16) “Though some may say, ‘This is the supreme pleasure and joy that beings experience,’ I would not concede this to them. [227] Why is that? Because there is another kind of happiness more excellent and sublime than that happiness. And what is that other kind of happiness?

Here, Ānanda, with the complete transcendence of perceptions of forms, with the passing away of perceptions of sensory impingement, with nonattention to perceptions of diversity, aware that ‘space is infinite,’ a bhikkhu enters and dwells in the base of the infinity of space. This is that other kind of happiness more excellent and sublime than the previous kind of happiness.

ye kho, ānanda, evaṃ vadeyyuṃ — ‘etaṃparamaṃ santaṃ sukhaṃ somanassaṃ paṭisaṃvedentī’ti — idaṃ nesāhaṃ nānujānāmi. taṃ kissa hetu? atthānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.

♦ “katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca? idhānanda, bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma, ‘anantaṃ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharati. idaṃ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.

17) Này Ānanda, có thể có những người nói như sau: "Ðây là lạc và hỷ tối thượng mà chúng sanh cảm thọ được". Nhưng Ta không chấp nhận quan điểm này. Vì sao? Vì rằng có lạc khác với lạc ấy, này Ānanda, còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn...

Ở đây, này Ānanda, Tỷ-kheo vượt qua Không vô biên xứ một cách hoàn toàn, biết rằng: "Thức là vô biên", chứng và trú Thức vô biên xứ. Lạc này là lạc khác với lạc kia, này Ānanda, còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn.

17) “Though some may say, ‘This is the supreme pleasure and joy that beings experience,’ I would not concede this to them. Why is that? Because there is another kind of happiness more excellent and sublime than that happiness. And what is that other kind of happiness?

Here, Ānanda, by completely transcending the base of the infinity of space, aware that ‘consciousness is infinite,’ a bhikkhu enters and dwells in the base of the infinity of consciousness. This is that other kind of happiness more excellent and sublime than the previous kind of happiness.

ye kho, ānanda, evaṃ vadeyyuṃ — ‘etaṃparamaṃ santaṃ sukhaṃ somanassaṃ paṭisaṃvedentī’ti — idaṃ nesāhaṃ nānujānāmi. taṃ kissa hetu? atthānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.

♦ “katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca? idhānanda, bhikkhu sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma, ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati. idaṃ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.

18) Này Ānanda, có thể có những người nói như sau: "Ðây là lạc và hỷ tối thượng mà chúng sanh cảm thọ được". Nhưng Ta không chấp nhận quan điểm này. Vì sao? Vì rằng có lạc khác với lạc ấy, này Ānanda, còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn...

Ở đây, này Ānanda, Tỷ-kheo vượt qua Thức vô biên xứ một cách hoàn toàn, biết rằng: "Không có sở hữu gì", chứng và trú Vô sở hữu xứ. Lạc này là lạc khác với lạc kia, này Ānanda, còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn.

18) “Though some may say, ‘This is the supreme pleasure and joy that beings experience,’ I would not concede this to them. Why is that? Because there is another kind of happiness more excellent and sublime than that happiness. And what is that other kind of happiness?

Here, Ānanda, by completely transcending the base of the infinity of consciousness, aware that ‘there is nothing,’ a bhikkhu enters and dwells in the base of nothingness. This [228] is that other kind of happiness more excellent and sublime than the previous kind of happiness.

ye kho, ānanda, evaṃ vadeyyuṃ — ‘etaṃparamaṃ santaṃ sukhaṃ somanassaṃ paṭisaṃvedentī’ti — idaṃ nesāhaṃ nānujānāmi. taṃ kissa hetu? atthānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.

♦ “katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca? idhānanda, bhikkhu sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharati. idaṃ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.

19) Này Ānanda, có thể có những người nói như sau: "Ðây là lạc và hỷ tối thượng mà chúng sanh cảm thọ được". Nhưng Ta không chấp nhận quan điểm này. Vì sao? Vì rằng có lạc khác với lạc ấy, này Ānanda, còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn...

Ở đây, này Ānanda, Tỷ-kheo vượt qua Vô sở hữu xứ một cách hoàn toàn, chứng và trú Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Lạc này là lạc khác với lạc kia, này Ānanda, còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn.

19) “Though some may say, ‘This is the supreme pleasure and joy that beings experience,’ I would not concede this to them. Why is that? Because there is another kind of happiness more excellent and sublime than that happiness. And what is that other kind of happiness?

Here, Ānanda, by completely transcending the base of nothingness, a bhikkhu enters and dwells in the base of neither-perception-nor-nonperception. This is that other kind of happiness more excellent and sublime than the previous kind of happiness.

ye kho, ānanda, evaṃ vadeyyuṃ — ‘etaṃparamaṃ santaṃ sukhaṃ somanassaṃ paṭisaṃvedentī’ti — idaṃ nesāhaṃ nānujānāmi. taṃ kissa hetu? atthānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.

♦ “katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca? idhānanda, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati. idaṃ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.

20) Này Ānanda, có thể có những người nói như sau: "Ðây là lạc và hỷ tối thượng mà chúng sanh cảm thọ được". Nhưng Ta không chấp nhận quan điểm này. Vì sao? Vì rằng có lạc khác với lạc ấy, này Ānanda, còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn...

Ở đây, này Ānanda, Tỷ-kheo vượt qua Phi tưởng phi phi tưởng xứ một cách hoàn toàn, chứng và trú Diệt thọ tưởng định. Lạc này là lạc khác với lạc kia, này Ānanda, còn vi diệu hơn, còn tế nhị hơn.

20) “Though some may say, ‘This is the supreme pleasure and joy that beings experience,’ I would not concede this to them. Why is that? Because there is another kind of happiness more excellent and sublime than that happiness. And what is that other kind of happiness?

Here, Ānanda, by completely transcending the base of neither-perception-nor-nonperception, a bhikkhu enters and dwells in the cessation of perception and feeling. This is that other kind of happiness more excellent and sublime than the previous kind of happiness. (248)

When wanderers of other sects speak thus, Ānanda, they should be told: ‘The Blessed One, friends, does not describe a state as included in happiness only with reference to pleasant feeling. But rather, friends, wherever happiness is found and in whatever way, the Tathāgata describes that as included in happiness.’” (249)

1-2) ...

3) -- Có hai thọ, này các Tỷ-kheo, theo pháp môn giải thích của Ta. Cũng có ba thọ theo pháp môn giải thích của Ta. Cũng có năm thọ theo pháp môn giải thích của Ta. Cũng có sáu thọ theo pháp môn giải thích của Ta. Cũng có 16 thọ theo pháp môn giải thích của Ta. Cũng có 36 thọ theo pháp môn giải thích của Ta. Cũng có 108 thọ theo pháp môn giải thích của Ta.

♦ rahogatavaggo dutiyo.

♦ tassuddānaṃ —

♦ rahogataṃ dve ākāsaṃ, agāraṃ dve ca ānandā.

♦ sambahulā duve vuttā, pañcakaṅgo ca bhikkhunāti.