Saṃyutta Nikāya (SN) - Tương Ưng Bộ Kinh - The Connected Discourses of the Buddha
[2] Nidānavaggapāḷi - Thiên Nhân Duyên - The Book of Causation
*****
[07] Rāhula Saṃyutta
Tương Ưng Rāhula
Connected Discourses with Rāhula
02. Dutiyavaggo - Phẩm Thứ Hai - The Second Subchapter
♦ 1. Cakkhusuttaṃ (SN 18.11) – I. Mắt (S.ii,249) – 10. (1)–20 (10) The Eye, Etc.
| ♦ 198. evaṃ me sutaṃ — ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati. |
1) Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthī (Xá-vệ), tại Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anāthapiṇḍika (Cấp Cô Ðộc). |
(These ten suttas are identical in all respects with §§1–10, except that in these suttas the Buddha interrogates Rāhula on his own initiative, without first being asked for a teaching.) [250–52] |
| atha kho āyasmā rāhulo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rāhulaṃ bhagavā etadavoca — |
2) Rồi Tôn giả Rāhula, đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Rāhula đang ngồi xuống một bên: |
|
| “taṃ kiṃ maññasi, rāhula, cakkhuṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā”ti? “aniccaṃ, bhante”. |
3) -- Này Rāhula, Ông nghĩ thế nào? Con mắt là thường hay vô thường? -- Là vô thường, bạch Thế Tôn. |
|
| “yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā”ti? “dukkhaṃ, bhante”. |
4) -- Cái gì vô thường, là khổ hay lạc? -- Là khổ, bạch Thế Tôn. |
|
| “yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ — ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti? “no hetaṃ, bhante”. |
5) -- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có hợp lý chăng khi nhìn cái ấy như sau: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi"? -- Thưa không, bạch Thế Tôn. |
|
| “sotaṃ ... pe ... ghānaṃ... jivhā... kāyo... | 6-17) -- Tai... Mũi... Lưỡi... Thân... | |
| mano nicco vā anicco vā”ti? “anicco, bhante”. |
18) -- Ý là thường hay vô thường? -- Là vô thường, bạch Thế Tôn. |
|
| “yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā”ti? “dukkhaṃ, bhante”. |
19) -- Cái gì vô thường là khổ hay lạc? -- Là khổ, bạch Thế Tôn. |
|
| “yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ — ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti? “no hetaṃ, bhante”. |
20) -- Cái gì vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, có hợp lý chăng khi nhìn cái ấy như sau: "Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi"? -- Thưa không, bạch Thế Tôn. |
|
| “evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati ... pe ... sotasmimpi nibbindati... ghānasmimpi nibbindati ... jivhāyapi nibbindati... kāyasmimpi nibbindati... manasmimpi nibbindati; | 21) -- Thấy vậy, này Rāhula, bậc Thánh đệ tử có trí, nhàm chán mắt, nhàm chán tai, nhàm chán mũi, nhàm chán lưỡi, nhàm chán thân, nhàm chán ý. | |
| nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī”ti. etena peyyālena dasa suttantā kātabbā. paṭhamaṃ. | 22) Do nhàm chán, vị ấy ly tham. Do ly tham, vị ấy giải thoát. Trong sự giải thoát, trí khởi lên: "Ta đã giải thoát". Vị ấy biết rõ: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành; những gì nên làm đã làm; không còn trở lui trạng thái này nữa". |
♦ 2-10. Rūpādisuttanavakaṃ (SN 18.12-20) – II. Sắc (S.ii,250) – ...
| ♦ 199. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... | 1) Tại Sāvatthī. | |
| “taṃ kiṃ maññasi, rāhula, rūpā niccā vā aniccā vā”ti? “aniccā, bhante” |
2) -- Này Rāhula, Ông nghĩ thế nào? (2) Sắc: -- Sắc là thường hay vô thường? -- Là vô thường, bạch Thế Tôn. |
|
| ... pe ... saddā... gandhā... rasā... phoṭṭhabbā... dhammā.... | (6-20) -- Thanh... Hương... Vị... Xúc... Pháp... | |
| ♦ “cakkhuviññāṇaṃ ... pe ... sotaviññāṇaṃ... ghānaviññāṇaṃ... jivhāviññāṇaṃ... kāyaviññāṇaṃ... manoviññāṇaṃ.... |
III. Thức (S.ii,251) (3-20) -- Nhãn thức... Nhĩ thức... Tỷ thức... Thiệt thức... Thân thức... Ý thức... |
|
| ♦ “cakkhusamphasso ... pe ... sotasamphasso... ghānasamphasso... jivhāsamphasso... kāyasamphasso... manosamphasso.... |
IV. Xúc (S.ii,251) (3-20) -- Nhãn xúc... Nhĩ xúc... Tỷ xúc... Thiệt xúc... Thân xúc... Ý xúc... |
|
| ♦ “cakkhusamphassajā vedanā ... pe ... sotasamphassajā vedanā... ghānasamphassajā vedanā... jivhāsamphassajā vedanā... kāyasamphassajā vedanā... manosamphassajā vedanā.... |
V. Thọ (S.ii,251) (3-20) -- Thọ do nhãn xúc sanh... Thọ do nhĩ xúc sanh... Thọ do tỷ xúc sanh... Thọ do thiệt xúc sanh... Thọ do thân xúc sanh... Thọ do ý xúc sanh... |
|
| ♦ “rūpasaññā ... pe ... saddasaññā... gandhasaññā... rasasaññā... phoṭṭhabbasaññā... dhammasaññā.... |
VI. Tưởng (S.ii,251) (3-20) -- Sắc tưởng... Thanh tưởng... Hương tưởng... Vị tưởng... Xúc tưởng... Pháp tưởng... |
|
| ♦ “rūpasañcetanā ... pe ... saddasañcetanā... gandhasañcetanā... rasasañcetanā... phoṭṭhabbasañcetanā... dhammasañcetanā.... |
VII. Tư (S.ii,251) (3-20) -- Sắc tư... Thanh tư... Hương tư... Vị tư... Xúc tư... Pháp tư... |
|
| ♦ “rūpataṇhā ... pe ... saddataṇhā... gandhataṇhā... rasataṇhā... phoṭṭhabbataṇhā... dhammataṇhā.... |
VIII. Ái (S.ii,251) (3-20) -- Sắc ái... Thanh ái... Hương ái... Vị ái... Xúc ái... Pháp ái... |
|
| ♦ “pathavīdhātu ... pe ... āpodhātu... tejodhātu... vāyodhātu... ākāsadhātu ... viññāṇadhātu.... |
IX. Giới (S.ii,251) (3-20) -- Ðịa giới... Thủy giới... Hỏa giới... Phong giới... Không giới... Thức giới... |
|
| ♦ “rūpaṃ ... pe ... vedanā... saññā... saṅkhārā... viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā”ti? aniccaṃ, bhante ... |
X. Uẩn (S.ii,252) (3-17) -- Sắc... Thọ... Tưởng... Hành... Thức là thường hay vô thường? -- Là vô thường, bạch Thế Tôn... |
|
| pe ... evaṃ passaṃ rāhula ... pe ... nāparaṃ itthattāyāti pajānātīti. dasamaṃ. | (21-22) -- Thấy vậy, này Rāhula, bậc Thánh đệ tử nghe nhiều... "...không còn trở lui trạng thái này nữa". |
♦ 11. Anusayasuttaṃ (SN 18.21) – XI. Tùy Miên (Tạp, Ðại 2, 50c, Tạp, Ðại 2, 118c, S.22,91 Rāhula. Tạp, Ðại 2,55a) (S.ii,252) – 21. (11) Underlying Tendency
| ♦ 200. sāvatthiyaṃ viharati. atha kho āyasmā rāhulo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rāhulo bhagavantaṃ etadavoca — |
1) ... Tại Sāvatthī. 2) Rồi Tôn giả Rāhula đi đến Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Rāhula bạch Thế Tôn: |
1) … At Sāvatthı̄. 2) Then the Venerable Rāhula approached the Blessed One, paid homage to him, sat down to one side, and said to him: |
| “kathaṃ nu kho, bhante, jānato kathaṃ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na hontī”ti? | 3) -- Bạch Thế Tôn, do biết thế nào, do thấy thế nào, trong thân có thức này và trong tất cả tướng ở ngoài, (1) không có ngã kiến, ngã sở kiến, ngã mạn tùy miên? (2) | 3) — “Venerable sir, how should one know, how should one see so that, in regard to this body with consciousness and in regard to all external signs, I-making, mine making, and the underlying tendency to conceit no longer occur within?” (340) |
| “yaṃ kiñci, rāhula, rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ rūpaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. yā kāci vedanā ... pe ... yā kāci saññā... ye keci saṅkhārā... yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viññāṇaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. | 4) -- Này Rāhula, phàm sắc nào quá khứ, vị lai, hiện tại, hoặc nội hay ngoại, hoặc thô hay tế, hoặc liệt hay thắng, hoặc xa hay gần, vị ấy thấy như thật tất cả các sắc với chánh trí tuệ là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi". Phàm thọ nào... Phàm tưởng nào... Phàm hành nào... Phàm thức nào quá khứ, vị lai, hiện tại, hoặc nội hay ngoại, hoặc thô hay tế, hoặc liệt hay thắng, hoặc xa hay gần, vị ấy thấy như thật tất cả các thức với chánh trí tuệ là : "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi". | 4) — “Any kind of form whatsoever, Rāhula, whether past, future, or present, internal or external, gross or subtle, inferior or superior, far or near—one sees all form as it really is with correct wisdom thus: ‘This is not mine, this I am not, this is not my self.’ (341) “Any kind of feeling whatsoever … Any kind of perception whatsoever … Any kind of volitional formations whatsoever … Any kind of consciousness whatsoever, whether past, future, or present, internal or external, gross or subtle, inferior or superior, far or near—one sees all consciousness as it really is with correct wisdom thus: ‘This is not mine, this I am not, this is not myself.’ |
| evaṃ kho, rāhula, jānato evaṃ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na hontī”ti. ekādasamaṃ. | 5) Này Rāhula, do biết như vậy, do thấy như vậy, trong thân có thức này với tất cả tướng ở ngoài, không có ngã kiến, không có ngã sở kiến, không có ngã mạn tùy miên. (3) | 5) “When one knows, and sees thus, Rāhula, then in regard to this body with consciousness and in regard to all external signs, I-making, mine-making, and the underlying tendency to conceit no longer occur within.” [253] |
♦ 12. Apagatasuttaṃ (SN 18.22) – XII. Viễn Ly (Tạp, Ðại 2, 50c. S.23,92 Rāhula) (Tạp, Ðại 2,b) (Tạp, Ðại 2, 119a). (S.ii,253) – 22. (12) Rid Of
| ♦ 201. sāvatthinidānaṃ . atha kho āyasmā rāhulo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rāhulo bhagavantaṃ etadavoca — |
1) ... Tại Sāvatthī. 2) Rồi Tôn giả Rāhula đi đến Thế Tôn; sau khi đi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Rāhula bạch Thế Tôn: |
1) … At Sāvatthı̄. 2) Then the Venerable Rāhula approached the Blessed One, paid homage to him, sat down to one side, and said to him: |
| “kathaṃ nu kho, bhante, jānato kathaṃ passato imasmiṃ ca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānāpagataṃ mānasaṃ hoti vidhā samatikkantaṃ santaṃ suvimuttan”ti? | 3) -- Bạch Thế Tôn, do biết như thế nào, thấy như thế nào, trong thân thể có thức này và trong tất cả tướng ở ngoài, tâm đã viễn ly được ngã kiến, ngã sở kiến, ngã mạn, siêu việt mọi ngã mạn, (4) tịch tịnh, giải thoát? | 3) — “Venerable sir, how should one know, how should one see so that, in regard to this body with consciousness and in regard to all external signs, the mind is rid of I-making, mine-making, and conceit, has transcended discrimination, and is peaceful and well liberated?” (342) |
| “yaṃ kiñci, rāhula, rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā sabbaṃ rūpaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā anupādā vimutto hoti”. |
4) -- Này Rāhula, phàm sắc gì quá khứ, vị lai, hiện tại, hoặc nội hay ngoại, hoặc thô hay tế, hoặc liệt hay thắng, hoặc xa hay gần; vị ấy thấy như thật tất cả các sắc với chánh trí tuệ là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi". Do thấy như thật với chánh trí tuệ như vậy, vị ấy được giải thoát, không có chấp thủ. |
4) — “Any kind of form whatsoever, Rāhula, whether past, future, or present, internal or external, gross or subtle, inferior or superior, far or near—having seen all form as it really is with correct wisdom thus: ‘This is not mine, this I am not, this is not my self,’ one is liberated by nonclinging. |
| ♦ “yā kāci vedanā ... pe ... yā kāci saññā... ye keci saṅkhārā... yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viññāṇaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā anupādā vimutto hoti. |
5) Này Rāhula, phàm thọ gì... phàm tưởng gì... phàm hành gì... phàm thức gì quá khứ, vị lai, hiện tại, hoặc nội hay ngoại, hoặc thô hay tế, hoặc liệt hay thắng, hoặc xa hay gần; vị ấy thấy như thật tất cả các thức với chánh trí tuệ là: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi". Do thấy như thật với chánh trí tuệ như vậy, vị ấy được giải thoát, không có chấp thủ. |
5) “Any kind of feeling whatsoever … Any kind of perception whatsoever … Any kind of volitional formations whatsoever … Any kind of consciousness whatsoever, whether past, future, or present, internal or external, gross or subtle, inferior or superior, far or near —having seen all consciousness as it really is with correct wisdom thus: ‘This is not mine, this I am not, this is not my self,’ one is liberated by nonclinging. |
| evaṃ kho, rāhula, jānato evaṃ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānāpagataṃ mānasaṃ hoti vidhā samatikkantaṃ santaṃ suvimuttan”ti. dvādasamaṃ. | 6) Này Rāhula, do biết như vậy, thấy như vậy, trong thân thể có thức này và trong tất cả tướng ở ngoài, tâm đã viễn ly ngã kiến, ngã sở kiến, ngã mạn, vượt khỏi các ngã mạn, được tịch tịnh, giải thoát. | 6) “When one knows, and sees thus, Rāhula, then in regard to this body with consciousness and in regard to all external signs, the mind is rid of I-making, minemaking, and conceit, has transcended discrimination, and is peaceful and well liberated.” |
|
♦ dutiyo vaggo. ♦ tassuddānaṃ — ♦ cakkhu rūpañca viññāṇaṃ, samphasso vedanāya ca. ♦ saññā sañcetanā taṇhā, dhātu khandhena te dasa. ♦ anusayaṃ apagatañceva, vaggo tena pavuccatīti. ♦ rāhulasaṃyuttaṃ samattaṃ. |
*****
(1) Chú giải viết một thân khác có thức hay không có thức.
(2) Xem M. III. 18, 32; S. III. 80, 136.
(3) Xem S. II. 18; KS. II 14 (kinh 17 ở trước); S. II. 27; KS. II. 23 (kinh 21 ở trước).
(4) Nghĩa là sự quyết định các giá trị, so sánh ngã với các ngã khác.
*****
(340) Spk: In regard to this body with consciousness (imasmiṃ saviññā ṇake kāye): he shows his own conscious body. And in regard to all external signs (bahiddhā ca sabbanimittesu): the conscious body of others and insentient objects. Or alternatively: by the former expression he shows his own sentient organism and that of others (reading with Se attano ca parassa ca saviññāṇakam eva); by the latter, external form not bound up with sense faculties (bahiddhā anindriyabaddharūpaṃ). (The compound) ahaṅkāramamaṅkāramā nānusayā is to be resolved thus: I-making (ahaṅkāra), mine-making (mamaṅkāra), and the underlying tendency to conceit (mānānusayā). (So the text in Be and Se, but if, as seems likely, the plural termination derives from the asamāhāra compound, after resolution the last member should be mānānusayo.)
“I-making” is regarded as the function of wrong view (the view of self), “mine-making” of craving. The root conceit is the conceit “I am” (asmimāna), so conceit is also responsible for “I-making.”
(341) This elevenfold classification of each of the five aggregates is analysed in detail at Vibh 1–12.
(342) Spk: Has transcended discrimination (vidhā samatikkantaṁ): has fully gone beyond the different kinds of conceit; is peaceful (santaṃ): by the appeasement of defilements; and well liberated (suvimuttaṃ): fully liberated from defilements.
*****
Nguồn (Source):
- Pāḷi: digitalpalireader.online
- Vietnamese: (HT. Thích Minh Châu dịch): khemarama.net
- English: (Translated by Bhikkhu Bodhi): en.khemarama.net
