Saṃyutta Nikāya (SN) - Tương Ưng Bộ Kinh - The Connected Discourses of the Buddha
[2] Nidānavaggapāḷi - Thiên Nhân Duyên - The Book of Causation
*****
[04] Anamatagga Saṃyutta
Tương Ưng Vô Thỉ
[178] Connected Discourses on Without Discoverable Beginning
01. Paṭhamavaggo - Phẩm Thứ Nhất - The First Subchapter (Grass and Wood)
♦ 1. Tiṇakaṭṭhasuttaṃ (SN 15.1) n – I. Cỏ Và Củi (Tạp, Ðại 2, 24b) (Biệt Tạp, Ðại 2, 486c) (S. ii, 178) – 1. (1) Grass and Wood
| ♦ 124. evaṃ me sutaṃ — ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi — “bhikkhavo”ti. “bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. |
1) Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthı̄, Jetavana, tại vườn ông Anāthapiṇḍika. 2) Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: "Này các Tỷ-kheo". -- "Thưa vâng, bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo vâng đáp Thế Tôn. |
1) Thus have I heard. On one occasion the Blessed One was dwelling at Sāvatthı̄ in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park. 2) There the Blessed One addressed the bhikkhus thus: “Bhikkhus!” “Venerable sir!” those bhikkhus replied. |
|
bhagavā etadavoca -- ♦ “anamataggoyaṃ {anamataggāyaṃ (pī. ka.)} bhikkhave, saṃsāro. pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. |
3) Thế Tôn nói như sau: -- Vô thỉ (1) là luân hồi này, này các Tỷ-kheo, khởi điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc. |
3) The Blessed One said this: — “Bhikkhus, this saṃsāra is without discoverable beginning. (254) A first point is not discerned of beings roaming and wandering on hindered by ignorance and fettered by craving. |
| seyyathāpi, bhikkhave, puriso yaṃ imasmiṃ jambudīpe tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ taṃ chetvā {tacchetvā (bahūsu)} ekajjhaṃ saṃharitvā caturaṅgulaṃ caturaṅgulaṃ ghaṭikaṃ katvā nikkhipeyya — ‘ayaṃ me mātā, tassā me mātu ayaṃ mātā’ti, apariyādinnāva {apariyādiṇṇāva (sī.)} bhikkhave, tassa purisassa mātumātaro assu, atha imasmiṃ jambudīpe tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya. | 4) Ví như, này các Tỷ-kheo, có người chặt các cành cỏ, khúc cây, nhành cây, nhành lá, trong cõi Diêm-phù-đề này, chất chúng thành một đống, làm chúng thành những que đặt theo hình các ô vuông, (2) cầm từng que đặt xuống và nói: "Ðây là mẹ tôi, đây là mẹ của mẹ tôi". Và không thể cùng tận, này các Tỷ-kheo, là các bà mẹ, mẹ của người ấy. Nhưng nhành cỏ, khúc cây, nhành cây, nhành lá trong cõi Diêm-phù-đề này có thể đi đến đoạn tận, đoạn diệt. | 4) Suppose, bhikkhus, a man would cut up whatever grass, sticks, branches, and foliage there are in this Jambudı̄pa and collect them together into a single heap. Having done so, he would put them down, saying [for each one]: ‘This is my mother, this my mother’s mother.’ The sequence of that man’s mothers and grandmothers would not come to an end, yet the grass, wood, branches, and foliage in this Jambudı̄pa would be used up and exhausted. |
| taṃ kissa hetu? anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. | 5) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo, khởi điểm không thể nêu rõ đối với lưu chuyển luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc. | 5) For what reason? Because, bhikkhus, this saṃsāra is without discoverable beginning. A first point is not discerned of beings roaming and wandering on hindered by ignorance and fettered by craving. |
| evaṃ dīgharattaṃ vo, bhikkhave, dukkhaṃ paccanubhūtaṃ tibbaṃ paccanubhūtaṃ byasanaṃ paccanubhūtaṃ, kaṭasī {kaṭasi (sī. pī. ka.) kaṭā chavā sayanti etthāti kaṭasī} vaḍḍhitā. | 6) Cũng vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. | 6) For such a long time, bhikkhus, you have experienced suffering, anguish, and disaster, and swelled the cemetery. |
| yāvañcidaṃ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ alaṃ virajjituṃ alaṃ vimuccitun”ti. paṭhamaṃ. | 7) Cho đến như vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các Ông giải thoát đối với tất cả các hành. (3) | 7) It is enough to experience revulsion towards all formations, enough to become dispassionate towards them, enough to be liberated from them.” [179] |
♦ 2. Pathavīsuttaṃ (SN 15.2) – II. Quả Ðất (Tạp, Ðại 2, 241b) (S. ii, 179) (Biệt Tạp 16.5, Ðại 2, 486c) – 2. (2) The Earth
| ♦ 125. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. |
1) ... Trú ở Sāvatthı̄. 2) -- Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo, khởi điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc. |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, this saṃsāra is without discoverable beginning. A first point is not discerned of beings roaming and wandering on hindered by ignorance and fettered by craving. |
| seyyathāpi, bhikkhave, puriso imaṃ mahāpathaviṃ kolaṭṭhimattaṃ kolaṭṭhimattaṃ mattikāguḷikaṃ karitvā nikkhipeyya — ‘ayaṃ me pitā, tassa me pitu ayaṃ pitā’ti, apariyādinnāva bhikkhave, tassa purisassa pitupitaro assu, athāyaṃ mahāpathavī parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya. | 3) Ví như, này các Tỷ-kheo, có người từ quả đất lớn này làm thành những cục đất tròn, lớn bằng hạt táo, cầm từng cục đất đặt xuống và nói: "Ðây là cha tôi, đây là cha của cha tôi". Và không thể cùng tận, này các Tỷ-kheo, là các người cha, cha của người ấy. Nhưng quả đất lớn này đi đến đoạn tận, đoạn diệt. | 3) Suppose, bhikkhus, a man would reduce this great earth to balls of clay the size of jujube kernels and put them down, saying [for each one]: ‘This is my father, this my father’s father.’ The sequence of that man’s fathers and grandfathers would not come to an end, yet this great earth would be used up and exhausted. |
| taṃ kissa hetu? anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. | 4) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo, khởi điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc. | 4) For what reason? Because, bhikkhus, this saṃsāra is without discoverable beginning. A first point is not discerned of beings roaming and wandering on hindered by ignorance and fettered by craving. |
| evaṃ dīgharattaṃ vo, bhikkhave, dukkhaṃ paccanubhūtaṃ tibbaṃ paccanubhūtaṃ byasanaṃ paccanubhūtaṃ, kaṭasī vaḍḍhitā. | 5) Cũng vậy, đã lâu ngày, này các Tỷ-kheo, các Ông chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai họa, và các mộ phần ngày càng lớn lên. | 5) For such a long time, bhikkhus, you have experienced suffering, anguish, and disaster, and swelled the cemetery. |
| yāvañcidaṃ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccitun”ti. dutiyaṃ. | 6) Cho đến như vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các Ông giải thoát đối với tất cả các hành. | 6) It is enough to experience revulsion towards all formations, enough to become dispassionate towards them, enough to be liberated from them.” |
♦ 3. Assusuttaṃ (SN 15.3) n – III. Nước Mắt (Tạp, Ðại 2, 240c) (S.ii,179) (Biệt Tạp 16.2 Ðại 2, 486a) (Tăng 51,I, Ðại 2, 814a) – 3. (3) Tears
| ♦ 126. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. |
1) ... Trú ở Sāvatthı̄. 2) -- Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo, khởi điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc. |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, this saṃsāra is without discoverable beginning. A first point is not discerned of beings roaming and wandering on hindered by ignorance and fettered by craving. |
| taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ amanāpasampayogā manāpavippayogā kandantānaṃ rodantānaṃ {rudantānaṃ (sī.)} assu passannaṃ {passandaṃ (ka. sī.), pasandaṃ (syā. kaṃ.), pasannaṃ (pī. ka.)} paggharitaṃ, yaṃ vā catūsu mahāsamuddesu udakan”ti? | 3) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, cái gì là nhiều hơn? Dòng nước mắt tuôn chảy do các Ông than van, khóc lóc, phải hội ngộ với những gì không ưa, phải biệt ly với những gì mình thích, khi các Ông phải lưu chuyển luân hồi trong thời gian dài này hay là nước trong bốn biển lớn? | 3) What do you think, bhikkhus, which is more: the stream of tears that you have shed as you roamed and wandered on through this long course, weeping and wailing because of being united with the disagreeable and separated from the agreeable—this or the water in the four great oceans?” (255) |
| “yathā kho mayaṃ, bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāma, etadeva, bhante, bahutaraṃ yaṃ no iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ amanāpasampayogā manāpavippayogā kandantānaṃ rodantānaṃ assu passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udakan”ti. | 4) -- Bạch Thế Tôn, theo như lời Thế Tôn thuyết pháp, chúng con hiểu rằng, cái này, bạch Thế Tôn, là nhiều hơn, tức là dòng nước mắt tuôn chảy do chúng con than van, khóc lóc, phải hội ngộ với những gì không ưa, phải biệt ly với những gì mình thích, khi phải lưu chuyển luân hồi trong thời gian dài này chớ không phải nước trong bốn biển lớn. | 4) “As we understand the Dhamma taught by the Blessed One, venerable sir, [180] the stream of tears that we have shed as we roamed and wandered through this long course, weeping and wailing because of being united with the disagreeable and separated from the agreeable—this alone is more than the water in the four great oceans.” |
| ♦ “sādhu sādhu, bhikkhave, sādhu kho me tumhe, bhikkhave, evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānātha. | 5) -- Lành thay, lành thay, này các Tỷ-kheo! Lành thay, này các Tỷ-kheo, các Ông đã hiểu như vậy Pháp do Ta dạy! | 5) “Good, good, bhikkhus! It is good that you understand the Dhamma taught by me in such a way. The stream of tears that you have shed as you roamed and wandered through this long course, weeping and wailing because of being united with the disagreeable and separated from the agreeable—this alone is more than the water in the four great oceans. |
| etadeva, bhikkhave, bahutaraṃ yaṃ vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ amanāpasampayogā manāpavippayogā kandantānaṃ rodantānaṃ assu passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṃ. dīgharattaṃ vo, bhikkhave, mātumaraṇaṃ paccanubhūtaṃ; tesaṃ vā mātumaraṇaṃ paccanubhontānaṃ amanāpasampayogā manāpavippayogā kandantānaṃ rodantānaṃ assu passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṃ. |
6) Cái này là nhiều hơn, này các Tỷ-kheo, tức là dòng nước mắt tuôn chảy do các Ông than van, khóc lóc, phải hội ngộ với những gì không ưa, phải biệt ly với những gì mình thích, khi các Ông phải lưu chuyển luân hồi trong thời gian dài này chớ không phải nước trong bốn biển lớn. 7) Trong một thời gian dài, này các Tỷ-kheo, các Ông chịu đựng mẹ chết. |
6-7) For a long time, bhikkhus, you have experienced the death of a mother; as you have experienced this, weeping and wailing because of being united with the disagreeable and separated from the agreeable, the stream of tears that you have shed is more than the water in the four great oceans. |
| dīgharattaṃ vo, bhikkhave, pitumaraṇaṃ paccanubhūtaṃ ... pe ... bhātumaraṇaṃ paccanubhūtaṃ... bhaginimaraṇaṃ paccanubhūtaṃ... puttamaraṇaṃ paccanubhūtaṃ... dhītumaraṇaṃ paccanubhūtaṃ... ñātibyasanaṃ paccanubhūtaṃ... bhogabyasanaṃ paccanubhūtaṃ. dīgharattaṃ vo, bhikkhave, rogabyasanaṃ paccanubhūtaṃ, tesaṃ vo rogabyasanaṃ paccanubhontānaṃ amanāpasampayogā manāpavippayogā kandantānaṃ rodantānaṃ assu passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṃ. |
8) ... các Ông chịu đựng con chết. .. 9) ... các Ông chịu đựng con gái chết... 10) ... các Ông chịu đựng tai họa về bà con... 11) ... các Ông chịu đựng tai họa về tiền của... 12) Trong một thời gian dài, này các Tỷ-kheo, các Ông chịu đựng tai họa của bệnh tật. Cái này là nhiều hơn, là dòng nước mắt tuôn chảy do các Ông than van, khóc lóc, phải hội ngộ với những gì mình không ưa, phải biệt ly với những gì mình thích, khi các Ông phải chịu đựng tai họa của bệnh tật chớ không phải nước trong bốn biển. |
8-12) “For a long time, bhikkhus, you have experienced the death of a father … the death of a brother … the death of a sister … the death of a son … the death of a daughter … the loss of relatives … the loss of wealth … loss through illness; as you have experienced this, weeping and wailing because of being united with the disagreeable and separated from the agreeable, the stream of tears that you have shed is more than the water in the four great oceans. |
| taṃ kissa hetu? anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro ... pe ... | 13) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo... bị tham ái trói buộc. | 13) For what reason? Because, bhikkhus, this saṃsāra is without discoverable beginning…. |
| yāvañcidaṃ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccitun”ti. tatiyaṃ. | 14) Cho đến như vậy, này các Tỷ-kheo, là vừa đủ để các Ông nhàm chán, là vừa đủ để các Ông từ bỏ, là vừa đủ để các Ông giải thoát đối với tất cả các hành. | 14) It is enough to experience revulsion towards all formations, enough to become dispassionate towards them, enough to be liberated from them.” |
♦ 4. Khīrasuttaṃ (SN 15.4) – IV. Sữa (Tạp, Ðại 2, 241a) (Biệt Tạp 16.3, Ðại 2, 486b) (S.ii,180) – 4. (4) Mother’s Milk
| ♦ 127. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. |
1) ... Trú ở Sāvatthı̄. 2) -- Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo, khởi điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc. |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, this saṃsāra is without discoverable beginning. A first point is not discerned of beings roaming and wandering on hindered by ignorance and fettered by craving. |
| taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ mātuthaññaṃ pītaṃ, yaṃ vā catūsu mahāsamuddesu udakan”ti? | 3) Các Ông nghĩ thế nào, này các Tỷ-kheo, cái gì là nhiều hơn, sữa mẹ (4) mà các Ông đã uống trong khi các Ông lưu chuyển luân hồi trong một thời gian dài, hay là nước trong bốn biển? | 3) What do you think, bhikkhus, which is more: [181] the mother’s milk that you have drunk as you roamed and wandered on through this long course—this or the water in the four great oceans?” |
| “yathā kho mayaṃ, bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāma, etadeva, bhante, bahutaraṃ yaṃ no iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ mātuthaññaṃ pītaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udakan”ti. | 4) -- Bạch Thế Tôn, theo như lời Thế Tôn thuyết pháp, chúng con hiểu rằng cái này là nhiều hơn, tức là sữa mẹ mà chúng con đã uống trong khi chúng con lưu chuyển luân hồi trong một thời gian dài chớ không phải nước trong bốn biển! | 4) “As we understand the Dhamma taught by the Blessed One, venerable sir, the mother’s milk that we have drunk as we roamed and wandered on through this long course—this alone is more than the water in the four great oceans.” |
| ♦ “sādhu sādhu, bhikkhave, sādhu kho me tumhe, bhikkhave, evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānātha. | 5) -- Lành thay, lành thay, này các Tỷ-kheo! Lành thay, này các Tỷ-kheo, các Ông đã hiểu như vậy Pháp do Ta dạy! | 5) — “Good, good, bhikkhus! It is good that you understand the Dhamma taught by me in such a way. |
| etadeva, bhikkhave, bahutaraṃ yaṃ vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ mātuthaññaṃ pītaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṃ. | 6) Cái này là nhiều hơn, này các Tỷ-kheo, tức là sữa mẹ mà các Ông đã uống trong khi các Ông lưu chuyển luân hồi trong một thời gian dài chớ không phải nước trong bốn biển. | 6) The mother’s milk that you have drunk as you roamed and wandered through this long course—this alone is more than the water in the four great oceans. |
| taṃ kissa hetu? anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro ... pe ... alaṃ vimuccitun”ti. catutthaṃ. | 7) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo... là vừa đủ để các Ông giải thoát đối với tất cả các hành. | 7) For what reason? Because, bhikkhus, this saṃsāra is without discoverable beginning…. It is enough to be liberated from them.” |
♦ 5. Pabbatasuttaṃ (SN 15.5) – V. Núi (Tạp, Ðại 2, 242c) (Biệt Tạp, Ðại 2, 487c) (S.ii,181) – 5. (5) The Mountain
| ♦ 128. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... ārāme. atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca — “kīvadīgho nu kho, bhante, kappo”ti? |
1) ... Trú ở Sāvatthı̄. 2) Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn; sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. 3) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn: -- Một kiếp, bạch Thế Tôn, dài như thế nào? |
1) … At Sāvatthı̄. 2-3) Then a certain bhikkhu approached the Blessed One, paid homage to him, sat down to one side, and said to him: — “Venerable sir, how long is an aeon?” (256) |
| “dīgho kho, bhikkhu, kappo. so na sukaro saṅkhātuṃ ettakāni vassāni iti vā, ettakāni vassasatāni iti vā, ettakāni vassasahassāni iti vā, ettakāni vassasatasahassāni iti vā”ti. | 4) -- Thật dài, này Tỷ-kheo, là một kiếp. Thật không dễ gì có thể đếm là một vài năm, một vài trăm năm, một vài ngàn năm hay một vài trăm ngàn năm. | 4) “An aeon is long, bhikkhu. It is not easy to count it and say it is so many years, or so many hundreds of years, or so many thousands of years, or so many hundreds of thousands of years.” |
| ♦ “sakkā pana, bhante, upamaṃ kātun”ti? | 5) -- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn có thể cho một ví dụ được không? | 5) — “Then is it possible to give a simile, venerable sir?” |
| “sakkā, bhikkhū”ti bhagavā avoca. “seyyathāpi, bhikkhu, mahāselo pabbato yojanaṃ āyāmena yojanaṃ vitthārena yojanaṃ ubbedhena acchinno asusiro ekagghano. tamenaṃ puriso vassasatassa vassasatassa accayena kāsikena vatthena sakiṃ sakiṃ parimajjeyya. khippataraṃ kho so, bhikkhu, mahāselo pabbato iminā upakkamena parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, na tveva kappo. | 6) -- Có thể được, này Tỷ-kheo. Thế Tôn nói như vậy. Ví như, này Tỷ-kheo, có một hòn núi đá lớn, một do tuần bề dài, một do tuần bề rộng, một do tuần bề cao, không có khe hở, không có lỗ hổng, một tảng đá thuần đặc. Rồi một người đến, cứ sau một trăm năm lại lau hòn đá ấy một lần với tấm vải kàsi. Này Tỷ-kheo, hòn núi đá lớn ấy được làm như vậy có thể đi đến đoạn tận, đoạn diệt mau hơn là một kiếp. | 6) — “It is possible, bhikkhu,” the Blessed One said. “Suppose, bhikkhu, there was a great stone mountain a yojana long, a yojana wide, and a yojana high, without holes or crevices, one solid mass of rock. At the end of every hundred years a man would stroke it once with a piece of Kāsian cloth. (257) That great stone mountain might by this effort be worn away and eliminated but the aeon would still not have come to an end. |
| evaṃ dīgho, bhikkhu, kappo. evaṃ dīghānaṃ kho, bhikkhu, kappānaṃ neko kappo saṃsito, nekaṃ kappasataṃ saṃsitaṃ, nekaṃ kappasahassaṃ saṃsitaṃ, nekaṃ kappasatasahassaṃ saṃsitaṃ. | 7) Như vậy dài, này các Tỷ-kheo, là một kiếp. Với những kiếp dài như vậy, này Tỷ-kheo, hơn một kiếp đã qua, hơn một trăm kiếp đã qua, hơn một ngàn kiếp đã qua, hơn một trăm ngàn kiếp đã qua. | 7) So long is an aeon, bhikkhu. [182] And of aeons of such length, we have wandered through so many aeons, so many hundreds of aeons, so many thousands of aeons, so many hundreds of thousands of aeons. |
| taṃ kissa hetu? anamataggoyaṃ, bhikkhu, saṃsāro. pubbā koṭi ... pe ... yāvañcidaṃ, bhikkhu, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccitun”ti. pañcamaṃ. | 8) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này... vừa đủ để giải thoát. | 8) For what reason? Because, bhikkhu, this saṃsāra is without discoverable beginning…. It is enough to be liberated from them.” |
♦ 6. Sāsapasuttaṃ (SN 15.6) – VI. Hột Cải (Tạp, Ðại 2, 242b) (S.ii,182) (Tăng 52.3, Ðại 2, 825b) (Biệt Tạp 16.12, Ðại 2, 487c) – 6. (6) The Mustard Seed
| ♦ 129. sāvatthiyaṃ viharati. atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā ... pe ... ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca — “kīvadīgho, nu kho, bhante, kappo”ti? |
1) ... Trú ở Sāvatthı̄. 2) Rồi một Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn... 3) Ngồi xuống một bên, Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn: -- Một kiếp, bạch Thế Tôn, dài như thế nào? |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — Then a certain bhikkhu approached the Blessed One, paid homage to him, sat down to one side, and said to him: 3) — “Venerable sir, how long is an aeon?” |
| “dīgho kho, bhikkhu, kappo. so na sukaro saṅkhātuṃ ettakāni vassāni iti vā ... pe ... ettakāni vassasatasahassāni iti vā”ti. | 4) -- Thật dài, này Tỷ-kheo, là một kiếp. Thật không dễ gì để có thể đếm là một vài năm, một vài trăm năm, một vài ngàn năm, hay một vài trăm ngàn năm. | 4) “An aeon is long, bhikkhu. It is not easy to count it and say it is so many years, or so many hundreds of years, or so many thousands of years, or so many hundreds of thousands of years.” |
| ♦ “sakkā pana, bhante, upamaṃ kātun”ti? | 5) -- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn có thể cho một ví dụ được không? | 5) “Then is it possible to give a simile, venerable sir?” |
| “sakkā, bhikkhū”ti bhagavā avoca. “seyyathāpi, bhikkhu, āyasaṃ nagaraṃ yojanaṃ āyāmena yojanaṃ vitthārena yojanaṃ ubbedhena, puṇṇaṃ sāsapānaṃ guḷikābaddhaṃ {cūḷikābaddhaṃ (sī. pī.)}. tato puriso vassasatassa vassasatassa accayena ekamekaṃ sāsapaṃ uddhareyya. khippataraṃ kho so, bhikkhu mahāsāsaparāsi iminā upakkamena parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, na tveva kappo. | 6) -- Có thể được, này Tỷ-kheo. Ví như, này Tỷ-kheo, có một thành bằng sắt, dài một do tuần, rộng một do tuần, cao một do tuần, chứa đầy hột cải cao như chóp khăn đầu. (5) Một người từ nơi chỗ ấy, sau mỗi trăm năm lấy ra một hột cải. Này Tỷ-kheo, đống hột cải ấy được làm như vậy, có thể đi đến đoạn tận, đoạn diệt mau hơn là một kiếp. | 6) — “It is possible, bhikkhu,” the Blessed One said. “Suppose, bhikkhu, there was a city with iron walls a yojana long, a yojana wide, and a yojana high, filled with mustard seeds as dense as a topknot. At the end of every hundred years a man would remove one mustard seed from there. The great heap of mustard seeds might by this effort be depleted and eliminated but the aeon would still not have come to an end. |
| evaṃ dīgho kho, bhikkhu, kappo. evaṃ dīghānaṃ kho, bhikkhu, kappānaṃ neko kappo saṃsito, nekaṃ kappasataṃ saṃsitaṃ, nekaṃ kappasahassaṃ saṃsitaṃ, nekaṃ kappasatasahassaṃ saṃsitaṃ. | 7) Như vậy dài, này Tỷ-kheo, là một kiếp. Với những kiếp dài như vậy, hơn một kiếp đã qua, hơn một trăm kiếp đã qua, hơn một ngàn kiếp đã qua, hơn một trăm ngàn kiếp đã qua. | 7) So long is an aeon, bhikkhu. And of aeons of such length, we have wandered through so many aeons, so many hundreds of aeons, so many thousands of aeons, so many hundreds of thousands of aeons. |
| taṃ kissa hetu? anamataggoyaṃ, bhikkhu, saṃsāro ... pe ... alaṃ vimuccitun”ti. chaṭṭhaṃ. | 8) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi, này Tỷ-kheo... vừa đủ để giải thoát. | 8) For what reason? Because, bhikkhu, this saṃsāra is without discoverable beginning…. It is enough to be liberated from them.” |
♦ 7. Sāvakasuttaṃ (SN 15.7) – VII. Các Ðệ Tử (Tạp, Ðại 2, 242c) (Biệt Tạp 16.14, Ðại 2, 488a) (S.ii,182) – 7. (7) Disciples
| ♦ 130. sāvatthiyaṃ viharati. atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā ... pe ... ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ — “kīvabahukā nu kho, bhante, kappā abbhatītā atikkantā”ti? |
1) ... Trú ở Sāvatthī. 2) Rồi nhiều Tỷ-kheo đi đến Thế Tôn... 3) Ngồi xuống một bên, các Tỷ-kheo ấy bạch Thế Tôn: -- Có bao nhiêu kiếp, bạch Thế Tôn, đã đi qua, đã vượt qua? |
1) … At Sāvatthı̄. [183] 2) Then a number of bhikkhus approached the Blessed One, paid homage to him, sat down to one side, and said to him: 3) — “Venerable sir, how many aeons have elapsed and gone by?” |
| “bahukā kho, bhikkhave, kappā abbhatītā atikkantā. te na sukarā saṅkhātuṃ — ‘ettakā kappā iti vā, ettakāni kappasatāni iti vā, ettakāni kappasahassāni iti vā, ettakāni kappasatasahassāni iti vā’”ti. | 4) -- Rất nhiều, này các Tỷ-kheo, là những kiếp đã đi qua, đã vượt qua. Thật không dễ gì để có thể đếm chúng được là một vài kiếp, một vài trăm kiếp, một vài ngàn kiếp, một vài trăm ngàn kiếp. | 4) — “Bhikkhus, many aeons have elapsed and gone by. It is not easy to count them and say they are so many aeons, or so many hundreds of aeons, or so many thousands of aeons, or so many hundreds of thousands of aeons.” |
| ♦ “sakkā pana, bhante, upamaṃ kātun”ti? | 5) -- Bạch Thế Tôn, Thế Tôn có thể cho một ví dụ được không? | 5) “But is it possible to give a simile, venerable sir?” |
| “sakkā, bhikkhave”ti bhagavā avoca. “idhassu, bhikkhave, cattāro sāvakā vassasatāyukā vassasatajīvino. te divase divase kappasatasahassaṃ kappasatasahassaṃ anussareyyuṃ. ananussaritāva bhikkhave, tehi kappā assu, atha kho te cattāro sāvakā vassasatāyukā vassasatajīvino vassasatassa accayena kālaṃ kareyyuṃ. | 6) -- Có thể được, này các Tỷ-kheo. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có bốn vị đệ tử, tuổi thọ một trăm tuổi, sống đến một trăm năm. Cứ mỗi ngày họ nhớ đến trăm ngàn kiếp, (6) này các Tỷ-kheo, các kiếp được họ nhớ đến là vậy. Bốn đệ tử ấy tuổi thọ một trăm tuổi, sống đến một trăm năm, sau một trăm năm đi đến mệnh chung. | 6) “It is possible, bhikkhus,” the Blessed One said. “Suppose, bhikkhus, there were four disciples here each with a life span of a hundred years, living a hundred years, and each day they were each to recollect a hundred thousand aeons. There would still be aeons not yet recollected by them when those four disciples each with a life span of a hundred years, living a hundred years, would pass away at the end of a hundred years. (258) |
| evaṃ bahukā kho, bhikkhave, kappā abbhatītā atikkantā. te na sukarā saṅkhātuṃ — ‘ettakā kappā iti vā, ettakāni kappasatāni iti vā, ettakāni kappasahassāni iti vā, ettakāni kappasatasahassāni iti vā’ti. | 7) Nhiều như vậy, này các Tỷ-kheo, là những kiếp đã đi qua, đã vượt qua. Thật không dễ gì để có thể đếm chúng được là một vài kiếp, một vài trăm kiếp, một vài ngàn kiếp, một vài trăm ngàn kiếp. | 7) It is not easy to count them and say that they are so many aeons, or so many hundreds of aeons, or so many thousands of aeons, or so many hundreds of thousands of aeons. |
| taṃ kissa hetu? anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro ... pe ... alaṃ vimuccitun”ti. sattamaṃ. | 8) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo... là vừa đủ để được giải thoát. | 8) For what reason? Because, bhikkhus, this saṃsāra is without discoverable beginning…. It is enough to be liberated from them.” |
♦ 8. Gaṅgāsuttaṃ (SN 15.8) – VIII. Sông Hằng (Tạp, Ðại 2, 242) (Biệt Tạp 16.10, Ðại 2, 487b) (S.ii,183) – 8. (8) The River Ganges
| ♦ 131. rājagahe viharati veḷuvane. atha kho aññataro brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. |
1) ... Trú ở Rājagaha (Vương Xá), Veḷuvana (Trúc Lâm). 2) Rồi một Bà-la-môn đi đến Thế Tôn... |
1) On one occasion the Blessed One was dwelling at Rājagaha in the Bamboo Grove, the Squirrel Sanctuary. 2) Then a certain brahmin approached the Blessed One and exchanged greetings with him. When they had concluded their greetings and cordial talk, |
| ekamantaṃ nisinno kho so brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca — “kīvabahukā nu kho, bho gotama, kappā abbhatītā atikkantā”ti? |
3) Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn ấy bạch Thế Tôn: -- Có bao nhiêu kiếp, bạch Thế Tôn đã đi qua, đã vượt qua? |
3) He sat down to one side and said to him: — “Master Gotama, how many aeons have elapsed and gone by?” |
| “bahukā kho, brāhmaṇa, kappā abbhatītā atikkantā. te na sukarā saṅkhātuṃ — ‘ettakā kappā iti vā, ettakāni kappasatāni iti vā, ettakāni kappasahassāni iti vā, ettakāni kappasatasahassāni iti vā’”ti. | 4) -- Rất nhiều, này Bà-la-môn, là những kiếp đã đi qua, đã vượt qua. Thật không dễ gì để có thể đếm chúng được, là một vài kiếp, một vài trăm kiếp, một vài ngàn kiếp, một vài trăm ngàn kiếp. | 4) — “Brahmin, many aeons have elapsed and gone by. It is not easy to count them and say they are so many aeons, or so many hundreds of aeons, or so many thousands of aeons, or so many hundreds of thousands of aeons.” [184] |
| ♦ “sakkā pana, bho gotama, upamaṃ kātun”ti? | 5) -- Tôn giả Gotama có thể cho một ví dụ được không? | 5) — “But is it possible to give a simile, Master Gotama?” |
| “sakkā, brāhmaṇā”ti bhagavā avoca. “seyyathāpi, brāhmaṇa, yato cāyaṃ gaṅgā nadī pabhavati yattha ca mahāsamuddaṃ appeti, yā etasmiṃ antare vālikā sā na sukarā saṅkhātuṃ — ‘ettakā vālikā iti vā, ettakāni vālikasatāni iti vā, ettakāni vālikasahassāni iti vā, ettakāni vālikasatasahassāni iti vā’ti. | 6) -- Có thể được, này Bà-la-môn. Ví như, này Bà-la-môn, sông Hằng này từ chỗ nguồn bắt đầu đến chỗ nó chảy nhập vào biển. Số cát nằm ở giữa chặng ấy, thật không dễ gì để có thể đếm chúng được là một số hột cát, là số trăm hột cát, là số ngàn hột cát, là số trăm ngàn hột cát. (7) | 6) — “It is possible, brahmin,” the Blessed One said. “Suppose, brahmin, the grains of sand between the point where the river Ganges originates and the point where it enters the great ocean: it is not easy to count these and say there are so many grains of sand, or so many hundreds of grains, or so many thousands of grains, or so many hundreds of thousands of grains. |
| tato bahutarā kho, brāhmaṇa, kappā abbhatītā atikkantā. te na sukarā saṅkhātuṃ — ‘ettakā kappā iti vā, ettakāni kappasatāni iti vā, ettakāni kappasahassāni iti vā, ettakāni kappasatasahassāni iti vā’ti. | 7) Nhiều hơn vậy, này Bà-la-môn, là những kiếp đã đi qua, đã vượt qua. Thật không dễ gì có thể đếm chúng được, là một số kiếp, một trăm kiếp, là một ngàn kiếp, là một số trăm ngàn kiếp. | 7) Brahmin, the aeons that have elapsed and gone by are even more numerous than that. It is not easy to count them and say that they are so many aeons, or so many hundreds of aeons, or so many thousands of aeons, or so many hundreds of thousands of aeons. |
| taṃ kissa hetu? anamataggoyaṃ, brāhmaṇa, saṃsāro. pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. | 8) Ví sao? Vô thỉ là luân hồi này, này Bà-la-môn, khởi điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc. | 8-9) For what reason? Because, brahmin, this saṃsāra is without discoverable beginning…. It is enough to be liberated from them.” |
| evaṃ dīgharattaṃ kho, brāhmaṇa, dukkhaṃ paccanubhūtaṃ tibbaṃ paccanubhūtaṃ byasanaṃ paccanubhūtaṃ, kaṭasī vaḍḍhitā. yāvañcidaṃ, brāhmaṇa, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccitun”ti. | 9) Cũng vậy, đã lâu ngày, này Bà-la-môn, các Ông chịu đựng khổ, chịu đựng thống khổ, chịu đựng tai họa, và các mộ phần ngày một lớn lên. Cho đến như vậy, này Bà-la-môn, là vừa đủ để nhàm chán, là vừa đủ để từ bỏ, là vừa đủ để giải thoát đối với tất cả các hành. | |
| ♦ evaṃ vutte, so brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca — “abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama ... pe ... upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan”ti. aṭṭhamaṃ. |
10) Ðược nghe nói vậy, Bà-la-môn ấy bạch Thế Tôn: -- Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama!... Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng! |
10) When this was said, that brahmin said to the Blessed One: — “Magnificent, Master Gotama! Magnificent, Master Gotama!… From today let Master Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.” |
♦ 9. Daṇḍasuttaṃ (SN 15.9) – IX. Cây Gậy (Tạp, Ðại 2,242a. Tạp, Ðại 2,112b, Biệt Tạp, Ðại 2,488b) (S.ii,184) – 9. (9) The Stick
| ♦ 132. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. |
1) ... Trú ở Sāvatthī. 2) -- Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo. Khởi điểm không thể nêu rõ đối với sự lưu chuyển luân hồi của các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc. |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, this saṃsāra is without discoverable beginning. A first point is not discerned of beings roaming and wandering on hindered by ignorance and fettered by craving. |
| seyyathāpi, bhikkhave, daṇḍo uparivehāsaṃ khitto sakimpi mūlena nipatati, sakimpi majjhena nipatati, sakimpi antena nipatati; evameva kho, bhikkhave, avijjānīvaraṇā sattā taṇhāsaṃyojanā sandhāvantā saṃsarantā sakimpi asmā lokā paraṃ lokaṃ gacchanti, sakimpi parasmā lokā imaṃ lokaṃ āgacchanti. | 3) Ví như, này các Tỷ-kheo, một cây gậy được ném lên trên hư không, khi thì rơi trên đầu gốc, khi thì rơi chặng giữa, khi thì rơi đầu ngọn. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, các chúng sanh bị vô minh che đậy, bị tham ái trói buộc, lưu chuyển luân hồi, khi thì từ thế giới này đi thế giới khác, khi thì từ thế giới khác đến thế giới này. | 3) Just as a stick thrown up into the air falls now on its bottom, now on its side, and now on its top. So too [185] as beings roam and wander on hindered by ignorance and fettered by craving, now they go from this world to the other world, now they come from the other world to this world. (259) |
| taṃ kissa hetu? anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro ... pe ... alaṃ vimuccitun”ti. navamaṃ. | 4) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi, này các Tỷ-kheo... là vừa đủ để được giải thoát. | 4) For what reason? Because, bhikkhus, this saṃsāra is without discoverable beginning…. It is enough to be liberated from them.” |
♦ 10. Puggalasuttaṃ (SN 15.10) – X. Người (Tạp, Ðại 2,242a. Biệt Tạp. Ðại 2,487b. Ðơn tạp 11, Ðại 2,496b) (S.ii,185) – 10. (10) Person
| ♦ 133. ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi — “bhikkhavo”ti. “bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. |
1) ... Thế Tôn trú ở Rājagaha (Vương Xá), tại núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu). 2) Tại đấy Thế Tôn... |
1) On one occasion the Blessed One was dwelling at Rājagaha on Mount Vulture Peak. 2) There the Blessed One addressed the bhikkhus thus: “Bhikkhus!” (260) “Venerable sir!” those bhikkhus replied. |
|
bhagavā etadavoca -- ♦ “anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro ... pe ... |
3) -- Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo... |
3) The Blessed One said this: — “Bhikkhus, this saṃsāra is without discoverable beginning. A first point is not discerned of beings roaming and wandering on hindered by ignorance and fettered by craving. |
| ekapuggalassa, bhikkhave, kappaṃ sandhāvato saṃsarato siyā evaṃ mahā aṭṭhikaṅkalo aṭṭhipuñjo aṭṭhirāsi yathāyaṃ vepullo pabbato, sace saṃhārako assa, sambhatañca na vinasseyya. | 4) Các xương của một người, này các Tỷ-kheo, lưu chuyển luân hồi có thể lớn như một đồi xương, một chồng xương, một đống xương, như núi Vepulla này, nếu có người thâu lượm xương lại, gìn giữ chúng, không làm chúng hủy hoại. | 4) One person, roaming and wandering on hindered by ignorance and fettered by craving, would leave behind a stack of bones, a heap of bones, a pile of bones as large as this Mount Vepulla, if there were someone to collect them and what is collected would not perish. (261) |
| taṃ kissa hetu? anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro ... pe ... alaṃ vimuccitun”ti. | 5) Vì sao? Vô thỉ là luân hồi này, này các Tỷ-kheo... là vừa đủ để giải thoát đối với tất cả các hành. | 5) For what reason? Because, bhikkhus, this saṃsāra is without discoverable beginning…. It is enough to be liberated from them.” |
|
♦ idamavoca bhagavā. idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā — ♦ “ekassekena kappena, puggalassaṭṭhisañcayo. ♦ siyā pabbatasamo rāsi, iti vuttaṃ mahesinā. ♦ “so kho panāyaṃ akkhāto, vepullo pabbato mahā. ♦ uttaro gijjhakūṭassa, magadhānaṃ giribbaje. ♦ “yato ca ariyasaccāni, sammappaññāya passati. ♦ dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ. ♦ ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ. ♦ “sa sattakkhattuṃparamaṃ, sandhāvitvāna puggalo. ♦ dukkhassantakaro hoti, sabbasaṃyojanakkhayā”ti. dasamaṃ. |
6) Thế Tôn nói vậy, Thiện Thệ nói như vậy xong, bậc Ðạo Sư lại nói thêm: Chồng chất như xương người, Ðống xương ấy được nói, Người thấy bốn sự thật, Người ấy phải luân chuyển, |
6) This is what the Blessed One said. Having said this, the Fortunate One, the Teacher, further said this:
“The heap of bones one person leaves behind With the passing of a single aeon Would form a heap as high as a mountain: So said the Great Sage. This is declared to be as massive As the tall Vepulla Mountain Standing north of Vulture Peak In the Magadhan mountain range. “But when one sees with correct wisdom The truths of the noble ones— Suffering and its origin, The overcoming of suffering, And the Noble Eightfold Path That leads to suffering’s appeasement— Then that person, having wandered on For seven more times at most, [186] Makes an end to suffering By destroying all the fetters.” |
|
♦ paṭhamo vaggo. ♦ tassuddānaṃ — ♦ tiṇakaṭṭhañca pathavī, assu khīrañca pabbataṃ. ♦ sāsapā sāvakā gaṅgā, daṇḍo ca puggalena cāti. |
*****
(1) Anamatagga. Ana là không; mata là nghĩ đến; agga là bắt đầu. Sự bắt đầu không thể nghĩ đến.
(2) Caturaṅgulaṃ caturaṅgulaṃ ghaṭikaṃ: Trò chơi đặt những khúc que thành từng ô vuông. Xem DB. I. 10.
(3) Sabbasaṅkhāra: Trong tất cả các hành; chỉ cho các pháp do duyên sanh.
(4) Nghĩa đen là vu của người mẹ.
(5) Cūḷikābaddhaṃ: Đầu búi, có khăn quấn thành bó trên đầu.
(6) SA. II. 158: Mỗi ngày, họ nhớ đến 400.000 kiếp.
(7) Chú giải: Khoảng 500 do-tuần. Từ điển địa lý cho rằng sông Hằng dài 1455 miles. 1 do-tuần
được xem là gần 3 dặm. Ngài Buddhaghosa ước tính thành phố Benares cách xa Gaya khoảng 18
do-tuần. Rhys Davids trong tập Mahāvaṃsa ước tính khoảng cách giữa Anurādharupa và Mahintale là 1 do-tuần.
*****
(254) Anamataggo ’yaṃ bhikkhave saṃsāro. Spk resolves anamatagga into anu amatagga, explaining: “Even if it should be pursued by knowledge for a hundred or a thousand years, it would be with unthought-of beginning, with unknown beginning (vassasataṃ vassasahassaṃ ñāṇena anugantvā pi amataggo aviditaggo). It wouldn’t be possible to know its beginning from here or from there; the meaning is that it is without a delimiting first or last point. Saṃsāra is the uninterruptedly occurring succession of the aggregates, etc. (khandhādīnaṃ avicchinnappavattā paṭipāṭi).”
The BHS equivalent of anamatagga is anavarāgra (e.g., at Mvu I 34,7), “without lower or upper limit.” For various explanations, see CPD, s.v. an-amat’-agga.
(255) Spk: The four great oceans delimited by the rays of Mount Sineru. For Sineru’s eastern slope is made of silver, its southern slope of jewels, its western slope of crystal, and its northern slope of gold. From the eastern and southern slopes rays of silver and jewels come forth, merge, traverse the surface of the ocean, and reach right up to the mountains that encircle the world-sphere; and so too with the rays coming forth from the other slopes. The four great oceans are situated between those rays.
(256) Kappa. Apparently a mahākappa is intended, the length of time needed for a world system to arise, develop, and perish. Each mahākappa consists of four asaṅkheyyakappas, periods of expansion, stabilization, contraction, and dissolution: see AN II 142,15–28.
(257) Kāsikena vatthena. Although this is often understood to be silk, Spk explains it to be an extremely delicate cloth made of thread spun from three fibres of cotton.
(258) Reading, with Be and Se, ananussaritā va. Ee anussaritā va should be amended.
(259) The simile is also at 56:33.
(260) The sutta, including the verses, is also at It 17–18.
(261) Spk: For these beings, the times when they are born as invertebrates is greater than the times when they are born as vertebrates; for when they become creatures such as worms, etc., they have no bones. But when they become fish and tortoises, etc., their bones are numerous. Therefore, skipping over the time when they are invertebrates and the time when they have extremely numerous bones, only the time when they have a moderate number of bones (samaṭṭhikakālo va) should be taken.
*****
Nguồn (Source):
- Pāḷi: digitalpalireader.online
- Vietnamese: (HT. Thích Minh Châu dịch): khemarama.net
- English: (Translated by Bhikkhu Bodhi): en.khemarama.net
