Saṃyutta Nikāya (SN) - Tương Ưng Bộ Kinh - The Connected Discourses of the Buddha
[2] Nidānavaggapāḷi - Thiên Nhân Duyên - The Book of Causation
*****
[03] Dhātu Saṃyutta
Tương Ưng Giới
[140] Connected Discourses on Elements
01. Nānattavaggo - Phẩm Sai Biệt - Diversity
Phần Một: Nội Giới Năm Kinh (1) - Internal Pentad
♦ 1. Dhātunānattasuttaṃ (SN 14.1) – I. Giới (Tạp 16.51 Giới, Ðại 2, 115c) (S. ii, 140) – 1. (1) Diversity of Elements
| ♦ 85. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “dhātunānattaṃ vo, bhikkhave, desessāmi. taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī”ti. “evaṃ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. |
1) ... Trú ở Sāvatthī. 2) -- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Ông giới sai biệt. Hãy nghe và khéo suy nghiệm, Ta sẽ giảng. -- Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, I will teach you the diversity of elements. (223) Listen to that and attend closely, I will speak.” — “Yes, venerable sir,” those bhikkhus replied. |
|
etadavoca -- ♦ “katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? |
3) Thế Tôn nói như sau: -- Và này các Tỷ-kheo, thế nào là giới sai biệt? |
3) The Blessed One said this: — “And what, bhikkhus, is the diversity of elements? |
| cakkhudhātu rūpadhātu cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu saddadhātu sotaviññāṇadhātu, ghānadhātu gandhadhātu ghānaviññāṇadhātu, jivhādhātu rasadhātu jivhāviññāṇadhātu, kāyadhātu phoṭṭhabbadhātu kāyaviññāṇadhātu, manodhātu dhammadhātu manoviññāṇadhātu — idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattan”ti. paṭhamaṃ. |
4) Nhãn giới, sắc giới, nhãn thức giới; nhĩ giới, thanh giới, nhĩ thức giới; tỷ giới, hương giới, tỷ thức giới; thiệt giới, vị giới, thiệt thức giới; thân giới, xúc giới, thân thức giới; ý giới, pháp giới, ý thức giới. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là giới sai biệt. |
4) The eye element, form element, eye-consciousness element; the ear element, sound element, ear-consciousness element; the nose element, odour element, nose-consciousness element; the tongue element, taste element, tongue-consciousness element; the body element, tactile-object element, body-consciousness element; the mind element, mental-phenomena element, mind-consciousness element. This, bhikkhus, is called the diversity of elements.” (224) |
♦ 2. Phassanānattasuttaṃ (SN 14.2) – II. Xúc (Tạp 16.52-53 Xúc, Ðại 2, 116a) (S. ii, 140) – 2. (2) Diversity of Contacts
| ♦ 86. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ. katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? |
1) ... Trú ở Sāvatthī. 2) -- Này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, xúc sai biệt sanh khởi. 3) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là giới sai biệt? |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, it is in dependence on the diversity of elements that there arises the diversity of contacts. 3) And what, bhikkhus, is the diversity of elements? |
|
cakkhudhātu sotadhātu ghānadhātu jivhādhātu kāyadhātu manodhātu — idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ”. ♦ “kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ? cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso. sotadhātuṃ paṭicca... ghānadhātuṃ paṭicca ... jivhādhātuṃ paṭicca... kāyadhātuṃ paṭicca... manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso. evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattan”ti. dutiyaṃ. |
4) Nhãn giới, nhĩ giới, tỷ giới, thiệt giới, thân giới, ý giới; này các Tỷ-kheo, đây gọi là giới sai biệt. 5) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là do duyên giới sai biệt, xúc sai biệt sanh khởi? 6) Này các Tỷ-kheo, do duyên nhãn giới, nhãn xúc sanh khởi. Do duyên nhĩ giới... do duyên tỷ giới... do duyên thiệt giới... do duyên thân giới... do duyên ý giới, ý xúc sanh khởi. 7) Như vậy, này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, xúc sai biệt sanh khởi. |
4) The eye element, the ear element, the nose element, the tongue element, the body element, the mind element. This is called the diversity of elements. 5) “And how is it, bhikkhus, that in dependence on the diversity of elements there arises the diversity of contacts? 6) In dependence on the eye element there arises eye-contact; in dependence on the ear element there arises ear-contact; in dependence on the nose element there arises nose-contact; [141] in dependence on the tongue element there arises tongue-contact; in dependence on the body element there arises body contact; in dependence on the mind element there arises mind-contact. (225) 7) It is in this way, bhikkhus, that in dependence on the diversity of elements there arises the diversity of contacts.” |
♦ 3. Nophassanānattasuttaṃ (SN 14.3) – III. Và Không Phải Như Vậy (S. ii, 141) (2) – 3. (3) Not Diversity of Contacts
| ♦ 87. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ. |
1) ... Trú ở Sāvatthī. 2) -- Này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, xúc sai biệt sanh khởi; không phải do duyên xúc sai biệt, giới sai biệt sanh khởi. |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, it is in dependence on the diversity of elements that there arises the diversity of contacts. The diversity of elements does not arise in dependence on the diversity of contacts. |
| katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? cakkhudhātu ... pe ... manodhātu — idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ”. |
3) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là giới sai biệt? 4) Nhãn giới... ý giới; này các Tỷ-kheo, đây gọi là giới sai biệt. |
3) “And what, bhikkhus, is the diversity of elements? 4) The eye element … the mind element. This is called the diversity of elements. |
| ♦ “kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ? | 5) Và này các Tỷ-kheo, như thế nào do duyên giới sai biệt, xúc sai biệt sanh khởi; không phải do duyên xúc sai biệt, giới sai biệt sanh khởi? | 5) “And how is it, bhikkhus, that in dependence on the diversity of elements there arises the diversity of contacts; that the diversity of elements does not arise in dependence on the diversity of contacts? |
| cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, no cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhudhātu ... pe ... manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, no manosamphassaṃ paṭicca uppajjati manodhātu. | 6) Này các Tỷ-kheo, do duyên nhãn giới, nhãn xúc sanh khởi; không phải do duyên nhãn xúc, nhãn giới sanh khởi... Do duyên ý giới, ý xúc sanh khởi; không phải do duyên ý xúc, ý giới sanh khởi. | 6) “In dependence on the eye element there arises eye-contact; the eye element does not arise in dependence on eye-contact…. In dependence on the mind element there arises mind-contact; the mind element does not arise in dependence on mind-contact. (226) |
| evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattan”ti. tatiyaṃ. | 7) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, xúc sai biệt sanh khởi; không phải do duyên xúc sai biệt, giới sai biệt sanh khởi. | 7) It is in this way, bhikkhus, that in dependence on the diversity of elements there arises the diversity of contacts; that the diversity of elements does not arise in dependence on the diversity of contacts.” |
♦ 4. Vedanānānattasuttaṃ (SN 14.4) – IV. Thọ (S. ii, 141) (3) – 4. (4) Diversity of Feelings (1)
| ♦ 88. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ. |
1) ... Trú ở Sāvatthī. 2) -- Này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, xúc sai biệt sanh khởi. Do duyên xúc sai biệt, thọ sai biệt sanh khởi. |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, it is in dependence on the diversity of elements that there arises the diversity of contacts; in dependence on the diversity of contacts that there arises the diversity of feelings. |
| katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? cakkhudhātu ... pe ... manodhātu — idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ”. |
3) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là giới sai biệt? 4) Nhãn giới... ý giới... này các Tỷ-kheo, đây gọi là giới sai biệt. |
3) “And what, bhikkhus, is the diversity of elements? [142] 4) The eye element … the mind element. This is called the diversity of elements. |
| ♦ “kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ? | 5) Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, xúc sai biệt sanh khởi. Do duyên xúc sai biệt, thọ sai biệt sanh khởi? | 5) “And how is it, bhikkhus, that in dependence on the diversity of elements there arises the diversity of contacts; that in dependence on the diversity of contacts there arises the diversity of feelings? |
| cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhusamphassajā vedanā ... pe ... manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, manosamphassaṃ paṭicca uppajjati manosamphassajā vedanā. | 6) Này các Tỷ-kheo, do duyên nhãn giới, nhãn xúc sanh khởi. Do duyên nhãn xúc, thọ do nhãn xúc sanh sanh khởi... Do duyên ý giới, ý xúc sanh khởi. Do duyên ý xúc, thọ do ý xúc sanh sanh khởi. | 6) In dependence on the eye element there arises eye-contact; in dependence on eye-contact there arises feeling born of eye-contact. In dependence on the ear element there arises ear contact; in dependence on ear-contact there arises feeling born of ear-contact. In dependence on the nose element there arises nose-contact; in dependence on nose-contact there arises feeling born of nose-contact. In dependence on the tongue element there arises tongue contact; in dependence on tongue-contact there arises feeling born of tongue-contact. In dependence on the body element there arises body-contact; in dependence on body-contact there arises feeling born of body-contact. In dependence on the mind element there arises mind-contact; in dependence on mind-contact there arises feeling born of mind-contact. |
| evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattan”ti. catutthaṃ. | 7) Như vậy, này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, xúc sai biệt sanh khởi. Do duyên xúc sai biệt, thọ sai biệt sanh khởi. | 7) “It is in this way, bhikkhus, that in dependence on the diversity of elements there arises the diversity of contacts; that in dependence on the diversity of contacts there arises the diversity of feelings.” |
♦ 5. Dutiyavedanānānattasuttaṃ (SN 14.5) – V. Thọ (S. ii, 142) – 5. (5) Diversity of Feelings (2)
| ♦ 89. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ. |
1) ... Trú ở Sāvatthī. 2) -- Này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, xúc sai biệt sanh khởi. Do duyên xúc sai biệt, thọ sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên thọ sai biệt, xúc sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên xúc sai biệt, giới sai biệt sanh khởi. |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, it is in dependence on the diversity of elements that there arises the diversity of contacts; in dependence on the diversity of contacts that there arises the diversity of feelings. The diversity of contacts does not arise in dependence on the diversity of feelings; the diversity of elements does not arise in dependence on the diversity of contacts. |
| katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? cakkhudhātu ... pe ... manodhātu — idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ”. | 3) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là giới sai biệt? Nhãn giới... ý giới... này các Tỷ-kheo, đây gọi là giới sai biệt. | 3) “And what, bhikkhus, is the diversity of elements? The eye element … the mind element. This is called the diversity of elements. |
| ♦ “kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ? | 4) Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, xúc sai biệt sanh khởi? Do duyên xúc sai biệt, thọ sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên thọ sai biệt, xúc sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên xúc sai biệt, giới sai biệt sanh khởi. | 4) “And how is it, bhikkhus, that in dependence on the diversity of elements there arises the diversity of contacts; that in dependence on the diversity of contacts there arises the diversity of feelings? That the diversity of contacts does not arise in dependence on the diversity of feelings; that the diversity of elements does not arise in dependence on the diversity of contacts? |
| cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhusamphassajā vedanā, no cakkhusamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, no cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhudhātu ... pe ... | 5-9) Này các Tỷ-kheo, do duyên nhãn giới, nhãn xúc sanh khởi. Do duyên nhãn xúc, thọ do nhãn xúc sanh sanh khởi. Không phải do duyên thọ do nhãn xúc sanh, nhãn xúc sanh khởi. Không phải do duyên nhãn xúc, nhãn giới sanh khởi... (như trên) ... | 5-9) “In dependence on the eye element there arises eye contact; in dependence on eye-contact there arises feeling born of eye-contact. Eye-contact does not arise in dependence on feeling born of eye-contact; [143] the eye element does not arise in dependence on eye contact…. |
| manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, manosamphassaṃ paṭicca uppajjati manosamphassajā vedanā, no manosamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, no manosamphassaṃ paṭicca uppajjati manodhātu. | 10) Do duyên ý giới, ý xúc sanh khởi. Do duyên ý xúc, thọ do ý xúc sanh sanh khởi. Không phải do duyên thọ do ý xúc sanh, ý xúc sanh khởi. Không phải do duyên ý xúc, ý giới sanh khởi. | 10) In dependence on the mind element there arises mind-contact; in dependence on mind-contact there arises feeling born of mind-contact. Mind-contact does not arise in dependence on feeling born of mind contact; the mind element does not arise in dependence on mind-contact. |
| evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattan”ti. pañcamaṃ. | 11) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, xúc sai biệt sanh khởi. Do duyên xúc sai biệt, thọ sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên thọ sai biệt, xúc sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên xúc sai biệt, giới sai biệt sanh khởi. |
11) “It is in this way, bhikkhus, that in dependence on the diversity of elements there arises the diversity of contacts … the diversity of elements does not arise in dependence on the diversity of contacts.” |
Phần Hai: Ngoại Giới Năm Kinh (4) - External Pentad
♦ 6. Bāhiradhātunānattasuttaṃ (SN 14.6) – VI. Giới (S. ii, 143) – 6. (6) Diversity of External Elements
| ♦ 90. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “dhātunānattaṃ vo, bhikkhave, desessāmi. taṃ suṇātha ... pe ... |
1) ... Trú ở Sāvatthī. 2) -- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ giảng cho các Ông về giới sai biệt. Hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ giảng. |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, I will teach you the diversity of elements. Listen to that and attend closely, I will speak…. |
| katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? rūpadhātu saddadhātu gandhadhātu rasadhātu phoṭṭhabbadhātu dhammadhātu — | 3) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là giới sai biệt? Sắc giới, thanh giới, hương giới, vị giới, xúc giới, pháp giới. | 3) “And what, bhikkhus, is the diversity of elements? The form element, the sound element, the odour element, the taste element, the tactile-object element, the mentalphenomena element. |
| idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattan”ti. chaṭṭhaṃ. | 4) Này các Tỷ-kheo, đây gọi là giới sai biệt. | 4) This, bhikkhus, is called the diversity of elements.” |
♦ 7. Saññānānattasuttaṃ (SN 14.7) – VII. Tưởng (Tạp 16.54 Tưởng, Ðại 2, 116b) 16.52 Giới, 52 Xúc, 53 Thọ (S. ii, 143) – 7. (7) Diversity of Perceptions
| ♦ 91. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. bhagavā etadavoca — “dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ. |
1) ... Trú ở Sāvatthī. 2) -- Này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, tưởng sai biệt sanh khởi. Do duyên tưởng sai biệt, tư duy sai biệt sanh khởi. Do duyên tư duy sai biệt, dục sai biệt sanh khởi. Do duyên dục sai biệt, nhiệt tình sai biệt sanh khởi. Do duyên nhiệt tình sai biệt, tầm cầu sai biệt sanh khởi. |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, it is in dependence on the diversity of elements that there arises the diversity of perceptions; in dependence on the diversity of perceptions that there arises the diversity of intentions; in dependence on the diversity of intentions that there arises the diversity of desires; in dependence on the diversity of desires that there arises the diversity of passions; in dependence on the diversity of passions that there arises the diversity of quests. |
| katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? rūpadhātu ... pe ... dhammadhātu — idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ”. | 3) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là giới sai biệt? Sắc giới... pháp giới; này các Tỷ-kheo, đây gọi là giới sai biệt. | 3) “And what, bhikkhus, is the diversity of elements? The form element … the mental-phenomena element. This, bhikkhus, is called the diversity of elements. [144] |
| ♦ “kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ? | 4) Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, tưởng sai biệt sanh khởi; do duyên tưởng sai biệt, tư duy sai biệt sanh khởi; do duyên tư duy sai biệt, dục sai biệt sanh khởi; do duyên dục sai biệt, nhiệt tình sai biệt sanh khởi; do duyên nhiệt tình sai biệt, tầm cầu sai biệt sanh khởi? |
4) “And how is it, bhikkhus, that in dependence on the diversity of elements there arises the diversity of perceptions … that in dependence on the diversity of passions there arises the diversity of quests? “In dependence on the form element there arises perception of form; in dependence on perception of form there arises intention regarding form; in dependence on intention regarding form there arises desire for form; in dependence on desire for form there arises passion for form; in dependence on passion for form there arises the quest for form…. (227) |
| ♦ “rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā, rūpasaññaṃ paṭicca uppajjati rūpasaṅkappo, rūpasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati rūpacchando, rūpacchandaṃ paṭicca uppajjati rūpapariḷāho, rūpapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati rūpapariyesanā ... pe ... | 5-9) Này các Tỷ-kheo, do duyên sắc giới, sắc tưởng sanh khởi. Do duyên sắc tưởng, sắc tư duy sanh khởi. Do duyên sắc tư duy, sắc dục sanh khởi. Do duyên sắc dục, sắc nhiệt tình sanh khởi. Do duyên sắc nhiệt tình, sắc tầm cầu sanh khởi... | 5-9) “In dependence on the mental-phenomena element there arises perception of mental phenomena; in dependence on perception of mental phenomena there arises intention regarding mental phenomena; in dependence on intention regarding mental phenomena there arises desire for mental phenomena; in dependence on desire for mental phenomena there arises passion for mental phenomena; in dependence on passion for mental phenomena there arises the quest for mental phenomena. |
| dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho, dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammapariyesanā. | 10) Này các Tỷ-kheo, do duyên pháp giới, pháp tưởng sanh khởi. Do duyên pháp tưởng, pháp tư duy sanh khởi. Do duyên pháp tư duy, pháp dục sanh khởi. Do duyên pháp dục, pháp nhiệt tình sanh khởi. Do duyên pháp nhiệt tình, pháp tầm cầu sanh khởi. | 10-11) “It is in this way, bhikkhus, that in dependence on the diversity of elements there arises the diversity of perceptions … that in dependence on the diversity of passions there arises the diversity of quests.” |
| ♦ “evaṃ, kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattan”ti. sattamaṃ. | 11) Như vậy, này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, tưởng sai biệt sanh khởi. Do duyên tưởng sai biệt, tư duy sai biệt sanh khởi. Do duyên tư duy sai biệt, dục sai biệt sanh khởi. Do duyên dục sai biệt, nhiệt tình sai biệt sanh khởi. Do duyên nhiệt tình sai biệt, tầm cầu sai biệt sanh khởi. |
♦ 8. Nopariyesanānānattasuttaṃ (SN 14.8) – VIII. Và Không Phải Như Vậy (S. ii, 144) – 8. (8) Not Diversity of Quests
| ♦ 92. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ; |
1) ... Trú ở Sāvatthī. 2) -- Này các Tỷ-kheo, do duyên giới phân biệt, tưởng sai biệt sanh khởi. Do duyên tưởng sai biệt... tầm cầu sai biệt sanh khởi. |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, it is in dependence on the diversity of elements that there arises the diversity of perceptions … (as in preceding sutta) … in dependence on the diversity of passions that there arises the diversity of quests. [145] |
| no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ. | 3) Không phải do duyên tầm cầu sai biệt, nhiệt tình sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên nhiệt tình sai biệt, dục sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên dục sai biệt, tư duy sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên tư duy sai biệt, tưởng sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên tư duy sai biệt, tưởng sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên tưởng sai biệt, giới sai biệt sanh khởi. | 3) The diversity of passions does not arise in dependence on the diversity of quests; the diversity of desires does not arise in dependence on the diversity of passions; the diversity of intentions does not arise in dependence on the diversity of desires; the diversity of perceptions does not arise in dependence on the diversity of intentions; the diversity of elements does not arise in dependence on the diversity of perceptions. (228) |
| katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? rūpadhātu ... pe ... dhammadhātu — idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ”. | 4-9) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là giới sai biệt? Sắc giới... pháp giới; này các Tỷ-kheo, đây gọi là giới sai biệt. | 4-9) “And what, bhikkhus, is the diversity of elements? The form element … the mental-phenomena element. This, bhikkhus, is called the diversity of elements. |
| ♦ “kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati ... pe ... pariyesanānānattaṃ; no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ? | 10) Và này các Tỷ-kheo, như thế nào do duyên giới sai biệt, tưởng sai biệt sanh khởi? Do duyên tưởng sai biệt... tầm cầu sai biệt sanh khởi? Không phải do duyên tầm cầu sai biệt, nhiệt tình sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên nhiệt tình sai biệt, dục sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên dục sai biệt, tư duy sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên tư duy sai biệt, tưởng sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên tưởng sai biệt, giới sai biệt sanh khởi. | 10) “And how is it, bhikkhus, that in dependence on the diversity of elements there arises the diversity of perceptions … that in dependence on the diversity of passions there arises the diversity of quests? That the diversity of passions does not arise in dependence on the diversity of quests … that the diversity of elements does not arise in dependence on the diversity of perceptions? |
| ♦ “rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā ... pe ... |
11) Này các Tỷ-kheo, do duyên sắc giới, sắc tưởng sanh khởi. Do duyên sắc tưởng, sắc tư duy sanh khởi. Do duyên sắc tư duy, sắc dục sanh khởi. Do duyên sắc dục, sắc nhiệt tình sanh khởi. Do duyên sắc nhiệt tình, sắc tầm cầu sanh khởi. Không phải do duyên sắc tầm cầu, sắc nhiệt tình sanh khởi. Không phải do duyên sắc nhiệt tình, sắc dục sanh khởi. Không phải do duyên sắc dục, sắc tư duy sanh khởi. Không phải do duyên sắc tư duy, sắc tưởng sanh khởi. Không phải do duyên sắc tưởng, sắc giới sanh khởi. 12) Do duyên thanh giới... 13) Do duyên hương giới... 14) Do duyên vị giới... 15) Do duyên xúc giới... |
11-15) “In dependence on the form element there arises perception of form; [… in dependence on passion for form there arises the quest for form. Passion for form does not arise in dependence on the quest for form; desire for form does not arise in dependence on passion for form; intention regarding form does not arise in dependence on desire for form; perception of form does not arise in dependence on intention regarding form; the form element does not arise in dependence on perception of form.] … (229) |
| dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati ... pe ... dhammapariyesanā; no dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho, no dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, no dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, no dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, no dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammadhātu. | 16) Do duyên pháp giới, pháp tưởng sanh khởi. Do duyên pháp tưởng, pháp tư duy sanh khởi. Do duyên pháp tư duy, pháp dục sanh khởi... pháp tầm cầu sanh khởi. Không phải do duyên pháp tầm cầu, pháp nhiệt tình sanh khởi. Không phải do duyên pháp nhiệt tình, pháp dục sanh khởi. Không phải do duyên pháp dục, pháp tư duy sanh khởi. Không phải do duyên pháp tư duy, pháp tưởng sanh khởi. Không phải do duyên pháp tưởng, pháp giới sanh khởi. | 16) “In dependence on the mental-phenomena element there arises perception of mental phenomena; [146] … in dependence on passion for mental phenomena there arises the quest for mental phenomena. Passion for mental phenomena does not arise in dependence on the quest for mental phenomena … the mental-phenomena element does not arise in dependence on perception of mental phenomena. |
| ♦ “evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati ... pe ... pariyesanānānattaṃ; no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattan”ti. aṭṭhamaṃ. | 17) Như vậy, này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, tưởng sai biệt sanh khởi. Do duyên tưởng sai biệt... tầm cầu sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên tầm cầu sai biệt, nhiệt tình sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên nhiệt tình sai biệt, dục sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên dục sai biệt, tư duy sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên tư duy sai biệt, tưởng sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên tưởng sai biệt, giới sai biệt sanh khởi. | 17) “It is in this way, bhikkhus, that in dependence on the diversity of elements there arises the diversity of perceptions … that in dependence on the diversity of passions there arises the diversity of quests. That the diversity of passions does not arise in dependence on the diversity of quests … that the diversity of elements does not arise in dependence on the diversity of perceptions.” |
♦ 9. Bāhiraphassanānattasuttaṃ (SN 14.9) – IX. Xúc (S. ii, 146) – 9. (9) Diversity of External Contacts (1)
| ♦ 93. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ, pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati lābhanānattaṃ. |
1) ... Trú ở Sāvatthī. 2) -- Này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, tưởng sai biệt sanh khởi. Do duyên tưởng sai biệt, tư duy sai biệt sanh khởi. Do duyên tư duy sai biệt, xúc sai biệt sanh khởi. Do duyên xúc sai biệt, thọ sai biệt sanh khởi. Do duyên thọ sai biệt, dục sai biệt sanh khởi. Do duyên dục sai biệt, nhiệt tình sai biệt sanh khởi. Do duyên nhiệt tình sai biệt, tầm cầu sai biệt sanh khởi. Do duyên tầm cầu sai biệt, sở đắc sai biệt sanh khởi. |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, it is in dependence on the diversity of elements that there arises the diversity of perceptions; in dependence on the diversity of perceptions that there arises the diversity of intentions; in dependence on the diversity of intentions that there arises the diversity of contacts; in dependence on the diversity of contacts that there arises the diversity of feelings; in dependence on the diversity of feelings that there arises the diversity of desires; in dependence on the diversity of desires that there arises the diversity of passions; in dependence on the diversity of passions that there arises the diversity of quests; in dependence on the diversity of quests that there arises the diversity of gains. (230) |
| katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? rūpadhātu ... pe ... dhammadhātu — idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ”. | 3) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là giới sai biệt? Sắc giới... pháp giới; này các Tỷ-kheo, đây gọi là giới sai biệt. | 3) “And what, bhikkhus, is the diversity of elements? The form element … the mental-phenomena element. This, bhikkhus, is called the diversity of elements. |
| ♦ “kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati ... pe ... lābhanānattaṃ? | 4) Như thế nào, này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, tưởng sai biệt sanh khởi? Do duyên tưởng sai biệt... sở đắc sai biệt sanh khởi? | 4) “And how is it, bhikkhus, that in dependence on the diversity of elements there arises the diversity of perceptions … that in dependence on the diversity of quests [147] there arises the diversity of gains? |
| ♦ “rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā, rūpasaññaṃ paṭicca uppajjati rūpasaṅkappo, rūpasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati rūpasamphasso, rūpasamphassaṃ paṭicca uppajjati rūpasamphassajā vedanā, rūpasamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati rūpacchando, rūpacchandaṃ paṭicca uppajjati rūpapariḷāho, rūpapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati rūpapariyesanā, rūpapariyesanaṃ paṭicca uppajjati rūpalābho ... pe ... |
5) Này các Tỷ-kheo, do duyên sắc giới, sắc tưởng sanh khởi. Do duyên sắc tưởng, sắc tư duy sanh khởi. Do duyên sắc tư duy, sắc xúc sanh khởi. Do duyên sắc xúc, thọ do sắc xúc sanh sanh khởi. Do duyên thọ do sắc xúc sanh, sắc dục sanh khởi. Do duyên sắc dục, sắc nhiệt tình sanh khởi. Do duyên sắc nhiệt tình, sắc tầm cầu sanh khởi. Do duyên sắc tầm cầu, sắc sở đắc sanh khởi. 6) Do duyên thanh giới... 7) Do duyên hương giới... 8) Do duyên vị giới... 9) Do duyên xúc giới... |
5-9) “In dependence on the form element there arises perception of form; in dependence on perception of form there arises intention regarding form; in dependence on intention regarding form there arises contact with form; in dependence on contact with form there arises feeling born of contact with form; in dependence on feeling born of contact with form there arises desire for form; in dependence on desire for form there arises passion for form; in dependence on passion for form there arises the quest for form; in dependence on the quest for form there arises the gain of form…. |
| dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphasso, dhammasamphassaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphassajā vedanā, dhammasamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho, dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammapariyesanā, dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammalābho. | 10) Do duyên pháp giới, pháp tưởng sanh khởi. Do duyên pháp tưởng, pháp tư duy sanh khởi. Do duyên pháp tư duy, pháp xúc sanh khởi. Do duyên pháp xúc, thọ do pháp xúc sanh sanh khởi. Do duyên thọ do pháp xúc sanh, pháp dục sanh khởi. Do duyên pháp dục, pháp nhiệt tình sanh khởi. Do duyên pháp nhiệt tình, pháp tầm cầu sanh khởi. Do duyên pháp tầm cầu, pháp sở đắc sanh khởi. | 10) “In dependence on the mental-phenomena element there arises perception of mental phenomena; in dependence on perception of mental phenomena there arises intention regarding mental phenomena … contact with mental phenomena … feeling born of contact with mental phenomena … desire for mental phenomena … passion for mental phenomena … the quest for mental phenomena; in dependence on the quest for mental phenomena there arises the gain of mental phenomena. |
| ♦ “evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati ... pe ... pariyesanānānattaṃ, pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati lābhanānattan”ti. navamaṃ. | 11) Như vậy, này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, tưởng sai biệt sanh khởi. Do duyên tưởng sai biệt, tầm cầu sai biệt sanh khởi. Do duyên tầm cầu sai biệt, sở đắc sai biệt sanh khởi. | 11) “It is in this way, bhikkhus, that in dependence on the diversity of elements there arises the diversity of perceptions … that in dependence on the diversity of quests there arises the diversity of gains.” |
♦ 10. Dutiyabāhiraphassanānattasuttaṃ (SN 14.10) – X. Xúc (S. ii, 147) – 10. (10) Diversity of External Contacts (2)
| ♦ 94. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, phassa... vedanā... chanda... pariḷāha... pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati lābhanānattaṃ; no lābhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ, no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati ... pe ... chanda... vedanā... phassa... saṅkappa... saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ. |
1) ... Trú ở Sāvatthī. 2) -- Này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, tưởng sai biệt sanh khởi. Do duyên tưởng sai biệt, tư duy sai biệt sanh khởi... xúc... thọ... dục... nhiệt tình... Do duyên tầm cầu sai biệt, sở đắc sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên sở đắc sai biệt, tầm cầu sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên tầm cầu sai biệt, nhiệt tình sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên nhiệt tình sai biệt... dục... thọ... xúc... tư duy... tưởng sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên tưởng sai biệt, giới sai biệt sanh khởi. |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, it is in dependence on the diversity of elements that there arises the diversity of perceptions … [148] (as in the preceding sutta) … in dependence on the diversity of quests that there arises the diversity of gains. The diversity of quests does not arise in dependence on the diversity of gains; the diversity of passions does not arise in dependence on the diversity of quests … the diversity of elements does not arise in dependence on the diversity of perceptions. |
| katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? rūpadhātu ... pe ... dhammadhātu — idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ”. | 3) Và này các Tỷ-kheo, thế nào là giới sai biệt? Sắc giới... pháp giới; này các Tỷ-kheo, đây gọi là giới sai biệt. | 3) “And what, bhikkhus, is the diversity of elements? The form element … the mental-phenomena element. This, bhikkhus, is called the diversity of elements. |
| ♦ “kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ? phassa... vedanā... chanda... pariḷāha... pariyesanā... lābha... no lābhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ, no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāha... chanda... vedanā... phassa... no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ? | 4) Và như thế nào, này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, tưởng sai biệt sanh khởi. Do duyên tưởng sai biệt, tư duy sai biệt sanh khởi... xúc... thọ... dục... nhiệt tình... tầm cầu... sở đắc... Không phải do duyên sở đắc sai biệt, tầm cầu sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên tầm cầu sai biệt, nhiệt tình sai biệt sanh khởi... dục... thọ... xúc... Không phải do duyên tư duy sai biệt, tưởng sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên tưởng sai biệt, giới sai biệt sanh khởi. | 4) “And how is it, bhikkhus, that in dependence on the diversity of elements there arises the diversity of perceptions … that in dependence on the diversity of quests there arises the diversity of gains? That the diversity of quests does not arise in dependence on the diversity of gains … that the diversity of elements does not arise in dependence on the diversity of perceptions? |
| ♦ “rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā ... pe ... |
5) Này các Tỷ-kheo, do duyên sắc giới, sắc tưởng sanh khởi... (như trên) ... 6) Do duyên thanh giới... 7) Do duyên hương giới... 8) Do duyên vị giới... 9) Do duyên xúc giới... |
5-9) “In dependence on the form element there arises perception of form … in dependence on the mentalphenomena element there arises perception of mental phenomena … in dependence on the quest for mental phenomena there arises the gain of mental phenomena. The quest for mental phenomena does not arise in dependence on the gain of mental phenomena; passion for mental phenomena does not arise in dependence on the quest for mental phenomena; [149] desire for mental phenomena does not arise in dependence on passion for mental phenomena; feeling born of contact with mental phenomena does not arise in dependence on desire for mental phenomena; contact with mental phenomena does not arise in dependence on feeling born of contact with mental phenomena; intention regarding mental phenomena does not arise in dependence on contact with mental phenomena; perception of mental phenomena does not arise in dependence on intention regarding mental phenomena; the mental-phenomena element does not arise in dependence on perception of mental phenomena. |
| dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati ... pe ... dhammapariyesanā, dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammalābho; no dhammalābhaṃ paṭicca uppajjati dhammapariyesanā, no dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho, no dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, no dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphassajā vedanā, no dhammasamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphasso, no dhammasamphassaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, no dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, no dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammadhātu. | 10) Do duyên pháp giới, pháp tưởng sanh khởi. Do duyên pháp tưởng... pháp tầm cầu sanh khởi. Do duyên pháp tầm cầu, pháp sở đắc sanh khởi. Không phải do duyên pháp sở đắc, pháp tầm cầu sanh khởi. Không phải do duyên pháp tầm cầu, pháp nhiệt tình sanh khởi. Không phải do duyên pháp nhiệt tình, pháp dục sanh khởi. Không phải do duyên pháp dục, thọ do pháp xúc sanh sanh khởi. Không phải do duyên thọ do pháp xúc sanh, pháp xúc sanh khởi. Không phải do duyên pháp xúc, pháp tư duy sanh khởi. Không phải do duyên pháp tư duy, pháp tưởng sanh khởi. Không phải do duyên pháp tưởng, pháp giới sanh khởi. | 10) “It is in this way, bhikkhus, that in dependence on the diversity of elements there arises the diversity of perceptions … that in dependence on the diversity of quests there arises the diversity of gains; that the diversity of quests does not arise in dependence on the diversity of gains … that the diversity of elements does not arise in dependence on the diversity of perceptions.” |
|
♦ “evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati ... pe ... saṅkappa... phassa... vedanā... chanda... pariḷāha... pariyesanā... lābha... no lābhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ, no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattan”ti. dasamaṃ. ♦ nānattavaggo paṭhamo. ♦ tassuddānaṃ — ♦ dhātuphassañca no cetaṃ, vedanā apare duve. ♦ etaṃ ajjhattapañcakaṃ, dhātusaññañca no cetaṃ. ♦ phassassa apare duve, etaṃ bāhirapañcakanti. |
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, do duyên giới sai biệt, tưởng sai biệt sanh khởi. Do duyên tưởng sai biệt... tư duy... xúc... thọ... dục... nhiệt tình... tầm cầu... sở đắc... Không phải do duyên sở đắc sai biệt, tầm cầu sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên tầm cầu sai biệt, nhiệt tình sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên nhiệt tình sai biệt, dục sai biệt sanh khởi. Không phải do dục sai biệt, thọ sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên thọ sai biệt, xúc sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên xúc sai biệt, tư duy sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên tư duy sai biệt, tưởng sai biệt sanh khởi. Không phải do duyên tưởng sai biệt, giới sai biệt sanh khởi. |
*****
(1) Bản tiếng Anh của PTS xếp 5 kinh từ 85-89 trong nhóm 1 (a) Five (Discourses on) Internal Element, nghĩa là Năm kinh Nội giới.
(2) Bản tiếng Anh của PTS: And Not ỉn This Way, nghĩa là Và không phải như vậy.
(3) Tên kinh này và kinh kế tiếp trong bản tiếng Anh của PTS dịch: Feeling, nghĩa là Thọ.
(4) Bản tiếng Anh của PTS xếp 5 kinh từ 90-94 trong nhóm 1 (b). Five (Discourses on) External Element, nghĩa là Năm kỉnh Ngoại giới.
*****
(223) Spk: Diversity of elements: the diversified intrinsic nature of phenomena, which gain the name “elements” in the sense that they have an intrinsic nature consisting in their emptiness and absence of a being (nissattaṭṭha-suññataṭṭha-saṅkhātena sabhāvaṭṭhena dhātū ti laddhanāmānaṃ dhammānaṃ nānāsabhāvo dhātunānattaṃ).
(224) Spk: The eye element is eye-sensitivity (cakkhupasāda), the form element is the form object; the eye-consciousness element is the mind based on eye-sensitivity (cakkhupasādavatthukaṃ cittaṃ). The other four sense elements, their objects, and states of consciousness are explained in the same way, with the appropriate changes. The mind element (manodhātu) is the threefold mind element [Spk-pṭ: the two receiving (sampaṭicchana) mind elements and the functional mind element [= the five-door adverting citta]. The mentalphenomena element (dhammadhātu) is the three aggregates— feeling, (perception, and volitional formations)—subtle form, and Nibbāna. The mind-consciousness element is all mind-consciousness [Spk-pṭ: of seventy-six types].
Precise formal definitions of the elements are not to be found in the Nikāyas. Perhaps the oldest canonical source for the definitions of the eighteen elements is Vibh 87–90. This comes in the Abhidhamma-bhājaniya only, which implies that the compilers of Vibh considered the eighteen elements a proper Abhidhamma category rather than one pertaining to the suttas. Discussion from the commentarial standpoint is at Vism 484–90 (Ppn 15:17–43) and Vibh-a 76–82.
The “sensitivities” (pasāda) are types of material phenomena, located in the gross sense organs, that are especially receptive to the appropriate types of sense objects. Both Vibh-a and Vism frame their explanations on the basis of the Abhidhamma theory of the cognitive process, which, though articulated as such only in the commentaries, already seems to underlie the classification of cittas in the Abhidhamma Piṭaka. This scheme, however, is clearly later than the Nikāyas, and Spk’s attempts to reconcile the two standpoints sometimes seems contrived.
The five types of sense consciousness are the cittas that exercise the rudimentary function of bare cognition of the sense object. Of the three mind elements, the “functional” (kiriya) is the first citta in the process, which merely adverts to the object, and hence is called the five-door adverting consciousness (pañcadvārāvajjana-citta). This is followed by the appropriate sense consciousness (eye-consciousness, etc.), a kammically resultant citta which may be either wholesome-resultant or unwholesome-resultant; hence the fivefold sense consciousness becomes tenfold. Next comes the receiving consciousness (sampaṭicchana-citta), which “picks up” the object for further scrutiny; this is a “mind element” and is either wholesome-resultant or unwholesome-resultant. Following this, an investigating consciousness (santıraṇa-citta) arises, a wholesome-resultant or unwholesome-resultant citta which investigates the object; then a determining consciousness (votthapana-citta), a functional citta which defines the object; and then comes a string of cittas called javana, which constitute either a wholesome or an unwholesome response to the object (or, in the case of the arahant, a merely “functional” response). This may be followed by a registration consciousness (tadārammaṇa), a resultant citta which records the impression of the object on the mental continuum. All the cittas from the investigating consciousness onwards are mindconsciousness element, which is of seventy-six types. In the mind door the process is somewhat different: it begins with a mind-door adverting consciousness (manodvārāvajjana-citta), followed immediately by the string of javanas. For details, see CMA 1:8–10, 4:1–23.
The mental-phenomena element (dhammadhātu) is not necessarily the object of mind-consciousness element, as one might suppose it to be by analogy with the other senses. Along with the object of mind-consciousness it includes all feeling, perception, and volitional factors that accompany consciousness in the process of cognition. Thus it belongs as much to the subjective pole of the cognitive act as to the objective pole. See particularly CMA, Table 7.4.
(225) Spk: Eye-contact, etc., are associated with eye-consciousness, etc. Mind-contact is that associated with the first javana in the mind door; therefore when it is said, in dependence on the mind element there arises mind contact, this means that the contact of the first javana arises in dependence on the functional mind-consciousness element, i.e., the minddoor adverting citta.
On javana, see CMA 3:9, 4:12–16, and on the mind-door adverting citta, see CMA 1:10, 3:9.
(226) Since, according to the Abhidhamma scheme of conditional relations, the mind element and its concomitant contact are mutually dependent, Spk is compelled to explain these terms in a way that does not place the sutta in contradiction with the Abhidhamma. Hence Spk says: “The functional mind-consciousness element with the function of adverting (i.e., the mind-door adverting citta) does not arise in dependence on the contact associated with the first javana in the mind door (which occurs subsequent to it).”
(227) Spk: Perception of form (rūpasaññā): the perception associated with eye-consciousness. Intention regarding form (rūpasaṅkappa): the intention associated with three cittas—the receiving, (investigating, and determining cittas). Desire for form (rūpacchanda): desire in the sense of desirousness for form. Passion for form (rūpapariḷāha): passion (lit. “fever”) in the sense of a burning in regard to form [Spk-pṭ: for the fire of lust, etc., has the function of “burning up” its own support]. The quest for form (rūpapariyesanā): searching in order to obtain that form, having taken along one’s friends and comrades. Passion and the quest are found in different javana processes (so that passion can become an antecedent condition for the quest).
(228) Ee should be corrected to read: no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ; no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ.
(229) Text enclosed in brackets is found in Ee and Se, but without the elision. Se further develops the pattern for the sound element, while Be proceeds directly from rūpadhātuṃ bhikkhave paṭicca uppajjati rūpasaññā to dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā and develops the pattern for the mental-phenomena element alone.
(230) This attempt to combine into one series the discrete sequences beginning with contact and perception leads to some strange incongruities, which become even more bizarre among the negations of the following sutta. Elsewhere contact is said to be the condition for the manifestation of the aggregates of feeling, perception, and volitional formations (e.g., at 22:82 (III 101,33–102,2), and see 35:93 (IV 68,15–16)); yet here contact and feeling are said to be dependent on perception and intention. Neither Spk nor Spk-pṭ shows any signs of uneasiness over the discrepancies nor tries to justify them.
At MN I 111,35–112,13 a sequence of mental phenomena is given as follows: contact > feeling > perception > thought > conceptual proliferation > obsession by perceptions and notions arisen from proliferation. The texts often treat thought (vitakka) as identical with intention (saṅkappa); proliferation (papañca) includes craving (taṇhā), which is synonymous with desire (chanda); and obsession (samudācāra) may comprise passions and quests, etc. This would then give us a more cogent version of the series. Spk does in fact refer to one elder, Uruvelāyavāsī Cūḷatissa Thera, who said: “Although the Blessed One inserted contact and feeling in the middle of the text, having turned the text back (pāḷiṃ pana parivaṭṭetvā) we get: perception, intention, desire, passion, quest, and gain in regard to the stated object (form, etc.), ‘gain of form’ being the object gained together with craving; then there is contact as the (mental) contact with the object gained and feeling as the experiencing of the object. In such a way this pair—contact with form and feeling—is found.”
Spk continues on its own: “And here, perception, intention, contact, feeling, and desire are found both in the same javana process and in different javana processes, while passion, quest, and gain are found only in different javana processes.”
*****
Nguồn (Source):
- Pāḷi: digitalpalireader.online
- Vietnamese: (HT. Thích Minh Châu dịch): khemarama.net
- English: (Translated by Bhikkhu Bodhi): en.khemarama.net
