05. Bhikkhunīsaṃyuttaṃ – Tương Ưng Tỷ Kheo Ni – Connected Discourses with Bhikkhunīs

1) Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Sāvatthī, Jetavana, tại vườn ông Anāthapiṇḍika.

atha kho māro pāpimā āḷavikāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo vivekamhā cāvetukāmo yena āḷavikā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āḷavikaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi —

♦ “natthi nissaraṇaṃ loke, kiṃ vivekena kāhasi.

♦ bhuñjassu kāmaratiyo, māhu pacchānutāpinī”ti.

3) Ác ma muốn làm Tỷ-kheo-ni Āḷavikā run sợ, hoảng sợ, lông tóc dựng ngược, muốn nàng từ bỏ yên tĩnh viễn ly, nên đi đến Tỷ-kheo-ni Āḷavikā và nói lên bài kệ:

Ðời không có xuất ly,
Sống viễn ly làm gì?
Hãy trọn hưởng dục lạc,
Chớ hối hận về sau.

519) “There is no escape in the world,
So what will you do with seclusion?
Enjoy the delights of sensual pleasure:
Don’t be remorseful later!”

atha kho āḷavikāya bhikkhuniyā etadahosi — “māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo vivekamhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī”ti. atha kho āḷavikā bhikkhunī “māro ayaṃ pāpimā” iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi —

♦ “atthi nissaraṇaṃ loke, paññāya me suphussitaṃ {suphassitaṃ (sī. pī.)}.

♦ pamattabandhu pāpima, na tvaṃ jānāsi taṃ padaṃ.

♦ “sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā.

♦ yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi, arati mayha sā ahū”ti.

5) Tỷ-kheo-ni Āḷavikā suy nghĩ: "Chính Ác ma muốn làm ta run sợ, hoảng sợ, lông tóc dựng ngược, muốn làm ta từ bỏ yên tĩnh viễn ly nên đã nói lên bài kệ đó".

6) Tỷ-kheo-ni Āḷavikā biết được: "Ðấy là Ác ma", liền nói lên bài kệ:

Ở đời có xuất ly, (1)
Nhờ trí tuệ, (2) ta chứng.
Này Bà con phóng dật, (3)
Biết sao được pháp ấy? (4)
Ái dục như kiếm thương,
Ðài chém đầu các uẩn.
Ðiều Ông gọi dục lạc,
Ta gọi là bất lạc.

5-. Then the bhikkhuni Āḷavikāa, having understood, “This is Māra the Evil One,” replied to him in verses:

520) “There is an escape in the world
Which I have closely touched with wisdom.
O Evil One, kinsman of the negligent,
You do not know that state. (333)

521) “Sensual pleasures are like swords and stakes;
The aggregates like their chopping block.
What you call sensual delight
Has become for me nondelight.”(334) [129]

1) Nhân duyên ở Sāvatthī.

Rồi Tỷ-kheo-ni Somā vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi vào Sāvatthī để khất thực.

atha kho māro pāpimā somāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena somā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā somaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi —

♦ “yaṃ taṃ isīhi pattabbaṃ, ṭhānaṃ durabhisambhavaṃ.

♦ na taṃ dvaṅgulapaññāya, sakkā pappotumitthiyā”ti.

3) Ác ma muốn làm Tỷ-kheo-ni Somā run sợ, hoảng sợ, lông tóc dựng ngược, muốn nàng từ bỏ Thiền định, liền đi đến Tỷ-kheo-ni Somā; sau khi đến, nói lên bài kệ với Tỷ-kheo-ni Somā:

Ðịa vị (5) khó chứng đạt,
Chỉ Thánh nhân chứng đạt,
Trí nữ nhân hai ngón,
Sao hy vọng chứng đạt?

3. Then Māra the Evil One, desiring to arouse fear, trepidation, and terror in the bhikkhuni Somā, desiring to make her fall away from concentration, approached her and addressed her in verse:

522) “That state so hard to achieve
Which is to be attained by the seers,
Can’t be attained by a woman
With her two-fingered wisdom.” (336)

atha kho somā bhikkhunī “māro ayaṃ pāpimā” iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi —

♦ “itthibhāvo kiṃ kayirā, cittamhi susamāhite.

♦ ñāṇamhi vattamānamhi, sammā dhammaṃ vipassato.

♦ “yassa nūna siyā evaṃ, itthāhaṃ purisoti vā.

♦ kiñci vā pana aññasmi {asmīti (syā. kaṃ. pī.)}, taṃ māro vattumarahatī”ti.

6) Tỷ-kheo-ni Somā biết được : "Ðây là Ác ma", liền nói lên bài kệ với Ác ma:

Nữ tánh chướng ngại gì,
Khi tâm khéo Thiền định,
Khi trí tuệ triển khai,
Chánh quán pháp vi diệu?
Ai tự mình tìm hỏi :
"Ta, nữ nhân, nam nhân,
Hay ta là ai khác?"
Xứng nói chuyện Ác ma,
Ác ma thật cân xứng.

6. Then the bhikkhuni Somā, having understood, “This is Māra the Evil One,” replied to him in verses: <284>

523) “What does womanhood matter at all
When the mind is concentrated well,
When knowledge flows on steadily
As one sees correctly into Dhamma. (337)

524) “One to whom it might occur,
‘I’m a woman’ or ‘I’m a man’
Or ‘I’m anything at all’—
Is fit for Mara to address.” (338)

1) Nhân duyên ở Sāvatthī.

Tỷ-kheo-ni Kisā Gotamī, (6) vào buổi sáng đắp y, cầm y bát đi vào Sāvatthī để khất thực.

atha kho māro pāpimā kisāgotamiyā bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena kisāgotamī bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kisāgotamiṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi —

♦ “kiṃ nu tvaṃ mataputtāva, ekamāsi rudammukhī.

♦ vanamajjhagatā ekā, purisaṃ nu gavesasī”ti.

3) Ác ma muốn làm cho Tỷ-kheo-ni Kisā Gotamī run sợ, hoảng sợ, lông tóc dựng ngược, muốn khiến nàng từ bỏ Thiền định, liền đi đến Tỷ-kheo-ni Kisā Gotamī; sau khi đi đến, liền nói lên bài kệ với Tỷ-kheo-ni Kisā Gotamī:

Sao nàng như mất con,
Một mình, mặt ứa lệ.
Hay một mình vào rừng,
Ðể tìm đàn ông nào?

3. Then Māra the Evil One, desiring to arouse fear, trepidation, and terror in the bhikkhuni Kisāgotamī, desiring to make her fall away from concentration, approached her and addressed her in verse:

525) “Why now, when your son is dead,
Do you sit alone with tearful face?
Having entered the woods all alone,
Are you on the lookout for a man?”

♦ atha kho kisāgotamī bhikkhunī “māro ayaṃ pāpimā” iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi —

♦ “accantaṃ mataputtāmhi, purisā etadantikā.

♦ na socāmi na rodāmi, na taṃ bhāyāmi āvuso.

♦ “sabbattha vihatā nandī, tamokkhandho padālito.

♦ jetvāna maccuno {jetvā namucino (sī.)} senaṃ, viharāmi anāsavā”ti.

6) Tỷ-kheo-ni Kisā Gotamī biết được: "Ðây là Ác ma", liền nói lên bài kệ với Ác ma:

Con hại, đã qua rồi,
Ðàn ông đã chấm dứt,
Ta không sầu, không khóc,
Ta sợ gì các Ông?
Khắp nơi hỷ, ái đoạn,
Khối mê ám nát tan,
Chiến thắng quân thần chết,
Vô lậu, ta an trú.

6. Then the bhikkhuni Kisāgotamī, having understood, “This is Māra the Evil One,” replied to him in verses:

526) “I’ve gotten past the death of sons;
With this, the search for men has ended.
I do not sorrow, I do not weep,
Nor do I fear you, friend . (340)

527) “Delight everywhere has been destroyed,
The mass of darkness has been sundered. <286>
Having conquered the army of Death,
I dwell without defiling taints.” (341)

1) Nhân duyên ở Sāvatthī.

Tỷ-kheo-ni Vijayā vào buổi sáng đắp y... và ngồi xuống dưới một gốc cây để nghỉ ban ngày.

atha kho māro pāpimā vijayāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena vijayā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vijayaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi —

♦ “daharā tvaṃ rūpavatī, ahañca daharo susu.

♦ pañcaṅgikena turiyena, ehayyebhiramāmase”ti {ehi ayye ramāmaseti (sī.)}.

2) Ác Ma muốn làm cho Tỳ-kheo-ni Vijayā sợ hãi ... muốn khiến nàng từ bỏ Thiền định, liền đi đến Tỳ-kheo-ni Vijayā; sau khi đến, nói lên bài kệ với Tỳ-kheo-ni Vijayā:

Nàng vừa trẻ, vừa đẹp,
Ta vừa trẻ, vừa xuân,
Với cung đàn năm điệu,
Nàng cùng ta vui hưởng.

atha kho vijayā bhikkhunī “māro ayaṃ pāpimā” iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi —

♦ “rūpā saddā rasā gandhā, phoṭṭhabbā ca manoramā.

♦ niyyātayāmi tuyheva, māra nāhaṃ tenatthikā.

♦ “iminā pūtikāyena, bhindanena pabhaṅgunā.

♦ aṭṭīyāmi harāyāmi, kāmataṇhā samūhatā.

♦ “ye ca rūpūpagā sattā, ye ca arūpaṭṭhāyino {āruppaṭṭhāyino (sī. pī.)}.

♦ yā ca santā samāpatti, sabbattha vihato tamo”ti.

5) Tỷ-kheo-ni Vijayā suy nghĩ: "Ðây là Ác ma", liền nói lên bài kệ với Ác ma:

Sắc, tiếng, vị, hương, xúc, (7)
Làm cho ý đam mê,
Ta nhường lại Ác ma,
Ta đâu có cần chúng.
Với thân bất tịnh này,
Dễ hư hoại mong manh,
Ta bực phiền, tủi hổ,
Dục ái được đoạn tận.
Họ sanh hưởng sắc giới,
Chúng vọng vô sắc giới,
Thiền chứng an tịnh ấy, (8)
Mọi nơi, mê ám diệt.

5. Then the bhikkhuni Vijayā, having understood, “This is Māra the Evil One,” replied to him in verses:

529) “Forms, sounds, tastes, odours,
And delightful tactile objects—
I offer them right back to you,
For I, O Māra, do not need them.

530) “I am repelled and humiliated
By this foul, putrid body,
Subject to break up, fragile:
I’ve uprooted sensual craving. (344)

531) “As to those beings who fare amidst form,
And those who abide in the formless,
And those peaceful attainments too:
Everywhere darkness has been destroyed.” (345)

1) Nhân duyên Sāvatthī.

Rồi Tỷ-kheo-ni Uppalavaṇṇā vào buổi sáng đắp y... và đứng dưới gốc cây tala có trổ hoa.

atha kho māro pāpimā uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena uppalavaṇṇā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā uppalavaṇṇaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi —

♦ “supupphitaggaṃ upagamma bhikkhuni,

♦ ekā tuvaṃ tiṭṭhasi sālamūle.

♦ na catthi te dutiyā vaṇṇadhātu,

♦ bāle na tvaṃ bhāyasi dhuttakānan”ti.

2) Ác ma muốn làm cho Tỷ-kheo-ni Uppalavaṇṇā run sợ, hoảng sợ, lông tóc dựng ngược, muốn khiến nàng từ bỏ Thiền định, liền đi đến Tỷ-kheo-ni Uppalavaṇṇā.

3) Sau khi đến, Ác ma nói lên bài kệ này với Tỷ-kheo-ni Uppalavaṇṇā:

Này nàng Tỷ-kheo-ni,
Dưới gốc cây tala,
Ðang nở nụ trăm hoa,
Nàng đến đứng một mình,
Nhan sắc Nàng tuyệt đẹp,
Không ai dám sánh bằng!
Tại đây Nàng đã đến,
Trong tư thế như vậy,
Nàng ngu dại kia ơi,
Không sợ cám dỗ sao?

2-3. Then Māra the Evil One, desiring to arouse fear, trepidation, and terror in the bhikkhuni Uppalavaṇṇā, desiring to make her fall away from concentration, approached her and addressed her in verse:

532) “Having gone to a sal tree with flowering top,
You stand at its foot all alone, bhikkhuni.
There is none whose beauty rivals yours:
Foolish girl, aren’t you afraid of rogues?” (347)

4) Tỷ-kheo-ni Uppalavaṇṇā suy nghĩ: "Ai đã nói lên bài kệ này? Người hay là không phải người?"

5) Tỷ-kheo-ni Uppalavaṇṇā suy nghĩ: "Ðây là Ác ma... đã nói lên bài kệ đó."

atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī “māro ayaṃ pāpimā” iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi —

♦ “sataṃ sahassānipi dhuttakānaṃ,

♦ idhāgatā tādisakā bhaveyyuṃ.

♦ lomaṃ na iñjāmi na santasāmi,

♦ na māra bhāyāmi tamekikāpi.

♦ “esā antaradhāyāmi, kucchiṃ vā pavisāmi te.

♦ pakhumantarikāyampi, tiṭṭhantiṃ maṃ na dakkhasi.

♦ “cittasmiṃ vasībhūtāmhi, iddhipādā subhāvitā.

♦ sabbabandhanamuttāmhi, na taṃ bhāyāmi āvuso”ti.

6) Tỷ-kheo-ni Uppalavaṇṇā biết được: "Ðây là Ác ma", liền trả lời với bài kệ:

Trăm ngàn người cám dỗ,
Có đến đây như Ông,
Mảy lông ta không động,
Ta không gì sợ hãi.
Ác ma, ta không sợ,
Ta đứng đây một mình,
Ta có thể biến mất,
Hay vào bụng các Ông.
Ta đứng giữa hàng mi,
Ông không thấy ta được.
Với tâm khéo khiếp phục,
Thần túc khéo tu trì,
Ta thoát mọi trói buộc,
Ta đâu có sợ Ông?
Này Hiền giả Ác ma!

6. Then the bhikkhuni Uppalavaṇṇā, having understood, “This is Māra the Evil One,” replied to him in verses:

533) “Though a hundred thousand rogues
Just like you might come here,
I stir not a hair, I feel no terror;
Even alone, Māra, I don’t fear you. (348)

534) “I can make myself disappear
Or I can enter inside your belly.
I can stand between your eyebrows
Yet you won’t catch a glimpse of me.

535) “I am the master of my mind,
The bases of power are well developed;
I am freed from all bondage,
Therefore I don’t fear you, friend.” (349) <290>

1) Nhân duyên ở Sāvatthī.

Tỷ-kheo-ni Cālā vào buổi sáng đắp y... ngồi dưới một gốc cây để nghỉ ban ngày.

2) Ác ma đi đến Tỷ-kheo-ni Cālā; sau khi đến, nói với Tỷ-kheo-ni Cālā:

-- Này Tỷ-kheo-ni, Nàng không vui thích gì?

-- Này Hiền giả, ta không vui thích sanh.

-- Sao Nàng không vui thích sanh?

-- Khi đã sanh, phải thọ hưởng các dục.

-- Này Tỷ-kheo-ni, ai dạy cho nàng: "Chớ có vui thích sanh"?

2. Then Māra the Evil One approached the bhikkhuni Cālā and said to her: “What don’t you approve of, bhikkhuni?”

“I don’t approve of birth, friend.”

536) “Why don’t you approve of birth?
Once born, one enjoys sensual pleasures.
Who now has persuaded you of this:
‘Bhikkhuni, don’t approve of birth’?”

♦ “kiṃ nu jātiṃ na rocesi, jāto kāmāni bhuñjati.

♦ ko nu taṃ idamādapayi, jātiṃ mā roca {mā rocesi (sī. pī.)} bhikkhunī”ti.

♦ “jātassa maraṇaṃ hoti, jāto dukkhāni phussati {passati (sī. pī.)}.

♦ bandhaṃ vadhaṃ pariklesaṃ, tasmā jātiṃ na rocaye.

♦ “buddho dhammamadesesi, jātiyā samatikkamaṃ.

♦ sabbadukkhappahānāya, so maṃ sacce nivesayi.

♦ “ye ca rūpūpagā sattā, ye ca arūpaṭṭhāyino.

♦ nirodhaṃ appajānantā, āgantāro punabbhavan”ti.

3) (Cālā):

Sanh ra rồi phải chết,
Ðã sanh thấy khổ đau,
Kiết sử trói gia hại,
Do vậy không thích sanh.
Ðức Phật thuyết giảng pháp,
Khiến vượt khỏi tái sanh,
Ðoạn trừ mọi khổ não,
Giúp ta trú chân thật.
Chúng sanh hướng sắc giới,
Họ vọng vô sắc giới,
Nếu không biết đoạn diệt,
Họ đi đến tái sanh.

2. The bhikkhuni Cālā:

537) “For one who is born there is death;
Once born, one encounters sufferings—
Bondage, murder, affliction—
Hence one shouldn’t approve of birth. (351)

538) “The Buddha has taught the Dhamma, <291>
The transcendence of birth;
For the abandoning of all suffering
He has settled me in the truth. [133]

539) “As to those beings who fare amidst form,
And those who abide in the formless—
Not having understood cessation,
They come again to renewed existence.” (352)

1) Ở tại Sāvatthī.

2) Rồi Tỷ-kheo-ni Upacālā, vào buổi sáng, đắp y... và ngồi xuống một gốc cây để nghỉ ban ngày... nói với Tỷ-kheo-ni Upacālā:

-- Này Tỷ-kheo-ni, Nàng muốn tái sanh tại chỗ nào?.

1. At Sāvatthī.

2. Then, in the morning, the bhikkhuni Upacālā dressed … she sat down at the foot of a tree for the day’s abiding.

Then Māra the Evil One approached the bhikkhuni Upacālā and said to her: “Where do you wish to be reborn, bhikkhuni?”

♦ “tāvatiṃsā ca yāmā ca, tusitā cāpi devatā.

♦ nimmānaratino devā, ye devā vasavattino.

♦ tattha cittaṃ paṇidhehi, ratiṃ paccanubhossasī”ti.

♦ “tāvatiṃsā ca yāmā ca, tusitā cāpi devatā.

4)

Chư Thiên Ba mươi ba,
Dạ-ma, Ðâu-suất thiên,
Chư vị Hóa lạc thiên,
Tha hóa Tự tại thiên,
Nàng hãy hướng tâm này,
Ðến cảnh giới chư Thiên,
Rồi Nàng được tái sanh,
Hưởng an lạc cảnh ấy.

♦ nimmānaratino devā, ye devā vasavattino.

♦ kāmabandhanabaddhā te, enti māravasaṃ puna.

♦ “sabbo ādīpito {sabbova āditto (syā. kaṃ.)} loko, sabbo loko padhūpito.

♦ sabbo pajjalito {pajjalito (sabbattha)} loko, sabbo loko pakampito.

♦ “akampitaṃ apajjalitaṃ {acalitaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)}, aputhujjanasevitaṃ.

♦ agati yattha mārassa, tattha me nirato mano”ti.

5)

Chư Thiên Ba mươi ba,
Dạ-ma, Ðâu-suất thiên,
Chư vị Hóa Lạc thiên,
Tha hóa, Tự tại thiên,
Vì ái dục trói buộc,
Lại bị ma chinh phục.
Toàn thế giới cháy đỏ,
Toàn thế giới hỏa thiêu,
Toàn thế giới bùng cháy,
Toàn thế giới rung động.
Không rung, không dao động,
Không hệ lụy, phàm phu,
Chỗ nào ma không đến,
Chỗ ấy ta vui thích.

5. (The bhikkhuni Upacālā:)

541) “There are Tāvatiṁsā and Yāmā devas,
And devatās of the Tusitā realm,
Devas who take delight in creating,
And devas who exercise control.
They are still bound by sensual bondage,
They come again under Māra’s control.

542) “All the world is on fire,
All the world is burning,
All the world is ablaze,
All the world is quaking.

543) “That which does not quake or blaze,
That to which worldlings do not resort,
Where there is no place for Mara:
That is where my mind delights.” (354)

1) Tại Sāvatthī.

Tỷ-kheo-ni Sīsupacālā vào buổi sáng đắp y... rồi ngồi xuống một gốc cây để nghỉ ban ngày.

2) Rồi Ác ma đi đến Tỷ-kheo-ni Sīsupacālā; sau khi đến, nói với Tỷ-kheo-ni Sīsupacālā:

-- Này Tỷ-kheo-ni, Nàng thích thú tà giáo (9) của ai không?

♦ “kaṃ nu uddissa muṇḍāsi, samaṇī viya dissasi.

♦ na ca rocesi pāsaṇḍaṃ, kimiva carasi momūhā”ti.

4)

Vì ai Nàng trọc đầu,
Hiện tướng nữ Sa-môn?
Nàng không thích tà giáo,
Vậy nàng tu cho ai,
Này kẻ Ngu muội kia?

♦ “ito bahiddhā pāsaṇḍā, diṭṭhīsu pasīdanti te.

♦ na tesaṃ dhammaṃ rocemi, te dhammassa akovidā.

♦ “atthi sakyakule jāto, buddho appaṭipuggalo.

♦ sabbābhibhū māranudo, sabbatthamaparājito.

♦ “sabbattha mutto asito, sabbaṃ passati cakkhumā.

♦ sabbakammakkhayaṃ patto, vimutto upadhisaṅkhaye.

♦ so mayhaṃ bhagavā satthā, tassa rocemi sāsanan”ti.

5) (Sīsupacālā):

Những kẻ tin tà kiến,
Thuộc ngoại đạo tà giáo.
Ta không thích pháp họ,
Ta không giỏi pháp họ!
Có dòng họ Thích-ca.
Ðản sanh Phật vô tỷ,
Ngài chinh phục tất cả,
Ngài đại phá chúng ma,
Tại mọi chỗ, mọi nơi,
Không ai chiến thắng Ngài.
Ngài giải thoát hoàn toàn,
Không bị gì triền phược.
Bậc Pháp nhãn thấy khắp;
Tất cả nghiệp đoạn diệt,
Giải thoát, diệt sanh y.
Thế Tôn, Ðạo Sư ta,
Ta thích giáo pháp Ngài.

5. (The bhikkhuni Sīsupacālā:)

545) “Outside here the followers of creeds
Place their confidence in views.
I don’t approve of their teachings;
They are not skilled in the Dhamma. [134]

546) “But there’s one born in the Sakyan clan,
The Enlightened One, without an equal, <294>
Conqueror of all, Māra’s subduer,
Who everywhere is undefeated,
Everywhere freed and unattached,
The One with Vision who sees all.

547) “Attained to the end of all kamma,
Liberated in the extinction of acquisitions,
That Blessed One is my Teacher:
His is the teaching I approve.” (356)

1) Ở tại Sāvatthī.

Tỷ-kheo-ni Selā vào buổi sáng đắp y... ngồi dưới một gốc cây để nghỉ ban ngày.

atha kho māro pāpimā selāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo ... pe ... selaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi —

♦ “kenidaṃ pakataṃ bimbaṃ, kvanu {kvannu (sī. pī.), kvaci (syā. kaṃ. ka.)} bimbassa kārako.

♦ kvanu bimbaṃ samuppannaṃ, kvanu bimbaṃ nirujjhatī”ti.

♦ atha kho selāya bhikkhuniyā etadahosi — “ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī”ti?

2) Rồi Ác ma muốn làm Tỷ-kheo-ni Selā run sợ... nói lên bài kệ với Tỷ-kheo-ni Selā:

Bởi vì bong bóng này, (10)
Ðược tạo tác làm ra,
Ai là người sáng tạo,
Bong bóng như huyễn này?
Từ đâu bong bóng sanh?
Ði đâu bong bóng diệt?

3) Rồi Tỷ-kheo-ni Selā suy nghĩ: "Ai đã nói lên bài kệ này? Người hay không phải người?"

2-3. Then Māra the Evil One, desiring to arouse fear, trepidation, and terror in the bhikkhuni Selā, desiring to make her fall away from concentration, approached her and addressed her in verse:

548) By whom has this puppet been created?
Where is the maker of the puppet?
Where has the puppet arisen?
Where does the puppet cease?” (358) <295>

atha kho selā bhikkhunī “māro ayaṃ pāpimā” iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi —

♦ “nayidaṃ attakataṃ {nayidaṃ pakataṃ (syā. kaṃ.)} bimbaṃ, nayidaṃ parakataṃ {nayidaṃ pakataṃ (syā. kaṃ.)} aghaṃ.

♦ hetuṃ paṭicca sambhūtaṃ, hetubhaṅgā nirujjhati.

♦ “yathā aññataraṃ bījaṃ, khette vuttaṃ virūhati.

♦ pathavīrasañcāgamma, sinehañca tadūbhayaṃ.

♦ “evaṃ khandhā ca dhātuyo, cha ca āyatanā ime.

♦ hetuṃ paṭicca sambhūtā, hetubhaṅgā nirujjhare”ti.

5) Rồi Tỷ-kheo-ni Selā được biết: "Ðây là Ác ma", nên trả lời Ác ma với bài kệ:

Bong bóng như huyễn này,
Không phải tự ngã làm,
Sự vật bạc phước này,
Không phải người khác làm.
Do nhân duyên quy tụ,
Sự vật được hình thành,
Do nhân duyên tán ly,
Sự vật bị tiêu diệt.
Hột giống gieo vào ruộng,
Ðược nẩy mầm, sinh lộc,
Khi nhiễm thấm cả hai,
Vị đất và khí ướt.
Cũng vậy uẩn và giới,
Cùng với sáu xứ này,
Do nhân duyên quy tụ,
Chúng sẽ được hình thành,
Do nhân duyên tán ly,
Chúng bị hoại, tiêu diệt.

5. Then the bhikkhuni Selā, having understood, “This is Māra the Evil One,” replied to him in verses:

549) “This puppet is not made by itself,
Nor is this misery made by another.
It has come to be dependent on a cause;
With the cause’s breakup it will cease.

550) “As when a seed is sown in a field
It grows depending on a pair of factors:
It requires both the soil’s nutrients
And a steady supply of moisture:

551) “Just so the aggregates and elements,
And these six bases of sensory contact,
Have come to be dependent on a cause;
With the cause’s breakup they will cease.” (359)

1) Ở tại Sāvatthī.

Tỷ-kheo-ni Vajirā vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi vào Sāvatthī để khất thực. Khất thực xong, sau bữa ăn, trên con đường khất thực trở về, Tỷ-kheo-ni Vajirā đi đến rừng Andha để nghỉ ban ngày, đi sâu vào rừng Andha và ngồi dưới một gốc cây để nghỉ ban ngày.

atha kho māro pāpimā vajirāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena vajirā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vajiraṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi —

♦ “kenāyaṃ pakato satto, kuvaṃ sattassa kārako.

♦ kuvaṃ satto samuppanno, kuvaṃ satto nirujjhatī”ti.

2) Rồi Ác ma muốn làm Tỷ-kheo-ni Vajirā run sợ, hoảng sợ, lông tóc dựng ngược, muốn khiến nàng từ bỏ Thiền định, liền đi đến, nói lên bài kệ với Tỷ-kheo-ni Vajirā:

3)

Do ai, hữu tình này,
Ðược sanh, được tạo tác?
Người tạo hữu tình này,
Hiện nay ở tại đâu?
Từ đâu hữu tình sanh?
Ði đâu hữu tình diệt?

2. Then Māra the Evil One, desiring to arouse fear, trepidation, and terror in the bhikkhuni Vajirā, desiring to make her fall away from concentration, approached her and addressed her in verse:

552) “By whom has this being been created?
Where is the maker of the being?
Where has the being arisen?
Where does the being cease?”

atha kho vajirā bhikkhunī “māro ayaṃ pāpimā” iti viditvā, māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi —

♦ “kiṃ nu sattoti paccesi, māra diṭṭhigataṃ nu te.

♦ suddhasaṅkhārapuñjoyaṃ, nayidha sattupalabbhati.

♦ “yathā hi aṅgasambhārā, hoti saddo ratho iti.

♦ evaṃ khandhesu santesu, hoti sattoti sammuti {sammati (syā. kaṃ.)}.

♦ “dukkhameva hi sambhoti, dukkhaṃ tiṭṭhati veti ca.

♦ nāññatra dukkhā sambhoti, nāññaṃ dukkhā nirujjhatī”ti.

6) Rồi Tỷ-kheo-ni Vajirā biết được: "Ðây là Ác ma", liền trả lời Ác ma với bài kệ:

Sao Ông lại nói hoài,
Ðến hai chữ chúng sanh?
Phải chăng, này Ác ma,
Ông rơi vào tà kiến?
Ðây quy tụ các hành,
Chúng sanh được hình thành,
Như bộ phận quy tụ,
Tên xe được nói lên.
Cũng vậy, uẩn quy tụ,
Thông tục gọi chúng sanh.
Chỉ có khổ được sanh,
Khổ tồn tại, khổ diệt,
Ngoài khổ, không gì sanh,
Ngoài khổ không gì diệt.

6. Then the bhikkhuni Vajirā, having understood, “This is Māra the Evil One,” replied to him in verses:

553) “Why now do you assume ‘a being’?
Māra, is that your speculative view? <297>
This is a heap of sheer formations:
Here no being is found.

554) “Just as, with an assemblage of parts,
The word ‘chariot’ is used,
So, when the aggregates exist,
There is the convention ‘a being.’

555) “It’s only suffering that comes to be,
Suffering that stands and falls away.
Nothing but suffering comes to be,
Nothing but suffering ceases.” (361)

♦ atha kho māro pāpimā “jānāti maṃ vajirā bhikkhunī”ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.

♦ bhikkhunīsaṃyuttaṃ samattaṃ.

♦ tassuddānaṃ —

♦ āḷavikā ca somā ca, gotamī vijayā saha.

♦ uppalavaṇṇā ca cālā, upacālā sīsupacālā ca.

♦ selā vajirāya te dasāti.