Saṃyutta Nikāya (SN) - Tương Ưng Bộ Kinh - The Connected Discourses of the Buddha
[5] Mahāvaggapāḷi - Thiên Đại Phẩm - The Great Book
*****
[10] Ānāpāna Saṃyutta
Tương Ưng Hơi Thở Vô, Hơi Thở Ra
Connected Discourses on Breathing [311]
01. Ekadhammavaggo – Phẩm Một Pháp – One Thing
♦ 1. Ekadhammasuttaṃ (SN 54.1) – 1.I. Một Pháp (S.v,311) – 1. (1) One Thing
| ♦ 977. sāvatthinidānaṃ. tatra kho ... pe ... etadavoca — |
1) Tại Sāvatthī... 2) Ở đây... nói như sau: |
1) At Sāvatthī… 2) There the Blessed One said this: |
| “ekadhammo, bhikkhave, bhāvito bahulīkato mahapphalo hoti mahānisaṃso. katamo ekadhammo? ānāpānassati {ānāpānasati (sī. pī.)}. | 3) -- Có một pháp, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn thời có quả lớn, có lợi ích lớn. Thế nào là một pháp? Niệm hơi thở vô, hơi thở ra. | 3) — “Bhikkhus, one thing, when developed and cultivated, is of great fruit and benefit. What one thing? Mindfulness of breathing. |
| kathaṃ bhāvitā ca, bhikkhave, ānāpānassati kathaṃ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā? | Và này các Tỷ-kheo, niệm hơi thở vô, hơi thở ra, (1) tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào thời có quả lớn, có lợi ích lớn? | And how, bhikkhus, is mindfulness of breathing developed and cultivated so that it is of great fruit and benefit? |
| idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. | 4) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đi đến rừng, hay đi đến gốc cây, hay đi đến chỗ nhà trống, ngồi kiết-già, lưng thẳng, đặt niệm trước mặt; (2) vị ấy chánh niệm thở vô, chánh niệm thở ra. | 4) “Here, bhikkhus, a bhikkhu, having gone to the forest, to the foot of a tree, or to an empty hut, sits down. Having folded his legs crosswise, straightened his body, and set up mindfulness in front of him, just mindful he breathes in, mindful he breathes out. (289) |
| so satova assasati, satova {sato (bahūsu) tatiyapārājikepi} passasati. dīghaṃ vā assasanto ‘dīghaṃ assasāmī’ti pajānāti, dīghaṃ vā passasanto ‘dīghaṃ passasāmī’ti pajānāti; rassaṃ vā assasanto ‘rassaṃ assasāmī’ti pajānāti, rassaṃ vā passasanto ‘rassaṃ passasāmī’ti pajānāti; | 5) Thở vô dài, vị ấy rõ biết: "Tôi thở vô dài". Thở ra dài, vị ấy rõ biết: "Tôi thở ra dài". Thở vô ngắn, vị ấy rõ biết : "Tôi thở vô ngắn". Thở ra ngắn, vị ấy rõ biết: "Tôi thở ra ngắn". | 5) “Breathing in long, he knows: ‘I breathe in long’; or breathing out long, he knows: ‘I breathe out long.’ Breathing in short, he knows: ‘I breathe in short’; or breathing out short, he knows: ‘I breathe out short.’ |
| ‘sabbakāyappaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘sabbakāyappaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati; ‘passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ passasissāmī’ti sikkhati; | 6) "Cảm giác toàn thân, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Cảm giác (3) toàn thân, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. "An tịnh thân hành, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "An tịnh thân hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | 6) He trains thus: ‘Experiencing the whole body, I will breathe in’; he trains thus: ‘Experiencing the whole body, I will breathe out.’ He trains thus: ‘Tranquillizing the bodily formation, I will breathe in’; he trains thus: ‘Tranquillizing the bodily formation, I will breathe out.’ (290) [312] |
| ‘pītippaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘pītippaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati; ‘sukhappaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘sukhappaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati; | 7) "Cảm giác hỷ thọ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Cảm giác hỷ thọ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. "Cảm giác lạc thọ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Cảm giác lạc thọ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | 7-9) “He trains thus: ‘Experiencing rapture, I will breathe in’; he trains thus: ‘Experiencing rapture, I will breathe out.’ He trains thus: ‘Experiencing happiness, I will breathe in’; he trains thus: ‘Experiencing happiness, I will breathe out.’ |
| ‘cittasaṅkhārappaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘cittasaṅkhārappaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati; ‘passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ passasissāmī’ti sikkhati; ‘cittappaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘cittappaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati; | 8) "Cảm giác tâm hành, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Cảm giác tâm hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. "An tịnh tâm hành, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "An tịnh tâm hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. "Cảm giác về tâm, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Cảm giác về tâm, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. |
He trains thus: ‘Experiencing the mental formation, I will breathe in’; he trains thus: ‘Experiencing the mental formation, I will breathe out.’ He trains thus: ‘Tranquillizing the mental formation, I will breathe in’; he trains thus: ‘Tranquillizing the mental formation, I will breathe out.’ (291) “He trains thus: ‘Experiencing the mind, I will breathe in’; he trains thus: ‘Experiencing the mind, I will breathe out.’ |
| ‘abhippamodayaṃ cittaṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘abhippamodayaṃ cittaṃ passasissāmī’ti sikkhati; ‘samādahaṃ cittaṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘samādahaṃ cittaṃ passasissāmī’ti sikkhati; ‘vimocayaṃ cittaṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘vimocayaṃ cittaṃ passasissāmī’ti sikkhati; | 9) "Với tâm hân hoan, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Với tâm hân hoan, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. "Với tâm định tĩnh, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Với tâm định tĩnh, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. "Với tâm giải thoát, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Với tâm giải thoát, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | He trains thus: ‘Gladdening the mind, I will breathe in’; he trains thus: ‘Gladdening the mind, I will breathe out.’ He trains thus: ‘Concentrating the mind, I will breathe in’; he trains thus: ‘Concentrating the mind, I will breathe out.’ He trains thus: ‘Liberating the mind, I will breathe in’; he trains thus: ‘Liberating the mind, I will breathe out.’ (292) |
| ‘aniccānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘aniccānupassī passasissāmī’ti sikkhati; ‘virāgānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘virāgānupassī passasissāmī’ti sikkhati; ‘nirodhānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘nirodhānupassī passasissāmī’ti sikkhati; ‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati. | 10) "Quán vô thường, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán vô thường, (4) tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. "Quán ly tham, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán ly tham, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. "Quán đoạn diệt, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán đoạn diệt, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | 10) “He trains thus: ‘Contemplating impermanence, I will breathe in’; he trains thus: ‘Contemplating impermanence, I will breathe out.’ He trains thus: ‘Contemplating fading away, I will breathe in’; he trains thus: ‘Contemplating fading away, I will breathe out.’ He trains thus: ‘Contemplating cessation, I will breathe in’; he trains thus: ‘Contemplating cessation, I will breathe out.’ He trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe in’; he trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe out.’ (293) |
| evaṃ bhāvitā kho, bhikkhave, ānāpānassati evaṃ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā”ti. paṭhamaṃ. | 11) Tu tập như vậy, này các Tỷ-kheo, làm cho sung mãn như vậy, niệm hơi thở vô, hơi thở ra thời có quả lớn, có lợi ích lớn. | 11) “It is, bhikkhus, when mindfulness of breathing is developed and cultivated in this way that it is of great fruit and benefit.” |
♦ 2. Bojjhaṅgasuttaṃ (SN 54.2) – 2. II. Giác Chi (S.v,312) – 2. (2) Factors of Enlightenment
| 1-2) Tại Sāvatthī... Tại đấy... nói như sau: | ||
| ♦ 978. “ānāpānassati, bhikkhave, bhāvitā bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā. kathaṃ bhāvitā ca, bhikkhave, ānāpānassati kathaṃ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā? | 3) -- Niệm hơi thở vô, hơi thở ra, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn thời có quả lớn, có lợi ích lớn. Và này các Tỷ-kheo, tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào, niệm hơi thở vô, hơi thở ra thời có quả lớn, có lợi ích lớn? | 1-3) — “Bhikkhus, mindfulness of breathing, when developed and cultivated, is of great fruit and benefit. And how, bhikkhus, is mindfulness of breathing developed and cultivated so that it is of great fruit and benefit? |
| idha, bhikkhave, bhikkhu ānāpānassatisahagataṃ satisambojjhaṅgaṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ, | 4) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi câu hữu với niệm hơi thở vô, hơi thở ra, liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ; | 4) “Here, bhikkhus, a bhikkhu develops the enlightenment factor of mindfulness accompanied by mindfulness of breathing, based upon seclusion, dispassion, and cessation, maturing in release. |
| ānāpānassatisahagataṃ dhammavicayasambojjhaṅgaṃ bhāveti ... pe ... ānāpānassatisahagataṃ upekkhāsambojjhaṅgaṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. | tu tập trạch pháp giác chi... ; tu tập tinh tấn giác chi... ; tu tập hỷ giác chi... ; tu tập khinh an giác chi...; tu tập niệm giác chi...; tu tập định giác chi...; tu tập xả giác chi câu hữu với niệm hơi thở vô, hơi thở ra, liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ. | He develops the enlightenment factor of discrimination of states … [313] … the enlightenment factor of equanimity accompanied by mindfulness of breathing, based upon seclusion, dispassion, and cessation, maturing in release. |
| evaṃ bhāvitā kho, bhikkhave, ānāpānassati evaṃ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā”ti. dutiyaṃ. | 5) Tu tập như vậy, này các Tỷ-kheo, làm cho sung mãn như vậy, niệm hơi thở vô, hơi thở ra thời có quả lớn, có lợi ích lớn. | 5) “It is in this way, bhikkhus, that mindfulness of breathing is developed and cultivated so that it is of great fruit and benefit.” |
♦ 3. Suddhikasuttaṃ (SN 54.3)– 3. III. Thanh Tịnh (S.v,313) – 3. (3) Simple Version
| 1-2) Sāvatthī... Ở đấy... thuyết như sau: | ||
| ♦ 979. “ānāpānassati, bhikkhave, bhāvitā bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā. kathaṃ bhāvitā ca, bhikkhave, ānāpānassati kathaṃ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā? | 3) -- Niệm hơi thở vô, hơi thở ra, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn thời có quả lớn, có lợi ích lớn. Tu tập như thế nào, này các Tỷ-kheo, làm cho sung mãn như thế nào, niệm hơi thở vô, hơi thở ra thời có quả lớn, có lợi ích lớn? | 1-3) — “Bhikkhus, mindfulness of breathing, when developed and cultivated, is of great fruit and benefit. And how, bhikkhus, is mindfulness of breathing developed and cultivated so that it is of great fruit and benefit? |
| idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. | 4) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đi đến khu rừng, hay đi đến gốc cây, hay đi đến căn nhà trống, ngồi kiết-già, lưng thẳng, đặt niệm trước mặt; vị ấy chánh niệm hơi thở vô, chánh niệm hơi thở ra. | 4-10) “Here, bhikkhus, a bhikkhu, having gone to the forest, to the foot of a tree, or to an empty hut, sits down. Having folded his legs crosswise, straightened his body, and set up mindfulness in front of him, just mindful he breathes in, mindful he breathes out |
| so satova assasati, satova passasati ... pe ... ‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati. | 5-10) ... như kinh 1, từ đoạn 5 đến đoạn 10... | …. (all as in §1) … He trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe in’; he trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe out.’ |
| evaṃ bhāvitā kho, bhikkhave, ānāpānassati evaṃ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā”ti. tatiyaṃ. | 11) -- Tu tập như vậy, này các Tỷ-kheo, làm cho sung mãn như vậy, niệm hơi thở vô, hơi thở ra thời có quả lớn, thời có lợi ích lớn. | 11) “It is in this way, bhikkhus, that mindfulness of breathing is developed and cultivated so that it is of great fruit and benefit.” |
♦ 4. Paṭhamaphalasuttaṃ (SN 54.4) – 4. IV. Quả (S.v,313) – 4. (4) Fruits (1)
| ♦ 980. “ānāpānassati, bhikkhave, bhāvitā bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā. kathaṃ bhāvitā ca, bhikkhave, ānāpānassati kathaṃ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā? |
1-2) ... 3) -- Niệm hơi thở vô, hơi thở ra, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn thời có quả lớn, có lợi ích lớn. Tu tập như thế nào, này các Tỷ-kheo, làm cho sung mãn như thế nào, niệm hơi thở vô, hơi thở ra có quả lớn, có lợi ích lớn? |
(All as in preceding sutta, with the following addition:) |
| idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. so satova assasati, satova passasati ... pe ... ‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati. | 4-10) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đi đến khu rừng, hay đi đến gốc cây, hay đi đến căn nhà trống, ngồi kiết-già... "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | |
| evaṃ bhāvitā kho, bhikkhave, ānāpānassati evaṃ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā. | 11) Tu tập như vậy, này các Tỷ-kheo, làm cho sung mãn như vậy, niệm hơi thở vô, hơi thở ra thời có quả lớn, có lợi ích lớn. | |
| evaṃ bhāvitāya kho, bhikkhave, ānāpānassatiyā evaṃ bahulīkatāya dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ — diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā”ti. catutthaṃ. | 12) Niệm hơi thở vô, hơi thở ra được tu tập như vậy, này các Tỷ-kheo, được làm cho sung mãn như vậy, được chờ đợi một trong hai quả sau: Ngay trong hiện tại, được Chánh trí; nếu có dư y, chứng quả Bất lai. | [314] “When, bhikkhus, mindfulness of breathing has been developed and cultivated in this way, one of two fruits may be expected: either final knowledge in this very life or, if there is a residue of clinging, the state of nonreturning.” |
♦ 5. Dutiyaphalasuttaṃ (SN 54.5) – 5. V. Quả (2) (S.v,314) – 5. (5) Fruits (2)
| ♦ 981. “ānāpānassati, bhikkhave, bhāvitā bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā. kathaṃ bhāvitā ca, bhikkhave, ānāpānassati kathaṃ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā? |
1-2) ... 3) -- Niệm hơi thở vô, hơi thở ra, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn thời có quả lớn, có lợi ích lớn. Tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào, niệm hơi thở vô, hơi thở ra thời có quả lớn, có lợi ích lớn? |
1-11) (All as in §3, with the following addition:) |
| idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. so satova assasati, satova passasati ... pe ... ‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati. | 4-10) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đi đến khu rừng, hay đi đến gốc cây, hay đi đến căn nhà trống, ngồi... "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | |
| evaṃ bhāvitā kho, bhikkhave, ānāpānassati evaṃ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā. | 11) Tu tập như vậy, này các Tỷ-kheo, làm cho sung mãn như vậy, niệm hơi thở vô, hơi thở ra thời có quả lớn, có lợi ích lớn. | |
| ♦ “evaṃ bhāvitāya kho, bhikkhave, ānāpānassatiyā evaṃ bahulīkatāya satta phalā sattānisaṃsā pāṭikaṅkhā. katame satta phalā sattānisaṃsā? | 12) Tu tập như vậy, này các Tỷ-kheo, làm cho sung mãn như vậy, niệm hơi thở vô, hơi thở ra thời được chờ đợi bảy quả, bảy lợi ích. Thế nào là bảy quả, bảy lợi ích? | 12-13) “When, bhikkhus, mindfulness of breathing has been developed and cultivated in this way, seven fruits and benefits may be expected. What are the seven fruits and benefits? |
| diṭṭheva dhamme paṭikacca aññaṃ ārādheti; no ce diṭṭheva dhamme paṭikacca aññaṃ ārādheti. atha maraṇakāle aññaṃ ārādheti; | 13) Ngay trong hiện tại, lập tức (5) thành tựu Chánh trí. Nếu ngay trong hiện tại không lập tức thành tựu Chánh trí, thời khi mệnh chung, thành tựu Chánh trí. |
“One attains final knowledge early in this very life. “If one does not attain final knowledge early in this very life, then one attains final knowledge at the time of death. |
| no ce diṭṭheva dhamme paṭikacca aññaṃ ārādheti, no ce maraṇakāle aññaṃ ārādheti. atha pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā antarāparinibbāyī hoti... | Nếu khi mệnh chung không thành tựu Chánh trí, thời sau khi đoạn diệt năm hạ phần kiết sử, được Trung gian Bát-niết-bàn, | “If one does not attain final knowledge early in this very life or at the time of death, then with the utter destruction of the five lower fetters one becomes an attainer of Nibbāna in the interval. |
| upahaccaparinibbāyī hoti... | được Tổn hại Bát-niết-bàn, | “If one does not attain final knowledge early in this very life … or become an attainer of Nibbāna in the interval, then with the utter destruction of the five lower fetters one becomes an attainer of Nibbāna upon landing. |
| asaṅkhāraparinibbāyī hoti... | được Vô hành Bát-niết-bàn, | “If one does not attain final knowledge early in this very life … or become an attainer of Nibbāna upon landing, then with the utter destruction of the five lower fetters one becomes an attainer of Nibbāna without exertion. |
| sasaṅkhāraparinibbāyī hoti... | được Hữu hành Bát-niết-bàn, | “If one does not attain final knowledge early in this very life … or become an attainer of Nibbāna without exertion, then with the utter destruction of the five lower fetters one becomes an attainer of Nibbāna with exertion. |
| uddhaṃsoto hoti akaniṭṭhagāmī — | được Thượng lưu, đạt đến Sắc cứu cánh thiên. | “If one does not attain final knowledge early in this very life … or become an attainer of Nibbāna with exertion, then with the utter destruction of the five lower fetters one becomes one bound upstream, heading towards the Akaniṭṭha realm. |
| evaṃ bhāvitāya kho, bhikkhave, ānāpānassatiyā evaṃ bahulīkatāya ime satta phalā sattānisaṃsā pāṭikaṅkhā”ti. pañcamaṃ. | 14) Tu tập như vậy, này các Tỷ-kheo, làm cho sung mãn như vậy, niệm hơi thở vô, hơi thở ra thời được chờ đợi bảy quả, bảy lợi ích này. | 14) “When, bhikkhus, mindfulness of breathing has been developed and cultivated in this way, these seven fruits and benefits may be expected.” |
♦ 6. Ariṭṭhasuttaṃ (SN 54.6) – 6. VI. Arittha (6) (S.v,314) – 6. (6) Ariṭṭha
| ♦ 982. sāvatthinidānaṃ. tatra kho bhagavā ... pe ... etadavoca — “bhāvetha no tumhe bhikkhave, ānāpānassatin”ti? |
1-2) Tại Sāvatthī. Tại đấy, Thế Tôn... nói như sau: -- Này các Tỷ-kheo, các Ông hãy tu tập niệm hơi thở vô, hơi thở ra. |
1-2) At Sāvatthī. There the Blessed One said this: — “Bhikkhus, do you develop mindfulness of breathing?” |
| evaṃ vutte āyasmā ariṭṭho bhagavantaṃ etadavoca — “ahaṃ kho, bhante, bhāvemi ānāpānassatin”ti. “yathā kathaṃ pana tvaṃ, ariṭṭha, bhāvesi ānāpānassatin”ti? |
3) Khi được nói vậy, Tôn giả Ariṭṭha bạch Thế Tôn: -- Bạch Thế Tôn, con có tu tập niệm hơi thở vô, hơi thở ra. -- Này Ariṭṭha, Ông tu tập niệm hơi thở vô, hơi thở ra như thế nào? |
3) When this was said, the Venerable Ariṭṭha said to the Blessed One: — “Venerable sir, I develop mindfulness of breathing.” [315] — “But in what way, Ariṭṭha, do you develop mindfulness of breathing?” |
| “atītesu me, bhante, kāmesu kāmacchando pahīno, anāgatesu me kāmesu kāmacchando vigato, | 4) -- Bạch Thế Tôn, đối với các dục (kāma) quá khứ, con đoạn trừ dục tham (kāmacchanda). Ðối với dục tương lai, con từ bỏ dục tham. | 4) — “I have abandoned sensual desire for past sensual pleasures, venerable sir, I have gotten rid of sensual desire for future sensual pleasures, |
| ajjhattabahiddhā {ajjhattaṃ bahiddhā (syā. kaṃ. pī. ka.)} ca me dhammesu paṭighasaññā suppaṭivinītā. so {sohaṃ (?)} satova assasissāmi, satova passasissāmi. evaṃ khvāhaṃ, bhante, bhāvemi ānāpānassatin”ti. | Ðối ngại tưởng (paṭighasaññā), đối với nội ngoại pháp, được khéo nhiếp phục (7) nơi con. Chánh niệm, con thở vô. Chánh niệm, con thở ra. Như vậy, bạch Thế Tôn, con tu tập niệm hơi thở vô, hơi thở ra. (8) | and I have thoroughly dispelled perceptions of aversion towards things internally and externally. Just mindful I breathe in, mindful I breathe out. It is in this way, venerable sir, that I develop mindfulness of breathing.” |
| ♦ “‘atthesā, ariṭṭha, ānāpānassati, nesā natthī’ti vadāmi. api ca, ariṭṭha, yathā ānāpānassati vitthārena paripuṇṇā hoti taṃ suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī”ti. “evaṃ, bhante”ti kho āyasmā ariṭṭho bhagavato paccassosi. bhagavā etadavoca -- |
5) -- Ðây cũng là niệm hơi thở vô, hơi thở ra, này Ariṭṭha, nhưng Ta tuyên bố là không phải. Này Ariṭṭha, Ta sẽ nói cho Ông như thế nào là niệm hơi thở vô, hơi thở ra, được phát triển, được làm cho viên mãn. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói. -- Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Tôn giả Ariṭṭha vâng đáp Thế Tôn. |
5) “That is mindfulness of breathing, Ariṭṭha, I do not say that it is not. But as to how mindfulness of breathing is fulfilled in detail, Ariṭṭha, listen and attend closely, I will speak.” (294) — “Yes, venerable sir,” the Venerable Ariṭṭha replied. |
| ♦ “kathañca, ariṭṭha, ānāpānassati vitthārena paripuṇṇā hoti? |
6) Thế Tôn nói như sau: -- Này Ariṭṭha, niệm hơi thở vô, hơi thở ra được phát triển, làm cho viên mãn như thế nào? |
6) The Blessed One said this: — “And how, Ariṭṭha, is mindfulness of breathing fulfilled in detail? |
| idha, ariṭṭha, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. so satova assasati, satova passasati. dīghaṃ vā assasanto ‘dīghaṃ assasāmī’ti pajānāti ... pe ... ‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati. | 7-13) Ở đây, này Ariṭṭha, Tỷ-kheo đi đến khu rừng, hay đi đến gốc cây, hay đi đến căn nhà trống, ngồi kiết-già:... "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | 7-13) Here, Ariṭṭha, a bhikkhu, having gone to the forest, to the foot of a tree, or to an empty hut, sits down. Having folded his legs crosswise, straightened his body, and set up mindfulness in front of him, just mindful he breathes in, mindful he breathes out…. He trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe in’; he trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe out.’ |
| evaṃ kho, ariṭṭha, ānāpānassati vitthārena paripuṇṇā hotī”ti. chaṭṭhaṃ. | 14) Như vậy, này Ariṭṭha, niệm hơi thở vô, hơi thở ra được phát triển, được làm cho sung mãn. | 14) “It is in this way, Ariṭṭha, that mindfulness of breathing is fulfilled in detail.” |
♦ 7. Mahākappinasuttaṃ (SN 54.7) – 7. VII. Kappina (S.v,315) – 7. (7) Mahākappina
| ♦ 983. sāvatthinidānaṃ. tena kho pana samayena āyasmā mahākappino bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. |
1-2) Tại Sāvatthī... 3) Lúc bấy giờ Tôn giả Mahā Kappina đang ngồi kiết-già, không xa bao nhiêu, thân thẳng, để niệm trước mặt. |
1-2) At Sāvatthī… 3) Now on that occasion the Venerable Mahākappina was sitting not far from the Blessed One, with his legs folded crosswise, holding his body straight, having set up mindfulness in front of him. |
|
addasā kho bhagavā āyasmantaṃ mahākappinaṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. disvāna bhikkhū āmantesi -- ♦ “passatha no tumhe, bhikkhave, etassa bhikkhuno kāyassa iñjitattaṃ vā phanditattaṃ vā”ti? |
4) Thế Tôn thấy Tôn giả Mahā Kappina ngồi kiết-già, không xa bao nhiêu, thân thẳng, để niệm trước mặt. Thấy vậy, Ngài liền gọi các Tỷ-kheo: -- Này các Tỷ-kheo, các Ông có thấy Tỷ-kheo ấy, thân có rung động hay có dao động không? |
4) The Blessed One saw him sitting nearby, with his legs folded crosswise, his body straight, having set up mindfulness in front of him. Having seen him, he addressed the bhikkhus thus: — “Bhikkhus, do you see any shaking or trembling in this bhikkhu’s body?” |
| “yadāpi mayaṃ, bhante, taṃ āyasmantaṃ passāma saṅghamajjhe vā nisinnaṃ ekaṃ vā raho nisinnaṃ, tadāpi mayaṃ tassa āyasmato na passāma kāyassa iñjitattaṃ vā phanditattaṃ vā”ti. | 5) -- Bạch Thế Tôn, chúng con thấy vị Tôn giả ấy ngồi giữa Tăng chúng hay ngồi một mình, độc cư; chúng con không thấy vị Tôn giả ấy thân bị rung động hay dao động. | 5) — “Venerable sir, whenever we see that venerable one, whether he is sitting in the midst of the Saṅgha or sitting alone in private, [316] we never see any shaking or trembling in that venerable one’s body.” |
| ♦ “yassa, bhikkhave, samādhissa bhāvitattā bahulīkatattā neva kāyassa iñjitattaṃ vā hoti phanditattaṃ vā, na cittassa iñjitattaṃ vā hoti phanditattaṃ vā, tassa so, bhikkhave, bhikkhu samādhissa nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī. | 6) -- Ðối với một vị có Thiền định như vậy, này các Tỷ-kheo, nhờ tu tập, nhờ làm cho sung mãn, nên thân vị ấy không rung động hay dao động, nên tâm vị ấy không rung động hay dao động. Ðối với vị Tỷ-kheo ấy, được định như vậy, không có khó khăn, không có gian nan, không có mệt nhọc. | 6) “Bhikkhus, that bhikkhu gains at will, without trouble or difficulty, that concentration through the development and cultivation of which no shaking or trembling occurs in the body, and no shaking or trembling occurs in the mind. |
|
katamassa ca, bhikkhave, samādhissa bhāvitattā bahulīkatattā neva kāyassa iñjitattaṃ vā hoti phanditattaṃ vā, na cittassa iñjitattaṃ vā hoti phanditattaṃ vā? ♦ “ānāpānassatisamādhissa, bhikkhave, bhāvitattā bahulīkatattā neva kāyassa iñjitattaṃ vā hoti phanditattaṃ vā, na cittassa iñjitattaṃ vā hoti phanditattaṃ vā. |
7) Và này các Tỷ-kheo, vị ấy tu tập, làm cho sung mãn định nào mà thân không rung động, không dao động, hay tâm không rung động, không dao động? Này các Tỷ-kheo, do vị ấy tu tập, làm cho sung mãn định niệm hơi thở vô, hơi thở ra, nên thân không rung động, không dao động, hoặc tâm không rung động hay không dao động. |
7) And what concentration is it through the development and cultivation of which no shaking or trembling occurs in the body, and no shaking or trembling occurs in the mind? “It is, bhikkhus, when concentration by mindfulness of breathing (295) has been developed and cultivated that no shaking or trembling occurs in the body, and no shaking or trembling occurs in the mind. |
| kathaṃ bhāvite ca, bhikkhave, ānāpānassatisamādhimhi kathaṃ bahulīkate neva kāyassa iñjitattaṃ vā hoti phanditattaṃ vā, na cittassa iñjitattaṃ vā hoti phanditattaṃ vā? | 8) Và này các Tỷ-kheo, định niệm hơi thở vô, hơi thở ra tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào mà thân không rung động hay không dao động, hoặc tâm không rung động hay không dao động? | 8) And how, bhikkhus, is concentration by mindfulness of breathing developed and cultivated so that no shaking or trembling occurs in the body, and no shaking or trembling occurs in the mind? |
| ♦ “idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. so satova assasati, satova passasati ... pe ... ‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati. | 9-15) Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị ấy đi đến khu rừng, hay đi đến gốc cây, hay đi đến căn nhà trống, ngồi-kiết già... "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập, "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | 9-15) “Here, bhikkhus, a bhikkhu, having gone to the forest, to the foot of a tree, or to an empty hut, sits down. Having folded his legs crosswise, straightened his body, and set up mindfulness in front of him, just mindful he breathes in, mindful he breathes out…. He trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe in’; he trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe out.’ |
| evaṃ bhāvite ca kho, bhikkhave, ānāpānassatisamādhimhi evaṃ bahulīkate neva kāyassa iñjitattaṃ vā hoti phanditattaṃ vā, na cittassa iñjitattaṃ vā hoti phanditattaṃ vā”ti. sattamaṃ. | 16) Nhờ tu tập như vậy, định niệm hơi thở vô, hơi thở ra, này các Tỷ-kheo, nhờ làm cho sung mãn như vậy nên thân không bị rung động hay không dao động, hoặc tâm không rung động hay không dao động. | 16) “It is, bhikkhus, when concentration by mindfulness of breathing has been developed and cultivated in this way that no shaking or trembling occurs in the body, and no shaking or trembling occurs in the mind.” |
♦ 8. Padīpopamasuttaṃ (SN 54.8) – 8. VIII. Ngọn Ðèn (S.v,316) – 8. (8) The Simile of the Lamp
| 1-2) Sāvatthī... nói như sau: | ||
| ♦ 984. “ānāpānassatisamādhi, bhikkhave, bhāvito bahulīkato mahapphalo hoti mahānisaṃso. kathaṃ bhāvito ca, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi kathaṃ bahulīkato mahapphalo hoti mahānisaṃso? | 3) -- Ðịnh niệm hơi thở vô, hơi thở ra, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn thời có quả lớn, có lợi ích lớn. Và này các Tỷ-kheo, tu tập định niệm hơi thở vô, hơi thở ra như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào thời có quả lớn, có lợi ích lớn? | 1-3) — “Bhikkhus, concentration by mindfulness of breathing, when developed and cultivated, is of great fruit and benefit. And how, bhikkhus, is concentration by mindfulness of breathing developed and cultivated so that it is of great fruit and benefit? [317] |
| ♦ “idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. so satova assasati, satova passasati. dīghaṃ vā assasanto ‘dīghaṃ assasāmī’ti pajānāti ... pe ... ‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati. | 4-10) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đi đến khu rừng, hay đi đến gốc cây, hay đi đến căn nhà trống... "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | 4-10) “Here, bhikkhus, a bhikkhu, having gone to the forest, to the foot of a tree, or to an empty hut, sits down. Having folded his legs crosswise, straightened his body, and set up mindfulness in front of him, just mindful he breathes in, mindful he breathes out…. He trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe in’; he trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe out.’ |
| evaṃ bhāvito kho, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi evaṃ bahulīkato mahapphalo hoti mahānisaṃso. | 11) Ðịnh niệm hơi thở vô, hơi thở ra, này các Tỷ-kheo, tu tập như vậy, làm cho sung mãn như vậy thời có quả lớn, có lợi ích lớn. | 11) “It is in this way, bhikkhus, that concentration by mindfulness of breathing is developed and cultivated so that it is of great fruit and benefit. |
| ♦ “ahampi sudaṃ, bhikkhave, pubbeva sambodhā anabhisambuddho bodhisattova samāno iminā vihārena bahulaṃ viharāmi. tassa mayhaṃ, bhikkhave, iminā vihārena bahulaṃ viharato neva kāyo kilamati na cakkhūni; anupādāya ca me āsavehi cittaṃ vimucci. | 12) Này các Tỷ-kheo, Ta trước khi giác ngộ, chưa chứng Chánh Ðẳng Giác, khi còn là Bồ-tát, Ta trú nhiều với trú này. Này các Tỷ-kheo, do Ta trú nhiều với trú này, thân Ta và con mắt không có mệt nhọc; và tâm Ta được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ. | 12) “I too, bhikkhus, before my enlightenment, while I was still a bodhisatta, not yet fully enlightened, generally dwelt in this dwelling. While I generally dwelt in this dwelling, neither my body nor my eyes became fatigued and my mind, by not clinging, was liberated from the taints. |
| ♦ “tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya — ‘neva me kāyo kilameyya na cakkhūni, anupādāya ca me āsavehi cittaṃ vimucceyyā’ti, ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṃ manasi kātabbo. | 13) Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Mong rằng thân và mắt khỏi bị mệt mỏi, và mong rằng tâm tôi được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không có chấp thủ", thời định niệm hơi thở vô và hơi thở ra này cần phải khéo tác ý. | 13) “Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: ‘May neither my body nor my eyes become fatigued and may my mind, by not clinging, be liberated from the taints,’ this same concentration by mindfulness of breathing should be closely attended to. (296) |
| ♦ “tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya — ‘ye me gehasitā sarasaṅkappā te pahīyeyyun’ti, ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṃ manasi kātabbo. | 14) Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Mong rằng các niệm, các tư duy của ta được đoạn tận", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này phải được khéo tác ý. | 14) “Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: ‘May the memories and intentions connected with the household life be abandoned by me,’ this same concentration by mindfulness of breathing should be closely attended to. |
| ♦ “tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya — ‘appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṃ manasi kātabbo. | 15) Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Mong rằng ta sẽ trú với tưởng nhàm chán đối với các pháp không nhàm chán", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này cần phải được khéo tác ý. | 15) “Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: (297) ‘May I dwell perceiving the repulsive in the unrepulsive,’ this same concentration by mindfulness of breathing should be closely attended to. |
| ♦ “tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya — ‘paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṃ manasi kātabbo. | 16) Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Mong rằng ta sẽ trú với tưởng không nhàm chán đối với các pháp nhàm chán", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này cần phải được khéo tác ý. | 16) If a bhikkhu wishes: ‘May I dwell perceiving the unrepulsive in the repulsive,’ this same concentration by mindfulness of breathing should be closely attended to. |
| ♦ “tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya — ‘paṭikūle ca appaṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṃ manasi kātabbo. | 17) Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Tôi sẽ trú với tưởng nhàm chán đối với các pháp không nhàm chán và nhàm chán", thời định niệm... | 17) If a bhikkhu wishes: ‘May I dwell perceiving the repulsive in the unrepulsive and the repulsive,’ this same concentration by mindfulness of breathing should be closely attended to. |
| ♦ “tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya — ‘paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṃ manasi kātabbo. | 18) Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Tôi sẽ trú với tưởng không nhàm chán đối với các pháp nhàm chán và không nhàm chán", thời định niệm... | 18) If a bhikkhu wishes: [318] ‘May I dwell perceiving the unrepulsive in the repulsive and the unrepulsive,’ this same concentration by mindfulness of breathing should be closely attended to. |
| ♦ “tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya — ‘appaṭikūlañca paṭikūlañca tadubhayaṃ abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṃ sato sampajāno’ti, ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṃ manasi kātabbo. | 19) Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Mong rằng sau khi từ bỏ cả hai không nhàm chán và nhàm chán, tôi sẽ trú xả, chánh niệm, tỉnh giác", thời định niệm... | 19) If a bhikkhu wishes: ‘Avoiding both the unrepulsive and the repulsive, may I dwell equanimous, mindful and clearly comprehending,’ this same concentration by mindfulness of breathing should be closely attended to. |
| ♦ “tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya — ‘vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja vihareyyan’ti, ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṃ manasi kātabbo. | 20) Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Mong rằng ly dục, ly pháp bất thiện, tôi sẽ chứng đạt và an trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ", thời định niệm... | 20) “Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: ‘May I, secluded from sensual pleasures, secluded from unwholesome states, enter and dwell in the first jhāna, which is accompanied by thought and examination, with rapture and happiness born of seclusion,’ this same concentration by mindfulness of breathing should be closely attended to. |
| ♦ “tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya — ‘vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja vihareyyan’ti, ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṃ manasi kātabbo. | 21) Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Mong rằng làm cho tịnh chỉ tầm và tứ, tôi sẽ chứng đạt và an trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm, không tứ, nội tĩnh, nhất tâm", thời định niệm... | 21) “Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: ‘May I, with the subsiding of thought and examination, enter and dwell in the second jhāna, which has internal confidence and unification of mind, is without thought and examination, and has rapture and happiness born of concentration,’ this same concentration by mindfulness of breathing should be closely attended to. |
| ♦ “tasmātiha bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya — ‘pītiyā ca virāgā upekkhako ca vihareyyaṃ sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṃvedeyyaṃ, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti — upekkhako satimā sukhavihārīti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja vihareyyan’ti, ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṃ manasi kātabbo. | 22) Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Mong rằng ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, tôi sẽ chứng đạt và an trú Thiền thứ ba", thời định niệm... | 22) “Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: ‘May I, with the fading away as well of rapture, dwell equanimous and, mindful and clearly comprehending, may I experience happiness with the body; may I enter and dwell in the third jhāna of which the noble ones declare: “He is equanimous, mindful, one who dwells happily,” ’ this same concentration by mindfulness of breathing should be closely attended to. |
| ♦ “tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya — ‘sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja vihareyyan’ti, ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṃ manasi kātabbo. | 23) Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Mong rằng đoạn lạc, đoạn khổ, chấm dứt hỷ ưu đã cảm thọ trước, tôi chứng đạt và an trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm thanh tịnh", thời định niệm... | 23) “Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: ‘May I, with the abandoning of pleasure and pain, and with the previous passing away of joy and displeasure, enter and dwell in the fourth jhāna, which is neither painful nor pleasant and includes the purification of mindfulness by equanimity,’ this same concentration by mindfulness of breathing should be closely attended to. |
| ♦ “tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya — ‘sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ananto ākāsoti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja vihareyyan’ti, ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṃ manasi kātabbo. | 24) Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Vượt qua sắc tưởng một cách hoàn toàn, chấm dứt đối ngại tưởng, không tác ý các tưởng sai biệt, nghĩ rằng: "Hư không là vô biên", chứng đạt và an trú Không vô biên xứ", thời định niệm... | 24) “Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: ‘May I, with the complete transcendence of perceptions of forms, with the passing away of perceptions of sensory impingement, with nonattention to perceptions of diversity, aware that “space is infinite,” enter and dwell in the base of the infinity of space,’ this same concentration by mindfulness of breathing should be closely attended to. |
| ♦ “tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya — ‘sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma anantaṃ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja vihareyyan’ti, ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṃ manasi kātabbo. | 25) Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Vượt qua Không vô biên xứ một cách hoàn toàn, nghĩ rằng: "Thức là vô biên", tôi có thể chứng đạt và an trú Thức vô biên xứ", thời định niệm... | 25) “Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: ‘May I, by completely transcending the base of the infinity of space, [319] aware that “consciousness is infinite,” enter and dwell in the base of the infinity of consciousness,’ this same concentration by mindfulness of breathing should be closely attended to. |
| ♦ “tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya — ‘sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja vihareyyan’ti, ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṃ manasi kātabbo. | 26) Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Vượt qua Thức vô biên xứ một cách hoàn toàn, nghĩ rằng: ‘Không có vật gì’, tôi sẽ chứng đạt và an trú Vô sở hữu xứ", thời định niệm... | 26) “Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: ‘May I, by completely transcending the base of the infinity of consciousness, aware that “there is nothing,” enter and dwell in the base of nothingness, ’ this same concentration by mindfulness of breathing should be closely attended to. |
| ♦ “tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya — ‘sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja vihareyyan’ti, ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṃ manasi kātabbo. | 27) Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Vượt qua Vô sở hữu xứ một cách hoàn toàn, tôi sẽ chứng đạt và an trú Phi tưởng phi phi tưởng xứ", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này cần phải được khéo tác ý. | 27) “Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: ‘May I, by completely transcending the base of nothingness, enter and dwell in the base of neither-perception-nornonperception,’ this same concentration by mindfulness of breathing should be closely attended to. |
| ♦ “tasmātiha, bhikkhave, bhikkhu cepi ākaṅkheyya — ‘sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja vihareyyan’ti, ayameva ānāpānassatisamādhi sādhukaṃ manasi kātabbo. | 28) Do vậy, này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo ước muốn rằng: "Vượt qua Phi tưởng phi phi tưởng xứ một cách hoàn toàn, tôi sẽ chứng đạt và an trú Diệt thọ tưởng định", thời định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này cần phải được khéo tác ý. | 28) “Therefore, bhikkhus, if a bhikkhu wishes: ‘May I, by completely transcending the base of neither-perceptionnor-nonperception, enter and dwell in the cessation of perception and feeling,’ this same concentration by mindfulness of breathing should be closely attended to. |
| ♦ “evaṃ bhāvite kho, bhikkhave, ānāpānassatisamādhimhi evaṃ bahulīkate, sukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, sā ‘aniccā’ti pajānāti, ‘anajjhositā’ti pajānāti, ‘anabhinanditā’ti pajānāti; | 29) Trong khi tu tập định niệm hơi thở vô, hơi thở ra như vậy, này các Tỷ-kheo, trong khi làm cho sung mãn như vậy, vị ấy cảm giác lạc thọ. Vị ấy rõ biết: "Thọ ấy là vô thường". Vị ấy rõ biết: "Không có chấp trước thọ ấy". Vị ấy rõ biết: "Không có hoan duyệt thọ ấy". | 29) “When, bhikkhus, the concentration by mindfulness of breathing has been developed and cultivated in this way, if he feels a pleasant feeling, he understands: ‘It is impermanent’; he understands: ‘It is not held to’; he understands: ‘It is not delighted in.’ (298) |
| dukkhaṃ ce vedanaṃ vedayati, ‘sā aniccā’ti pajānāti, ‘anajjhositā’ti pajānāti, ‘anabhinanditā’ti pajānāti; | Nếu vị ấy cảm giác khổ thọ, vị ấy rõ biết: "Thọ ấy là vô thường". Vị ấy rõ biết: "Không có chấp trước thọ ấy". Vị ấy rõ biết: "Không có hoan duyệt thọ ấy". | If he feels a painful feeling, he understands: ‘It is impermanent’; he understands: ‘It is not held to’; he understands: ‘It is not delighted in.’ |
| adukkhamasukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, ‘sā aniccā’ti pajānāti, ‘anajjhositā’ti pajānāti, ‘anabhinanditā’ti pajānāti”. | Nếu vị ấy cảm giác bất khổ bất lạc thọ. Vị ấy rõ biết: "Thọ ấy là vô thường". Vị ấy rõ biết: "Không có chấp trước thọ ấy". Vị ấy rõ biết: "Không có hoan duyệt thọ ấy". | If he feels a neither-painful-nor-pleasant feeling, he understands: ‘It is impermanent’; he understands: ‘It is not held to’; he understands: ‘It is not delighted in.’ |
| ♦ “sukhaṃ {so sukhaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.) ma. ni. 3.364 aṭṭhakathāṭīkā oloketabbā} ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ vedayati; dukkhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ vedayati; adukkhamasukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ vedayati. | 30) Nếu vị ấy cảm giác lạc thọ, thọ ấy được cảm thọ không bị trói buộc. Nếu vị ấy cảm giác khổ thọ, thọ ấy được cảm thọ không bị trói buộc. Nếu vị ấy cảm giác bất khổ bất lạc thọ, thọ ấy được cảm thọ không bị trói buộc. | 30) “If he feels a pleasant feeling, he feels it detached; if he feels a painful feeling, he feels it detached; if he feels a neither-painful-nor-pleasant feeling, he feels it detached. |
| so kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno ‘kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmī’ti pajānāti, jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno ‘jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmī’ti pajānāti, ‘kāyassa bhedā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī’ti pajānāti”. | Khi vị ấy đang cảm giác một cảm thọ tận cùng sức chịu đựng của thân, vị ấy rõ biết: "Tôi cảm giác một cảm thọ tận cùng sức chịu đựng của thân". Khi vị ấy cảm giác một cảm thọ tận cùng sức chịu đựng của sinh mạng, vị ấy rõ biết: "Tôi cảm giác một cảm thọ tận cùng sức chịu đựng của sinh mạng". Khi thân hoại mạng chung, vị ấy rõ biết: "Ở đây, tất cả mọi cảm thọ đều không có gì được hân hoan, và sẽ trở thành mát lạnh". (9) | “When he feels a feeling terminating with the body, he understands: ‘I feel a feeling terminating with the body.’ When he feels a feeling terminating with life, he understands: ‘I feel a feeling terminating with life.’ He understands: ‘With the breakup of the body, following the exhaustion of life, all that is felt, not being delighted in, will become cool right here.’ |
| ♦ “seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca, vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya, tasseva telassa ca vaṭṭiyā ca pariyādānā anāhāro nibbāyeyya; | 31) Ví như, này các Tỷ-kheo, do duyên dầu, duyên tim, một cây đèn dầu được cháy sáng. Nếu dầu và tim của ngọn đèn ấy đi đến tiêu diệt, nhiên liệu không được mang đến, thời ngọn đèn sẽ tắt. | 31) “Just as, bhikkhus, an oil lamp burns in dependence on the oil and the wick, and with the exhaustion of the oil and the wick it is extinguished through lack of fuel, |
| evameva kho, bhikkhave, bhikkhu kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno ‘kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmī’ti pajānāti, jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno ‘jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmī’ti pajānāti, ‘kāyassa bhedā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī’ti pajānātī”ti. aṭṭhamaṃ. | Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi Tỷ-kheo cảm giác một cảm thọ tận cùng sức chịu đựng của thân, vị ấy rõ biết: "Tôi cảm giác một cảm thọ tận cùng sức chịu đựng của thân". Khi Tỷ-kheo cảm giác một cảm thọ tận cùng sức chịu đựng của sinh mạng, vị ấy rõ biết: "Tôi cảm giác một cảm thọ tận cùng sức chịu đựng của sinh mạng". Khi thân hoại mạng chung, vị ấy rõ biết: "Ở đây, tất cả những gì được cảm thọ đều không có gì được hân hoan, và sẽ trở thành mát lạnh". | so too, bhikkhus, when a bhikkhu [320] feels a feeling terminating with the body … terminating with life … He understands: ‘With the breakup of the body, following the exhaustion of life, all that is felt, not being delighted in, will become cool right here.’” |
♦ 9. Vesālīsuttaṃ (SN 54.9) – 9. IX. Vesālī (S.v,320) – 9. (9) At Vesālī
| ♦ 985. evaṃ me sutaṃ — ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. |
1) Như vầy tôi nghe. Một thời, Thế Tôn ở giữa dân chúng Vesālī, tại Ðại Lâm, ngôi nhà có nóc nhọn. |
1) Thus, have I heard. On one occasion, the Blessed One was dwelling at Vesālī in the Great Wood in the Hall with the Peaked Roof. (299) |
| tena kho pana samayena bhagavā bhikkhūnaṃ anekapariyāyena asubhakathaṃ katheti, asubhāya vaṇṇaṃ bhāsati, asubhabhāvanāya vaṇṇaṃ bhāsati. | 2) Lúc bấy giờ Thế Tôn dùng nhiều phương tiện giảng về bất tịnh, (10) nêu rõ về bất tịnh, tán thán sự tu tập bất tịnh. | 2) Now on that occasion the Blessed One was giving the bhikkhus a talk on foulness in many ways, was speaking in praise of foulness, was speaking in praise of the development of foulness meditation. (300) |
| ♦ atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi — “icchāmahaṃ, bhikkhave, aḍḍhamāsaṃ paṭisallīyituṃ. nāmhi kenaci upasaṅkamitabbo, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakenā”ti. “evaṃ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā nāssudha koci bhagavantaṃ upasaṅkamati, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena. |
3) Rồi Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo: -- Ta muốn sống Thiền tịnh một mình trong nửa tháng, không gặp một ai, trừ người đem đồ ăn cho Ta. -- Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn, không cho một ai đến thăm Thế Tôn, trừ một người đem đồ ăn. |
3) Then the Blessed One addressed the bhikkhus thus: — “Bhikkhus, I wish to go into seclusion for half a month. I should not be approached by anyone except the one who brings me almsfood.” (301) — “Yes, venerable sir,” those bhikkhus replied, and no one approached the Blessed One except the one who brought him almsfood. |
| ♦ atha kho te bhikkhū — “bhagavā anekapariyāyena asubhakathaṃ katheti, asubhāya vaṇṇaṃ bhāsati, asubhabhāvanāya vaṇṇaṃ bhāsatī”ti anekākāravokāraṃ asubhabhāvanānuyogamanuyuttā viharanti. te iminā kāyena aṭṭīyamānā {aṭṭiyamānā (sī. syā. kaṃ. pī. ka.)} harāyamānā jigucchamānā satthahārakaṃ pariyesanti. | 4) Rồi các Tỷ-kheo ấy được nghe Thế Tôn dùng nhiều pháp môn nói về bất tịnh, nêu rõ về bất tịnh, nói lời tán thán sự tu tập bất tịnh, nên sống chuyên chú tu tập bất tịnh dưới nhiều hình thức sai biệt. (11) Họ tủi hổ với thân này, tàm quý và nhàm chán, tầm cầu đem lại con dao. | 4) Then those bhikkhus, thinking: “The Blessed One was giving a talk on foulness in many ways, was speaking in praise of foulness, was speaking in praise of the development of foulness meditation,” dwelt devoted to the development of foulness meditation in its many aspects and factors. Being repelled, humiliated, and disgusted with this body, they sought for an assailant. |
| dasapi bhikkhū ekāhena satthaṃ āharanti, vīsampi ... pe ... tiṃsampi bhikkhū ekāhena satthaṃ āharanti. | Mười Tỷ-kheo một ngày đem lại con dao... Hai mươi... Ba mươi Tỷ-kheo trong một ngày đem lại con dao. | In one day ten bhikkhus used the knife, or in one day twenty or thirty bhikkhus used the knife. (302) |
| ♦ atha kho bhagavā tassa aḍḍhamāsassa accayena paṭisallānā vuṭṭhito āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi — “kiṃ nu kho, ānanda, tanubhūto viya bhikkhusaṅgho”ti? |
5) Rồi Thế Tôn sau nửa tháng, từ Thiền tịnh đứng dậy và bảo Tôn giả Ānanda: -- Này Ānanda, vì sao chúng Tỷ-kheo giảm thiểu như vậy? |
5) Then, when that half-month had passed, the Blessed One emerged from seclusion and addressed the Venerable Ānanda: — “Why, Ānanda, does the Bhikkhu Saṅgha look so diminished?” (303) |
| tathā hi pana, bhante, ‘bhagavā bhikkhūnaṃ anekapariyāyena asubhakathaṃ katheti, asubhāya vaṇṇaṃ bhāsati, asubhabhāvanāya vaṇṇaṃ bhāsatī’ti anekākāravokāraṃ asubhabhāvanānuyogamanuyuttā viharanti. te iminā kāyena aṭṭīyamānā harāyamānā jigucchamānā satthahārakaṃ pariyesanti. | 6) -- Bạch Thế Tôn, vì Thế Tôn dùng nhiều pháp môn thuyết cho các Tỷ-kheo về bất tịnh, nêu rõ về bất tịnh, tán thán sự tu tập bất tịnh, nên các vị ấy sống chuyên chú tu tập bất tịnh dưới nhiều hình thức sai biệt. Họ tủi hổ với thân nầy, tàm quý và nhàm chán, tầm cầu đem lại con dao. | 6) — “Venerable sir, that is because [the Blessed One had given a talk on foulness in many ways, had spoken in praise of foulness, [321] had spoken in praise of the development of foulness meditation, and those bhikkhus,] (304) thinking: ‘The Blessed One was giving a talk on foulness in many ways, was speaking in praise of foulness, was speaking in praise of the development of foulness meditation,’ dwelt devoted to the development of foulness meditation in its many aspects and factors. Being repelled, humiliated, and disgusted with this body, they sought for an assailant. |
| dasapi bhikkhū ekāhena satthaṃ āharanti, vīsampi bhikkhū... tiṃsampi bhikkhū ekāhena satthaṃ āharanti. | Mười Tỷ-kheo trong một ngày đem lại con dao... Hai mươi... Ba mươi Tỷ-kheo trong một ngày đem lại con dao. | In one day ten bhikkhus used the knife, or in one day twenty or thirty bhikkhus used the knife. |
| sādhu, bhante, bhagavā aññaṃ pariyāyaṃ ācikkhatu yathāyaṃ bhikkhusaṅgho aññāya saṇṭhaheyyā”ti. | Lành thay, bạch Thế Tôn, nếu Thế Tôn thuyết cho pháp môn khác, nhờ vậy chúng Tỷ-kheo được an trú vào chánh trí. | It would be good, venerable sir, if the Blessed One would explain another method so that this Bhikkhu Saṅgha may be established in final knowledge.” |
| ♦ “tenahānanda, yāvatikā bhikkhū vesāliṃ upanissāya viharanti te sabbe upaṭṭhānasālāyaṃ sannipātehī”ti. “evaṃ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā yāvatikā bhikkhū vesāliṃ upanissāya viharanti te sabbe upaṭṭhānasālāyaṃ sannipātetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca — “sannipatito {sannipātito (sī.)}, bhante, bhikkhusaṅgho. yassa dāni, bhante, bhagavā kālaṃ maññatī”ti. |
7) -- Vậy này Ānanda, hãy tập họp tại giảng đường tất cả các Tỷ-kheo trú xung quanh Vesālī. -- Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Tôn giả Ānanda vâng đáp Thế Tôn và mời tất cả Tỷ-kheo trú xung quanh Vesālī tập họp tại giảng đường, rồi Tôn giả Ānanda đi đến Thế Tôn; sau khi đến, bạch Thế Tôn: -- Bạch Thế Tôn, chúng Tỷ-kheo đã tập họp. Nay Thế Tôn hãy làm những gì Thế Tôn nghĩ là phải thời. |
7) — “Well then, Ānanda, assemble in the attendance hall all the bhikkhus who are living in dependence on Vesālī.” — “Yes, venerable sir,” the Venerable Ānanda replied, and he assembled in the attendance hall all the bhikkhus who were living in dependence on Vesālī, as many as there were. Then he approached the Blessed One and said to him: “The Bhikkhu Saṅgha has assembled, venerable sir. Let the Blessed One come at his own convenience.” |
| ♦ atha kho bhagavā yena upaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi — | 8) Rồi Thế Tôn đi đến giảng đường; sau khi đến, ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo: | 8) Then the Blessed One went to the attendance hall, sat down in the appointed seat, and addressed the bhikkhus thus: |
| “ayampi kho, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi bhāvito bahulīkato santo ceva paṇīto ca asecanako ca sukho ca vihāro uppannuppanne ca pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti”. | 9) -- Này các Tỷ-kheo, định niệm hơi thở vô, hơi thở ra này được tu tập, được làm cho sung mãn là tịch tịnh, thù diệu, thuần nhất (asecanako), lạc trú, làm cho các ác, bất thiện pháp đã sanh biến mất, tịnh chỉ lập tức (ṭhānaso). |
9) — “Bhikkhus, this concentration by mindfulness of breathing, when developed and cultivated, is peaceful and sublime, an ambrosial pleasant dwelling, and it disperses and quells right on the spot evil unwholesome states whenever they arise. (305) |
| ♦ “seyyathāpi, bhikkhave, gimhānaṃ pacchime māse ūhataṃ rajojallaṃ, tamenaṃ mahāakālamegho ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti; | 10) Ví như, này các Tỷ-kheo, trong cuối mùa hạ, bụi nhớp bay lên và một đám mưa lớn trái mùa lập tức làm chúng biến mất, tịnh chỉ. |
10) “Just as, bhikkhus, in the last month of the hot season, when a mass of dust and dirt has swirled up, a great rain cloud out of season disperses it and quells it on the spot, (306) |
| evameva kho, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi bhāvito bahulīkato santo ceva paṇīto ca asecanako ca sukho ca vihāro uppannuppanne ca pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti. | Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, định niệm hơi thở vô, hơi thở ra được tu tập, được làm cho sung mãn là tịch tịnh, thù diệu, thuần nhất, lạc trú, làm cho các ác, bất thiện pháp đã sanh biến mất, tịnh chỉ lập tức. | so too concentration by mindfulness of breathing, when developed and cultivated, is peaceful and sublime, [322] an ambrosial pleasant dwelling, and it disperses and quells on the spot evil unwholesome states whenever they arise. |
| kathaṃ bhāvito ca, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi kathaṃ bahulīkato santo ceva paṇīto ca asecanako ca sukho ca vihāro uppannuppanne ca pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti? | 11) Và này các Tỷ-kheo, định niệm hơi thở vô, hơi thở ra, được tu tập như thế nào, được làm cho sung mãn như thế nào là tịch tịnh, thù diệu, thuần nhất, lạc trú, làm cho các ác, bất thiện pháp đã sanh được biến mất và tịnh chỉ lập tức? | 11) And how is this so? |
| ♦ “idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. so satova assasati, satova passasati ... pe ... ‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati. | 12-18) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đi đến khu rừng, hay đi đến gốc cây, hay đi đến căn nhà trống, ngồi kiết-già... "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | 12-18) “Here, bhikkhus, a bhikkhu, having gone to the forest, to the foot of a tree, or to an empty hut, sits down. Having folded his legs crosswise, straightened his body, and set up mindfulness in front of him, just mindful he breathes in, mindful he breathes out…. He trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe in’; he trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe out.’ |
| evaṃ bhāvito kho, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi evaṃ bahulīkato santo ceva paṇīto ca asecanako ca sukho ca vihāro uppannuppanne ca pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasametī”ti. navamaṃ. | 19) Này các Tỷ-kheo, định niệm hơi thở vô, hơi thở ra tu tập như vậy, làm cho sung mãn như vậy là tịch tịnh, thù diệu, thuần nhất, lạc trú, và các ác, bất thiện pháp đã sanh được biến mất và tịnh chỉ lập tức. | 19) “It is in this way, bhikkhus, that concentration by mindfulness of breathing is developed and cultivated so that it is peaceful and sublime, an ambrosial pleasant dwelling, and it disperses and quells on the spot evil unwholesome states whenever they arise.” |
♦ 10. Kimilasuttaṃ (SN 54.10) – 10. X. Kimbila (12) (S.v,322) – 10. (10) Kimbila
| ♦ 986. evaṃ me sutaṃ — ekaṃ samayaṃ bhagavā kimilāyaṃ {kimbilāyaṃ (sī. pī.)} viharati veḷuvane. |
1) Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn trú ở Kimbilā, tại Veḷuvana. |
1) Thus, have I heard. On one occasion, the Blessed One was dwelling at Kimbilā in the Bamboo Grove. |
|
tatra kho bhagavā āyasmantaṃ kimilaṃ āmantesi — “kathaṃ bhāvito nu kho, kimila, ānāpānassatisamādhi kathaṃ bahulīkato mahapphalo hoti mahānisaṃso”ti? ♦ evaṃ vutte āyasmā kimilo tuṇhī ahosi. |
2) Ở đấy, Thế Tôn gọi Tôn giả Kimbila: -- Tu tập như thế nào, này Kimbila, làm cho sung mãn như thế nào, định niệm hơi thở vô, hơi thở ra được quả lớn, được lợi ích lớn? Khi được nói vậy, Tôn giả Kimbila im lặng. |
2) There the Blessed One addressed the Venerable Kimbila thus: — “How is it now, Kimbila, that concentration by mindfulness of breathing is developed and cultivated so that it is of great fruit and benefit?” When this was said, the Venerable Kimbila was silent. |
| dutiyampi kho bhagavā ... pe ... | 3) Lần thứ hai, Thế Tôn... | 3) A second time… |
| tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ kimilaṃ āmantesi — “kathaṃ bhāvito nu kho, kimila, ānāpānassatisamādhi kathaṃ bahulīkato mahapphalo hoti mahānisaṃso”ti? tatiyampi kho āyasmā kimilo tuṇhī ahosi. |
4) Lần thứ ba, Thế Tôn bảo Tôn giả Kimbila: -- Tu tập như thế nào, này Kimbila, làm cho sung mãn như thế nào, định niệm hơi thở vô, hơi thở ra thời được quả lớn, được lợi ích lớn? Lần thứ ba, Tôn giả Kimbila im lặng. |
A third time the Blessed One addressed the Venerable Kimbila: — “How is it now, Kimbila, that concentration by mindfulness of breathing is developed and cultivated so that it is of great fruit and benefit?” A third time the Venerable Kimbila was silent. [323] |
|
♦ evaṃ vutte āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca — “etassa, bhagavā, kālo; etassa, sugata, kālo! yaṃ bhagavā ānāpānassatisamādhiṃ bhāseyya . bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti. ♦ “tenahānanda, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī”ti. “evaṃ, bhante”ti |
5) Ðược nói vậy, Tôn giả Ānanda bạch Thế Tôn: -- Nay đã đến thời, bạch Thế Tôn. Nay đã đến thời, bạch Thiện Thệ. Mong Thế Tôn giảng dạy pháp tu tập định niệm hơi thở vô, hơi thở ra! Sau khi nghe Thế Tôn dạy, các Tỷ-kheo sẽ thọ trì. -- Vậy này Ānanda, hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng. -- Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Tôn giả Ānanda vâng đáp Thế Tôn. |
5) When this happened, the Venerable Ānanda said to the Blessed One: — “Now is the time for this, Blessed One! Now is the time for this, Fortunate One! The Blessed One should speak on concentration by mindfulness of breathing. Having heard it from the Blessed One, the bhikkhus will remember it.” — “Well then, Ānanda, listen and attend closely, I will speak.” — “Yes, venerable sir,” the Venerable Ānanda replied. |
| kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi. bhagavā etadavoca — “kathaṃ bhāvito ca, ānanda, ānāpānassatisamādhi kathaṃ bahulīkato mahapphalo hoti mahānisaṃso? |
6) Thế Tôn nói như sau: -- Ðịnh niệm hơi thở vô, hơi thở ra, này Ānanda, tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào thời có quả lớn, có lợi ích lớn? |
6) The Blessed One said this: — “And how, Ānanda, is concentration by mindfulness of breathing developed and cultivated so that it is of great fruit and benefit? |
| idhānanda, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. so satova assasati, satova passasati ... pe ... ‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati. | 7-13) Ở đây, này Ānanda, Tỷ-kheo đi đến khu rừng, hay đi đến gốc cây, hay đi đến căn nhà trống... "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | 7-14) Here, Ānanda, a bhikkhu, having gone to the forest, to the foot of a tree, or to an empty hut, sits down. Having folded his legs crosswise, straightened his body, and set up mindfulness in front of him, just mindful he breathes in, mindful he breathes out…. He trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe in’; he trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe out.’ |
| evaṃ bhāvito kho, ānanda, ānāpānassatisamādhi evaṃ bahulīkato mahapphalo hoti mahānisaṃso”. | 14) Tu tập như vậy, này Ānanda, làm cho sung mãn như vậy, định niệm hơi thở vô, hơi thở ra thời có quả lớn, có lợi ích lớn. | |
| (i. Contemplation of the body) | ||
| ♦ “yasmiṃ samaye, ānanda, bhikkhu dīghaṃ vā assasanto ‘dīghaṃ assasāmī’ti pajānāti, dīghaṃ vā passasanto ‘dīghaṃ passasāmī’ti pajānāti; rassaṃ vā assasanto ‘rassaṃ assasāmī’ti pajānāti, rassaṃ vā passasanto ‘rassaṃ passasāmī’ti pajānāti; | 15) Lúc nào, này Ānanda, Tỷ-kheo thở vô dài, vị ấy rõ biết: "Tôi thở vô dài". Hay khi Tỷ-kheo thở ra dài, vị ấy rõ biết: "Tôi thở ra dài". Hay khi Tỷ-kheo thở vô ngắn, vị ấy rõ biết: "Tôi thở vô ngắn". Hay khi Tỷ-kheo thở ra ngắn, vị ấy rõ biết: "Tôi thở ra ngắn". | 15) “Whenever, (307) Ānanda, a bhikkhu, when breathing in long, knows: ‘I breathe in long’; or, when breathing out long, knows: ‘I breathe out long’; when breathing in short, knows: ‘I breathe in short’; or, when breathing out short, knows: ‘I breathe out short’; |
| ‘sabbakāyappaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘sabbakāyappaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati; | "Cảm giác toàn thân, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Cảm giác toàn thân, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | when he trains thus: ‘Experiencing the whole body, I will breathe in’; when he trains thus: ‘Experiencing the whole body, I will breathe out’; |
| ‘passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ passasissāmī’ti sikkhati. | "An tịnh thân hành, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "An tịnh thân hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | when he trains thus: ‘Tranquillizing the bodily formation, I will breathe in’; when he trains thus: ‘Tranquillizing the bodily formation, I will breathe out. |
| — kāye kāyānupassī, ānanda, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. taṃ kissa hetu? | Này Ānanda, sống quán thân trên thân, Tỷ-kheo trú như vậy, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. Vì sao? | — on that occasion the bhikkhu dwells contemplating the body in the body, ardent, clearly comprehending, mindful, having removed covetousness and displeasure in regard to the world. For what reason? |
| kāyaññatarāhaṃ, ānanda, etaṃ vadāmi yadidaṃ — assāsapassāsaṃ. tasmātihānanda, kāye kāyānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. | 16) Này Ānanda, Ta tuyên bố rằng, tùy thuộc về thân, tức là hơi thở vô, hơi thở ra. Do vậy, này Ānanda, quán thân trên thân, Tỷ-kheo trú như vậy, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. | 16) I call this a certain kind of body, Ānanda, that is, breathing in and breathing out. (308) Therefore, Ānanda, on that occasion the bhikkhu dwells contemplating the body in the body, ardent, clearly comprehending, mindful, having removed covetousness and displeasure in regard to the world. |
| (ii. Contemplation of feelings) | ||
| ♦ “yasmiṃ samaye, ānanda, bhikkhu ‘pītippaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘pītippaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati; | 17) Trong khi, này Ānanda, Tỷ-kheo: "Cảm giác hỷ thọ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Cảm giác hỷ thọ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | 17) “Whenever, Ānanda, a bhikkhu trains thus: ‘Experiencing rapture, I will breathe in’; when he trains thus: ‘Experiencing rapture, I will breathe out’; |
| ‘sukhappaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘sukhappaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati; | "Cảm giác lạc thọ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Cảm giác lạc thọ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | when he trains thus: ‘Experiencing happiness, I will breathe in’; when he trains thus: ‘Experiencing happiness, I will breathe out’; |
| ‘cittasaṅkhārappaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘cittasaṅkhārappaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati; | "Cảm giác tâm hành, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Cảm giác tâm hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. |
when he trains thus: ‘Experiencing the mental formation, [324] I will breathe in’; when he trains thus: ‘Experiencing the mental formation, I will breathe out’; |
| ‘passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ passasissāmī’ti sikkhati | "An tịnh tâm hành, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "An tịnh tâm hành, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | when he trains thus: ‘Tranquillizing the mental formation, I will breathe in’; when he trains thus: ‘Tranquillizing the mental formation, I will breathe out’. |
| — vedanāsu vedanānupassī, ānanda, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. taṃ kissa hetu? | Trong khi quán thọ trên các cảm thọ, Tỷ-kheo trú như vậy, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. Vì sao? | — on that occasion the bhikkhu dwells contemplating feelings in feelings, ardent, clearly comprehending, mindful, having removed covetousness and displeasure in regard to the world. For what reason? |
| vedanāññatarāhaṃ, ānanda, etaṃ vadāmi, yadidaṃ — assāsapassāsānaṃ {assāsapassāsaṃ (pī. ka.) ma. ni. 3.145} sādhukaṃ manasikāraṃ. tasmātihānanda, vedanāsu vedanānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. | 18) Này Ānanda, Ta tuyên bố rằng, tùy thuộc về thọ, tức là hơi thở vô, hơi thở ra, được khéo tác ý. Do vậy, này Ānanda, quán thọ trên các cảm thọ, Tỷ-kheo trú như vậy, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. | 18) I call this a certain kind of feeling, Ānanda, that is, close attention to breathing in and breathing out. (309) Therefore, Ānanda, on that occasion the bhikkhu dwells contemplating feelings in feelings, ardent, clearly comprehending, mindful, having removed covetousness and displeasure in regard to the world. |
| (iii. Contemplation of mind) | ||
| ♦ “yasmiṃ samaye, ānanda, bhikkhu ‘cittappaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘cittappaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati; | 19) Trong khi, này Ānanda, Tỷ-kheo: "Cảm giác về tâm, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Cảm giác về tâm, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | 19) “Whenever, Ānanda, a bhikkhu trains thus: ‘Experiencing the mind, I will breathe in’; when he trains thus: ‘Experiencing the mind, I will breathe out’; |
| abhippamodayaṃ cittaṃ ... pe ... | "Với tâm hân hoan, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Với tâm hân hoan, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | when he trains thus: ‘Gladdening the mind, I will breathe in’; when he trains thus: ‘Gladdening the mind, I will breathe out’; |
| samādahaṃ cittaṃ ... pe ... | "Với tâm định tĩnh, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Với tâm định tĩnh, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | when he trains thus: ‘Concentrating the mind, I will breathe in’; when he trains thus: ‘Concentrating the mind, I will breathe out’; |
| ‘vimocayaṃ cittaṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘vimocayaṃ cittaṃ passasissāmī’ti sikkhati | "Với tâm giải thoát, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Với tâm giải thoát, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | when he trains thus: ‘Liberating the mind, I will breathe in’; when he trains thus: ‘Liberating the mind, I will breathe out’ |
| — citte cittānupassī, ānanda, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. taṃ kissa hetu? | Trong khi quán tâm trên tâm, Tỷ-kheo trú như vậy, nhiệt tâm, tỉnh giác, nhiếp phục tham ưu ở đời. Vì sao? | — on that occasion the bhikkhu dwells contemplating mind in mind, ardent, clearly comprehending, mindful, having removed covetousness and displeasure in regard to the world. For what reason? |
| nāhaṃ, ānanda, muṭṭhassatissa asampajānassa ānāpānassatisamādhibhāvanaṃ vadāmi. tasmātihānanda, citte cittānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. | 20) Này Ānanda, Ta tuyên bố rằng sự tu tập chánh niệm hơi thở vô, hơi thở ra không phải cho người thất niệm và không tỉnh giác. Do vậy, này Ananda, quán tâm trên tâm, Tỷ-kheo trong khi ấy, trú nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. | 20) I say, Ānanda, that there is no development of concentration by mindfulness of breathing for one who is muddled and who lacks clear comprehension. Therefore, Ānanda, on that occasion the bhikkhu dwells contemplating mind in mind, ardent, clearly comprehending, mindful, having removed covetousness and displeasure in regard to the world. |
| (iv. Contemplation of phenomena) | ||
| ♦ “yasmiṃ samaye, ānanda, bhikkhu ‘aniccānupassī assasissāmī’ti sikkhati ... pe ... | 21) Trong khi Tỷ-kheo, này Ānanda, "Quán vô thường, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán vô thường, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. |
21) “Whenever, Ānanda, a bhikkhu trains thus: ‘Contemplating impermanence, I will breathe in’; when he trains thus: ‘Contemplating impermanence, I will breathe out’; |
| virāgānupassī ... pe ... | "Quán ly tham, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán ly tham, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. |
when he trains thus: ‘Contemplating fading away, I will breathe in’; when he trains thus: ‘Contemplating fading away, I will breathe out’; |
| nirodhānupassī ... pe ... | "Quán đoạn diệt, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán đoạn diệt, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | when he trains thus: ‘Contemplating cessation, I will breathe in’; when he trains thus: ‘Contemplating cessation, I will breathe out’; |
| ‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati | "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | when he trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe in’; when he trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe out’ |
| — dhammesu dhammānupassī, ānanda, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. so yaṃ taṃ hoti abhijjhādomanassānaṃ pahānaṃ taṃ paññāya disvā sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti. | Trong khi quán pháp trên các pháp, này Ānanda, Tỷ-kheo trú như vậy, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời, đoạn tận các tham ưu; sau khi thấy với trí tuệ, vị ấy khéo trú xả. | —on that occasion the bhikkhu dwells contemplating phenomena in phenomena, ardent, clearly comprehending, mindful, having removed covetousness and displeasure in regard to the world. Having seen with wisdom the abandoning of covetousness and displeasure, he is one who looks on closely with equanimity. |
| tasmātihānanda, dhammesu dhammānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. | Do vậy, này Ānanda, quán pháp trên các pháp, Tỷ-kheo trú như vậy, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. | Therefore, Ānanda, on that occasion the bhikkhu dwells contemplating phenomena in phenomena, ardent, clearly comprehending, mindful, having removed covetousness and displeasure in regard to the world. [325] |
| ♦ “seyyathāpi, ānanda, catumahāpathe {cātummahāpathe (sī. syā. kaṃ.)} mahāpaṃsupuñjo. puratthimāya cepi disāyaṃ āgaccheyya sakaṭaṃ vā ratho vā, upahanateva taṃ paṃsupuñjaṃ; pacchimāya cepi disāya āgaccheyya ... pe ... uttarāya cepi disāya ... pe ... dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya sakaṭaṃ vā ratho vā, upahanateva taṃ paṃsupuñjaṃ. | 22) Ví như, này Ānanda, một đống rác bụi lớn ở ngã tư đường, nếu từ phương Ðông, một cái xe (sakaṭaṃ hay ratha) đi đến và làm cho đống rác bụi ấy giảm bớt đi; nếu từ phương Tây...; nếu từ phương Bắc...; nếu từ phương Nam, một cái xe đi đến và làm cho đống rác bụi ấy giảm bớt đi. | 22) “Suppose, Ānanda, at a crossroads there is a great mound of soil. If a cart or chariot comes from the east, west, north, or south, it would flatten that mound of soil. (311) |
| evameva kho, ānanda, bhikkhu kāye kāyānupassī viharantopi upahanateva pāpake akusale dhamme; vedanāsu ... pe ... citte ... pe ... dhammesu dhammānupassī viharantopi upahanateva pāpake akusale dhamme”ti. dasamaṃ. | Cũng vậy, này Ānanda, Tỷ-kheo trong khi trú, quán thân trên thân, làm cho giảm bớt đi các ác, bất thiện pháp, khi trú, quán thọ trên các cảm thọ... khi trú, quán tâm trên tâm... khi trú, quán pháp trên các pháp... làm cho giảm bớt đi các ác, bất thiện pháp. | So too, Ānanda, when a bhikkhu dwells contemplating the body in the body, feelings in feelings, mind in mind, phenomena in phenomena, he flattens evil unwholesome states.” |
|
♦ ekadhammavaggo paṭhamo. ♦ tassuddānaṃ — ♦ ekadhammo ca bojjhaṅgo, suddhikañca duve phalā. ♦ ariṭṭho kappino dīpo, vesālī kimilena cāti. |
*****
(1) Xem D. II. 291; M.L 56; Vism. I. 267ff.
(2) Tức là giữa hai lông mày.
(3) Paṭisaṃvedī. Vị ấy theo dõi hơi thở đi vào mũi, ngang qua toàn thân và ra khỏi thân.
(4) Theo Vism. giải thoát khỏi các triền cái nhờ Thiền thứ nhất, khỏi tầm và tứ nhờ Thiền thứ hai, khỏi hỷ nhờ Thiền thứ ba, khỏi khổ và lạc nhờ Thiền thứ tư.
(5) Xem S. V. 204.
(6) Xem M.i. 130; A.iii. 451; Vin. II. 377.
(7) Trong trường hợp này, Chú giải viết rằng vị ấy tuyên bố con đường đưa đến quả vị Bất hoàn.
(8) Trong trường hợp này, vị ấy tuyên bố trí tuệ đưa đến quả vị A-la-hán.
(9) Xem S. ii. 83.
(10) Xem Vin. III; VinA. III. 393; Vism. I. 241ff.
(11) Xem S. V. 12.
(12) Bản Tích Lan và PTS viết Kimbila.
*****
(289) What follows are the sixteen steps or aspects in the practice of mindfulness of breathing, which form the core of the Ānāpānasati Sutta (MN No. 118). The sixteen steps are explained in detail at Vism 267–91 (Ppn 8:146–237), to which Spk refers the reader. A collection of important texts on this meditation subject, translated by Ñāṇamoli and entitled Mindfulness of Breathing, includes the Ānāpānasati Sutta, the passage from Vism, a treatise from Paṭis, and selected suttas.
As will be shown at 54:10, the sixteen aspects fall into four tetrads, which are correlated with the four establishments of mindfulness. Thus, while mindfulness of breathing begins in the domain of “contemplation of the body” (kāyānupassanā), it eventually comprehends all four contemplations.
On the phrase “having set up mindfulness in front of him” (parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā), Vibh 252,14–16 says: “This mindfulness is set up, well set up at the tip of the nose or at the centre of the upper lip.”
(290) Vism 273–74 (Ppn 8:171–73) explains the third step of this tetrad to mean “making known, making plain, the beginning, middle, and end of the entire in-breath body…of the entire out-breath body.” The “bodily formation” (kāyasaṅkhāra), in the fourth step, is the in-and-out breathing itself, which becomes progressively calmer and more subtle as mindfulness of the breath develops. See SN IV 293,16: Assāsapassāsā kho gahapati kāyasaṅkhāro, “In-breathing and out-breathing, householder, are the bodily formation.”
(291) This note and the two to follow are based on Vism 287–91 (Ppn 8:226–37).
Rapture (pīti) is experienced when he has entered upon the lower two jhānas and when, after entering upon and emerging from one of those jhānas, he comprehends with insight the rapture associated with the jhāna as subject to destruction and vanishing. Happiness (sukha) is experienced when he has entered upon the lower three jhānas and when, after entering upon and emerging from one of those jhānas, he comprehends with insight the happiness associated with the jh›na as subject to destruction and vanishing. The mental formation (cittasaṅkhāra) is feeling and perception, which are experienced in all four jhānas.
(292) “Experiencing the mind” is to be understood by way of the four jhānas. The mind is “gladdened” by the attainment of the two jhānas accompanied by rapture or by the penetration of these with insight as subject to destruction and vanishing. “Concentrating the mind” refers either to the concentration of the jhāna or to the momentary concentration that arises along with insight. “Liberating the mind” means liberating it from the hindrances and grosser jhāna factors by attaining successively higher levels of concentration, and from the distortions of cognition by way of insight knowledge.
(293) “Contemplating impermanence” (aniccānupassī) is contemplation
of the five aggregates as impermanent because they undergo rise and fall and change, or because they undergo momentary dissolution. This tetrad deals entirely with insight, unlike the other three, which can be interpreted by way of both serenity and insight. “Contemplating fading away” (virāgānupassī) and “contemplating cessation” (nirodhānupassī) can be understood both as the insight into the momentary destruction and cessation of phenomena and as the supramundane path, which realizes Nibbāna as the fading away of lust (virāga, dispassion) and the cessation of formations. “Contemplating relinquishment” (paṭinissaggānupassī) is the giving up (pariccāga) or abandoning (pahāna) of defilements through insight and the entering into (pakkhandana) Nibbāna by attainment of the path. See n. 7.
(294) Spk: Ariṭṭha had explained his own (attainment of) the nonreturner’s path [Spk-pṭ: because he spoke obliquely of the eradication of the five lower fetters], but the Buddha explained the insight practice to gain the path of arahantship.
(295) At this point a shift is introduced in the text from simple ānāpānasati to ānāpānasatisamādhi. This change continues through the following suttas.
(296) Spk: When one works on other meditation subjects the body becomes fatigued and the eyes are strained. For example, when one works on the meditation subject of the (four) elements, the body becomes fatigued and reaches a stage of oppression such that one feels as if one has been thrown into a mill. When one works on a kasiṇa, the eyes throb and become fatigued and when one emerges one feels as if one is tumbling. But when one works on this meditation subject the body is not fatigued and the eyes do not become strained.
(297) See n. 110. Spk: This passage on the “noble one’s spiritual power” (ariyiddhi) is included to show the advantage (in developing mindfulness of breathing). For if a bhikkhu wishes for the noble one’s spiritual power, or the four jhānas, or the four formless attainments, or the attainment of cessation, he should attend closely to this concentration by mindfulness of breathing. Just as, when a city is captured, all the merchandise in the four quarters that enters the city through the four gates and the country is captured as well—this being the advantage of a city—so all the attainments listed in the text are achieved by a meditator when this concentration by mindfulness of breathing has been fully developed.
(298) From here down as at 12:51, 22:88, and 36:7.
(299) A more elaborate version of the strange background story to this sutta is at Vin III 68–70. I summarize the commentarial version just below at n. 301. The problems raised by the story are discussed in Mills, “The Case of the Murdered Monks.”
(300) That is, he was explaining the meditation on the thirty-one parts of the body (increased to thirty-two in the commentaries) and the stages of decomposition of a corpse.
(301) Spk:Why did he speak thus? In the past, it is said, five hundred men earned their living together as hunters. They were reborn in hell, but later, through some good kamma, they took rebirth as human beings and went forth as monks under the Blessed One. However, a portion of their original bad kamma had gained the opportunity to ripen during this fortnight and was due to bring on their deaths both by suicide and homicide. The Blessed One foresaw this and realized he could do nothing about it. Among thosemonks, some were worldlings, some stream-enterers, some once-returners, some nonreturners, some arahants. The arahants would not take rebirth, the other noble disciples were bound for a happy rebirth, but the worldlings were of uncertain destiny. The Buddha spoke of foulness to remove their attachment to the body so that they would lose their fear of death and could thus be reborn in heaven. Therefore he spoke on foulness in order to help them, not with the intention of extolling death. Realizing he could not turn back the course of events, he went into seclusion to avoid being present when destiny took its toll.
So the commentary, but the idea of a kammically pre-determined suicide seems difficult to reconcile with the conception of suicide as a volitionally induced act.
(302) In the Vinaya account (repeated by Spk) they take their own lives, and deprive one another of life, and request the “sham ascetic” Migalaṇḍika to kill them. Spk adds that the noble ones did not kill anyone, or enjoin others to kill, or consent to killing; it was only the worldlings who did so.
(303) Spk’s paraphrase is poignant: “Earlier, Ānanda, many bhikkhus gathered in the assembly, and the park seemed ablaze with them. But now, after only half a month, the Saṅgha has become diminished, thin, scanty, like sparse foliage. What is the cause? Where have the bhikkhus gone?”
(304) Bracketed phrase is not in Be.
(305) Commented on at Vism 267–68 (Ppn 8:146–50). On asecanaka, see I, n. 591.
(306) The simile is also at 45:156.
(307) What follows is also in the Ānāpānasati Sutta (at MN III 83,20–85,6), brought in to show how mindfulness of breathing fulfils the four foundations of mindfulness (see 54:13 below). The commentary on this passage is translated in Ñāṇamoli, Mindfulness of Breathing, pp. 49–52.
(308) Spk: “I call it the wind body (vāyokāya) among the ‘bodies’ of the four elements. Or else it is ‘a certain kind of body’ because it is included in the tactile base among the various components of the form body.”
(309) Spk: Attention is not actually pleasant feeling, but this is a heading of the teaching. In this tetrad, in the first portion feeling is spoken of (obliquely) under the heading of rapture, in the second portion directly as happiness. In the third and fourth portions feeling is included in the mental formation (saññā ca vedanā ca cittasaṅkhāro, SN IV 293,17).
(310) Spk: Having seen with wisdom, etc. Here, “covetousness” is just the hindrance of sensual desire; by “displeasure” the hindrance of ill will is shown. This tetrad is stated by way of insight only. These two hindrances are the first among the five hindrances, the first section in the contemplation of mental phenomena. Thus he says this to show the beginning of the contemplation of mental phenomena. By “abandoning” is meant the knowledge which effects aban-doning, e.g., one abandons the perception of permanence by contemplation of impermanence. By the words “having seen with wisdom” he shows the succession of insights thus: “With one insight knowledge (he sees) the knowledge of abandonment consisting in the knowledges of impermanence, dispassion, cessation, and relinquishment; and that too (he sees) by still another.” He is one who looks on closely with equanimity: one is said to look on with equanimity (at the mind) that has fared along the path [Spk-pṭ: by neither exerting nor restraining the mind of meditative development that has properly fared along the middle way], and by the presentation as a unity [since there is nothing further to be done in that respect when the mind has reached one-pointedness]. “Looking on with equanimity” can apply either to the conascent mental states (in the meditative mind) or to the object; here the looking on at the object is intended.
(311) Spk: The six sense bases are like the crossroads; the defilements arising in the six sense bases are like the mound of soil there. The four establishments of mindfulness, occurring with respect to their four objects, are like the four carts or chariots. The “flattening” of the evil unwholesome states is like the flattening of the mound of soil by the cart or chariot.
*****
1778 1953 (312)
Nguồn (Source):
- Pāḷi: digitalpalireader.online
- Vietnamese: (HT. Thích Minh Châu dịch): khemarama.net
- English: (Translated by Bhikkhu Bodhi): en.khemarama.net
