Saṃyutta Nikāya (SN) - Tương Ưng Bộ Kinh - The Connected Discourses of the Buddha
[5] Mahāvaggapāḷi - Thiên Đại Phẩm - The Great Book
*****
[10] Ānāpāna Saṃyutta
Tương Ưng Hơi Thở Vô, Hơi Thở Ra
Connected Discourses on Breathing
02. Dutiyavaggo – Phẩm Thứ Hai – The Second Subchapter
♦ 1. Icchānaṅgalasuttaṃ (SN 54.11) – 11. I. Icchānaṅgala (S.v,325) – 11. (1) At Icchānaṅgala
| ♦ 987. ekaṃ samayaṃ bhagavā icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe. | 1) Một thời, Thế Tôn trú ở Icchānaṅgala, tại khóm rừng ở Icchānaṅgala. | 1) On one occasion, the Blessed One was dwelling at Icchānaṅgala in the Icchānaṅgala Wood. |
| tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi — “icchāmahaṃ, bhikkhave, temāsaṃ paṭisallīyituṃ. nāmhi kenaci upasaṅkamitabbo, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakenā”ti. “evaṃ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā nāssudha koci bhagavantaṃ upasaṅkamati, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena. |
2) Tại đấy, Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo: -- Ta muốn sống độc cư Thiền tịnh trong ba tháng, không tiếp một ai, trừ một người đem đồ ăn lại. -- Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Như vậy, không một ai đến viếng Thế Tôn, trừ một người đem đồ ăn lại. |
2) There the Blessed One addressed the bhikkhus thus: — “Bhikkhus, I wish to go into seclusion for three months. I should not be approached by anyone except the one who brings me almsfood.” — “Yes, venerable sir,” those bhikkhus replied, and no one approached the Blessed One except the one who brought him almsfood. [326] |
| ♦ atha kho bhagavā tassa temāsassa accayena paṭisallānā vuṭṭhito bhikkhū āmantesi — “sace kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ — ‘katamenāvuso, vihārena samaṇo gotamo vassāvāsaṃ bahulaṃ vihāsī’ti, |
3) Rồi Thế Tôn, sau khi ba tháng ấy đã mãn, từ chỗ Thiền tịnh độc cư đứng dậy, gọi các Tỷ-kheo: -- Này các Tỷ-kheo, nếu các du sĩ ngoại đạo đến hỏi các Ông: "Với sự an trú nào, này chư Hiền, Sa-môn Gotama an trú nhiều trong mùa mưa?" |
3) Then, when those three months had passed, the Blessed One emerged from seclusion and addressed the bhikkhus thus: — “Bhikkhus, if wanderers of other sects ask you: ‘In what dwelling, friends, did the Blessed One generally dwell during the rains residence?’ |
| evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha — ‘ānāpānassatisamādhinā kho, āvuso, bhagavā vassāvāsaṃ bahulaṃ vihāsī’ti. | Ðược hỏi vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông hãy trả lời cho cho các du sĩ ngoại đạo ấy như sau: "Với định niệm hơi thở vô, hơi thở ra, này chư Hiền, Thế Tôn an trú nhiều trong các mùa mưa". | —being asked thus, you should answer those wanderers thus: ‘During the rains residence, friends, the Blessed One generally dwelt in the concentration by mindfulness of breathing.’ |
| idhāhaṃ, bhikkhave, sato assasāmi, sato passasāmi. | 4) Ở đây, này các Tỷ-kheo, chánh niệm Ta thở vô, chánh niệm Ta thở ra. | 4) “Here, bhikkhus, mindful I breathe in, mindful I breathe out. |
| dīghaṃ assasanto ‘dīghaṃ assasāmī’ti pajānāmi, dīghaṃ passasanto ‘dīghaṃ passasāmī’ti pajānāmi; rassaṃ assasanto ‘rassaṃ assasāmī’ti pajānāmi, rassaṃ passasanto ‘rassaṃ passasāmī’ti pajānāmi; ‘sabbakāyappaṭisaṃvedī assasissāmī’ti pajānāmi ... pe ... ‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti pajānāmi, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti pajānāmi”. | 5-10) Hay thở vô dài, Ta rõ biết: "Ta thở vô dài". Hay thở ra dài, Ta rõ biết: "Ta thở ra dài". Hay thở vô ngắn, Ta rõ biết: "Ta thở vô ngắn". Hay thở ra ngắn, Ta rõ biết: "Ta thở ra ngắn"... "Quán từ bỏ, Ta thở vô", Ta rõ biết như vậy. "Quán từ bỏ, Ta thở ra", Ta rõ biết như vậy. | 5-10) When breathing in long I know: ‘I breathe in long’; when breathing out long I know: ‘I breathe out long.’ When breathing in short I know: ‘I breathe in short’; when breathing out short I know: ‘I breathe out short.’ I know: ‘Experiencing the whole body I will breathe in.’… I know: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe out.’ (312) |
| ♦ “yañhi taṃ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya — ‘ariyavihāro’ itipi, ‘brahmavihāro’ itipi, ‘tathāgatavihāro’ itipi. ānāpānassatisamādhiṃ sammā vadamāno vadeyya — ‘ariyavihāro’ itipi, ‘brahmavihāro’ itipi, ‘tathāgatavihāro’ itipi. | 11) Này các Tỷ-kheo, ai muốn nói một cách chơn chánh, đây là Thánh trú, đây là Phạm trú, đây là Như Lai trú; người ấy nói một cách chơn chánh, phải nói định niệm hơi thở vô, hơi thở ra là Thánh trú, là Phạm trú, là Như Lai trú. | 11) “If anyone, bhikkhus, speaking rightly could say of anything: ‘It is a noble dwelling, a divine dwelling, the Tathāgata’s dwelling,’ it is of concentration by mindfulness of breathing that one could rightly say this. |
| ye te, bhikkhave, bhikkhū sekhā appattamānasā anuttaraṃ yogakkhemaṃ patthayamānā viharanti tesaṃ ānāpānassatisamādhi bhāvito bahulīkato āsavānaṃ khayāya saṃvattati. | 12) Này các Tỷ-kheo, những Tỷ-kheo nào là bậc hữu học, tâm chưa thành tựu, đang sống cần cầu vô thượng an ổn khỏi các khổ ách; những vị ấy tu tập, làm cho sung mãn định niệm hơi thở vô, hơi thở ra, sẽ đưa đến đoạn tận các lậu hoặc. | 12) “Bhikkhus, those bhikkhus who are trainees, who have not attained their mind’s ideal, who dwell aspiring for the unsurpassed security from bondage: for them concentration by mindfulness of breathing, when developed and cultivated, leads to the destruction of the taints. |
| ye ca kho te, bhikkhave, bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṃyojanā sammadaññā vimuttā tesaṃ ānāpānassatisamādhi bhāvito bahulīkato diṭṭhadhammasukhavihārāya ceva saṃvattati satisampajaññāya ca. | Và này các Tỷ-kheo, những Tỷ-kheo nào là bậc A-la-hán, đoạn tận các lậu hoặc, tu hành thành mãn, những việc nên làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã thành đạt lý tưởng, đã tận trừ hữu kiết sử, chánh trí, giải thoát; những vị ấy tu tập, làm cho sung mãn định niệm hơi thở vô, hơi thở ra, ngay trong hiện tại, đưa đến lạc trú, chánh niệm tỉnh giác. | Those bhikkhus who are arahants, whose taints are destroyed, who have lived the holy life, done what had to be done, laid down the burden, reached their own goal, utterly destroyed the fetters of existence, those completely liberated through final knowledge: for them concentration by mindfulness of breathing, when developed and cultivated, leads to a pleasant dwelling in this very life and to mindfulness and clear comprehension. (313) |
| ♦ “yañhi taṃ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya — ‘ariyavihāro’ itipi, ‘brahmavihāro’ itipi, ‘tathāgatavihāro’ itipi. ānāpānassatisamādhiṃ sammā vadamāno vadeyya — ‘ariyavihāro’ itipi, ‘brahmavihāro’ itipi, ‘tathāgatavihāro’ itipī”ti. paṭhamaṃ. | 13) Này các Tỷ-kheo, ai muốn nói một cách chơn chánh, đây là Thánh trú, đây là Phạm trú, đây là Như Lai trú; người ấy nói một cách chơn chánh, phải nói định niệm hơi thở vô, hơi thở ra là Thánh trú, là Phạm trú, là Như Lai trú. | 13) “If anyone, bhikkhus, speaking rightly could say of anything: ‘It is a noble dwelling, a divine dwelling, the Tathāgata’s dwelling,’ it is of concentration by mindfulness of breathing that one could rightly say this.” [327] |
♦ 2. Kaṅkheyyasuttaṃ (SN 54.12) – 12. II. Nghi Ngờ (S.v,327) – 12. (2) In Perplexity
| ♦ 988. ekaṃ samayaṃ āyasmā lomasakaṃbhiyo {lomasavaṅgiso (sī. pī.)} sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. | 1) Một thời Tôn giả Lomasavaṅgīsa trú giữa dân chúng Sakka, tại Kapilavatthu, trong khu vườn Nigrodha. | 1) On one occasion, the Venerable Lomasavaṅgīsa was dwelling among the Sakyans at Kapilavatthu in Nigrodha’s Park. |
| atha kho mahānāmo sakko yenāyasmā lomasakaṃbhiyo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ lomasakaṃbhiyaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. ekamantaṃ nisinno kho mahānāmo sakko āyasmantaṃ lomasakaṃbhiyaṃ etadavoca — | 2) Lúc bấy giờ Thích tử Mahānāma đi đến Tôn giả Lomasavaṅgīsa; sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Lomasavaṅgīsa rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Thích tử Mahānāma thưa với Tôn giả Lomasavaṅgīsa: | 2) Then Mahānāma the Sakyan approached the Venerable Lomasavaṅgīsa, paid homage to him, sat down to one side, and said to him: |
|
“so eva nu kho, bhante, sekho vihāro so tathāgatavihāro, udāhu aññova {añño (syā. kaṃ. pī. ka.)} sekho vihāro añño tathāgatavihāro”ti? ♦ “na kho, āvuso mahānāma, sveva sekho vihāro, so tathāgatavihāro. añño kho, āvuso mahānāma, sekho vihāro, añño tathāgatavihāro. |
3) -- Thưa Tôn giả, hữu học trú với Như Lai trú là một, hay hữu học trú là khác, Như Lai trú là khác? -- Này Hiền giả Mahānāma, hữu học trú không phải là một với Như Lai trú. Này Hiền giả Mahānāma, hữu học trú là khác, Như Lai trú là khác. |
3) — “Is it the case, venerable sir, that the dwelling of a trainee is itself the same as the Tathāgata’s dwelling, or is it rather that the dwelling of a trainee is one thing and the Tathāgata’s dwelling is another?” — “It is not the case, friend Mahānāma, that the dwelling of a trainee is itself the same as the Tathāgata’s dwelling; rather, the dwelling of a trainee is one thing and the Tathāgata’s dwelling is another. |
| ye te, āvuso mahānāma, bhikkhū sekhā appattamānasā anuttaraṃ yogakkhemaṃ patthayamānā viharanti, te pañca nīvaraṇe pahāya viharanti. katame pañca? | 4) Này Hiền giả Mahānāma, những Tỷ-kheo nào là bậc hữu học, tâm chưa thành tựu, đang sống cần cầu vô thượng an ổn khỏi các khổ ách; sau khi đoạn tận năm triền cái, những vị ấy trú. Thế nào là năm? | 4) — “Friend Mahānāma, those bhikkhus who are trainees, who have not attained their mind’s ideal, who dwell aspiring for the unsurpassed security from bondage, dwell having abandoned the five hindrances. (314) What five? |
| kāmacchandanīvaraṇaṃ pahāya viharanti, byāpādanīvaraṇaṃ ... pe ... thinamiddhanīvaraṇaṃ ... pe ... uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ ... pe ... vicikicchānīvaraṇaṃ pahāya viharanti. | Ðoạn tận dục tham triền cái, các vị ấy trú. Ðoạn tận sân triền cái... Ðoạn tận hôn trầm thụy miên triền cái... Ðoạn tận trạo hối triền cái... Ðoạn tận nghi hoặc triền cái, các vị ấy trú. | The hindrances of sensual desire, ill will, sloth and torpor, restlessness and remorse, and doubt. |
| ♦ “yepi te, āvuso mahānāma, bhikkhū sekhā appattamānasā anuttaraṃ yogakkhemaṃ patthayamānā viharanti, te ime pañca nīvaraṇe pahāya viharanti. | Này Hiền giả Mahānāma, những Tỷ-kheo nào là bậc hữu học, trú với tâm chưa thành tựu, đang sống cần cầu vô thượng an ổn khỏi các khổ ách; sau khi đoạn tận năm triền cái này, những vị ấy trú. | Those bhikkhus who are trainees … dwell having abandoned these five hindrances. |
| ♦ “ye ca kho te, āvuso mahānāma, bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṃyojanā sammadaññā vimuttā, tesaṃ pañca nīvaraṇā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā {anabhāvakatā (sī. pī.)} āyatiṃ anuppādadhammā. katame pañca? | 5) Và này Hiền giả Mahānāma, những Tỷ-kheo nào là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã tu hành thành mãn, những việc nên làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã thành đạt lý tưởng, đã tận trừ hữu kiết sử, chánh trí, giải thoát; những vị ấy đoạn tận năm triền cái, chặt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể tái sanh, làm cho không thể khởi lên. Thế nào là năm? | 5) “But, friend Mahānāma, for those bhikkhus who are arahants, whose taints are destroyed, who have lived the holy life, done what had to be done, laid down the burden, reached their own goal, utterly destroyed the fetters of existence, become completely liberated through final knowledge, the five hindrances have been abandoned, cut off at the root, made like palm stumps, obliterated so that they are no more subject to future arising. (315) What five? |
| kāmacchandanīvaraṇaṃ pahīnaṃ ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ; byāpādanīvaraṇaṃ pahīnaṃ ... pe ... thinamiddhanīvaraṇaṃ ... pe ... uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ ... pe ... vicikicchānīvaraṇaṃ pahīnaṃ ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ. | Dục tham triền cái được đoạn tận, được chặt đứt từ gốc rễ, được làm cho như thân cây ta-la, được làm cho không thể tái sanh, được làm cho không thể khởi lên; sân triền cái được đoạn tận... hôn trầm thụy miên triền cái được đoạn tận... trạo hối triền cái được đoạn tận... nghi hoặc triền cái được đoạn tận, được chặt đứt từ gốc rễ, được làm cho như thân cây ta-la, được làm cho không thể tái sanh, được làm cho không thể khởi lên. | The hindrances of sensual desire, ill will, sloth and torpor, restlessness and remorse, and doubt. [328] For those bhikkhus who are arahants ... |
| ♦ “ye te, āvuso mahānāma, bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṃyojanā sammadaññā vimuttā, tesaṃ ime pañca nīvaraṇā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. | Này Hiền giả Mahānāma, Tỷ-kheo là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã tu hành thành mãn, những việc nên làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã thành đạt lý tưởng, đã tận trừ hữu kiết sử, chánh trí, giải thoát; những vị ấy đã đoạn tận năm triền cái này, đã chặt đứt từ gốc rễ, đã làm cho như thân cây ta-la, đã làm cho không thể tái sanh, đã làm cho không thể khởi lên. | … these five hindrances have been abandoned, cut off at the root, made like palm stumps, obliterated so that they are no more subject to future arising. |
| tadamināpetaṃ, āvuso mahānāma, pariyāyena veditabbaṃ yathā — aññova sekho vihāro, añño tathāgatavihāro. | 6) Như vậy, với pháp môn này, này Hiền giả Mahānāma, Hiền giả cần phải hiểu rằng hữu học trú là khác, Như Lai trú là khác. | 6) “By the following method too, friend Mahānāma, it can be understood how the dwelling of a trainee is one thing and the Tathāgata’s dwelling is another. |
| ♦ “ekamidaṃ, āvuso mahānāma, samayaṃ bhagavā icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe. | 7) 1. -- Một thời, thưa Hiền giả Mahānāma, Thế Tôn trú ở Icchānaṅgala, tại khu rừng Icchānaṅgala. | 7) 1. — “On this one occasion, friend Mahānāma, the Blessed One was dwelling at Icchānaṅgala in the Icchānaṅgala Wood. |
| tatra kho, āvuso mahānāma, bhagavā bhikkhū āmantesi — ‘icchāmahaṃ, bhikkhave, temāsaṃ paṭisallīyituṃ. nāmhi kenaci upasaṅkamitabbo, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakenā’ti. ‘evaṃ, bhante’ti kho, āvuso mahānāma, te bhikkhū bhagavato paṭissutvā nāssudha koci bhagavantaṃ upasaṅkamati, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena. | 8) 2. Rồi này Mahānāma, Thế Tôn bảo các Tỷ-kheo: |
18) 12. There the Blessed One addressed the bhikkhus thus: ‘Bhikkhus, I wish to go into seclusion for three months. I should not be approached by anyone except the one who brings me almsfood.’ (He here repeats the entire contents of the preceding sutta, down to:) |
| ♦ “atha kho, āvuso, bhagavā tassa temāsassa accayena paṭisallānā vuṭṭhito bhikkhū āmantesi — ‘sace kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ — katamenāvuso, vihārena samaṇo gotamo vassāvāsaṃ bahulaṃ vihāsīti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha — ānāpānassatisamādhinā kho, āvuso, bhagavā vassāvāsaṃ bahulaṃ vihāsīti. | 9) 3. Rồi Thế Tôn... | |
| idhāhaṃ, bhikkhave, sato assasāmi, sato passasāmi. | 10) 4. "Ở đây, này các Tỷ-kheo, Ta... | |
| dīghaṃ assasanto dīghaṃ assasāmīti pajānāmi, dīghaṃ passasanto dīghaṃ passasāmīti pajānāmi ... pe ... paṭinissaggānupassī assasissāmīti pajānāmi, paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti pajānāmi”. | 11-16) 5-10. Thở vô dài... | |
| ♦ “yañhi taṃ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya — ariyavihāro itipi, brahmavihāro itipi, tathāgatavihāro itipi. ānāpānassatisamādhiṃ sammā vadamāno vadeyya — ariyavihāro itipi, brahmavihāro itipi, tathāgatavihāro itipi. | 17) 11. Ai muốn nói một cách chơn chánh, đây là Thánh trú... | |
| ♦ “ye te, bhikkhave, bhikkhū sekhā appattamānasā anuttaraṃ yogakkhemaṃ patthayamānā viharanti, tesaṃ ānāpānassatisamādhi bhāvito bahulīkato āsavānaṃ khayāya saṃvattati. | 18) 12. Những ai là những Tỷ-kheo hữu học... | |
| ♦ “ye ca kho te, bhikkhave, bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṃyojanā sammadaññā vimuttā, tesaṃ ānāpānassatisamādhi bhāvito bahulīkato diṭṭheva dhamme sukhavihārāya ceva saṃvattati satisampajaññāya ca. | ||
| ♦ “yañhi taṃ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya — ariyavihāro itipi, brahmavihāro itipi, tathāgatavihāro itipi. ānāpānassatisamādhiṃ sammā vadamāno vadeyya — ariyavihāro itipi, brahmavihāro itipi, tathāgatavihāro itipī”ti. | 19) 13. Ai muốn nói một cách chơn chánh..". | 19)13. “‘If anyone, bhikkhus, speaking rightly could say of anything: “It is a noble dwelling, a divine dwelling, the Tathāgata’s dwelling,” it is of concentration by mindfulness of breathing that one could rightly say this.’ |
| “iminā kho etaṃ, āvuso mahānāma, pariyāyena veditabbaṃ, yathā — aññova sekho vihāro, añño tathāgatavihāro”ti. dutiyaṃ. | 20) Với pháp môn này, này Hiền giả Mahānāma, cần phải hiểu như sau: Hữu học trú là khác, Như Lai trú là khác. | 20) “By this method, friend Mahānāma, it can be understood how the dwelling of a trainee is one thing and the Tathāgata’s dwelling is another.” |
♦ 3. Paṭhamāanandasuttaṃ (SN 54.13) – 13. III. Ānanda (1) (S.v,328) – 13. (3) Ānanda (1)
| ♦ 989. sāvatthinidānaṃ. atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca — |
1-2) Sāvatthī... Rồi Tôn giả Ānanda đi đến Thế Tôn... Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ānanda bạch Thế Tôn: |
1-2) At Sāvatthī… Then the Venerable Ānanda approached the Blessed One, paid homage to him, sat down to one side, and said to him: [329] |
| “atthi nu kho, bhante, ekadhammo {eko dhammo (sī.)} bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrentī”ti? | 3) -- Bạch Thế Tôn, có một pháp nào được tu tập, được làm cho sung mãn, làm cho viên mãn bốn pháp? Bốn pháp được tu tập, được làm cho sung mãn, làm cho viên mãn bảy pháp? Bảy pháp được tu tập, được làm cho sung mãn, làm cho viên mãn hai pháp? | 3) — “Venerable sir, is there one thing which, when developed and cultivated, fulfils four things? And four things which, when developed and cultivated, fulfil seven things? And seven things which, when developed and cultivated, fulfil two things?” |
| ♦ “atthi kho, ānanda, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrentī”ti. | -- Này Ānanda, có một pháp được tu tập, được làm cho sung mãn, làm cho viên mãn bốn pháp. Bốn pháp được tu tập, được làm cho sung mãn, làm cho viên mãn bảy pháp. Bảy pháp được tu tập, được làm cho sung mãn, làm cho viên mãn hai pháp. | — “There is, Ānanda, one thing which, when developed and cultivated, fulfils four things; and four things which, when developed and cultivated, fulfil seven things; and seven things which, when developed and cultivated, fulfil two things.” |
| ♦ “katamo pana, bhante, ekadhammo {eko dhammo (sī.)} bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrentī”ti? | 4) -- Một pháp ấy là gì, bạch Thế Tôn, được tu tập, được làm cho sung mãn, làm cho viên mãn bốn pháp? Bốn pháp được tu tập, được làm cho sung mãn, làm cho viên mãn bảy pháp? Bảy pháp được tu tập được làm cho sung mãn, làm cho viên mãn hai pháp? | 4) “But, venerable sir, what is the one thing which, when developed and cultivated, fulfils four things; and the four things which, when developed and cultivated, fulfil seven things; and the seven things which, when developed and cultivated, fulfil two things?” |
| “ānāpānassatisamādhi kho, ānanda, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti, cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti, satta bojjhaṅgā bhāvitā bahulīkatā vijjāvimuttiṃ paripūrenti”. | -- Này Ānanda, định niệm hơi thở vô, hơi thở ra được tu tập, được làm cho sung mãn, làm cho viên mãn bốn niệm xứ. Bốn niệm xứ được tu tập, được làm cho sung mãn, làm cho viên mãn bảy giác chi. Bảy giác chi được tu tập, được làm cho sung mãn, làm cho viên mãn minh và giải thoát. (13) | — “Concentration by mindfulness of breathing, Ānanda, is the one thing which, when developed and cultivated, fulfils the four establishments of mindfulness. The four establishments of mindfulness, when developed and cultivated, fulfil the seven factors of enlightenment. The seven factors of enlightenment, when developed and cultivated, fulfil true knowledge and liberation. |
| I | (i. Fulfilling the four establishments of mindfulness) | |
| ♦ “kathaṃ bhāvito, ānanda, ānāpānassatisamādhi kathaṃ bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti? | 5) Ðịnh niệm hơi thở vô, hơi thở ra tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào, làm cho viên mãn bốn niệm xứ? | 5) “How, Ānanda, is concentration by mindfulness of breathing developed and cultivated so that it fulfils the four establishments of mindfulness? |
| idhānanda, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. so satova assasati, satova passasati. dīghaṃ vā assasanto ‘dīghaṃ assasāmī’ti pajānāti, dīghaṃ vā passasanto ‘dīghaṃ passasāmī’ti pajānāti ... pe ... ‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati”. | 6-12) Ở đây, này Ānanda, Tỷ-kheo đi đến khu rừng, hay đi đến gốc cây, hay đi đến căn nhà trống... "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | 6-12) Here, Ānanda, a bhikkhu, having gone to the forest, to the foot of a tree, or to an empty hut, sits down. Having folded his legs crosswise, straightened his body, and set up mindfulness in front of him, just mindful he breathes in, mindful he breathes out…. He trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe in’; he trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe out.’ |
| “yasmiṃ samaye, ānanda, bhikkhu dīghaṃ vā assasanto ‘dīghaṃ assasāmī’ti pajānāti, dīghaṃ vā passasanto ‘dīghaṃ passasāmī’ti pajānāti; rassaṃ vā ... pe ... ‘passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ passasissāmī’ti sikkhati — kāye kāyānupassī, ānanda, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. taṃ kissa hetu? kāyaññatarāhaṃ, ānanda, etaṃ vadāmi, yadidaṃ — assāsapassāsaṃ. tasmātihānanda, kāye kāyānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ”. | 13-14) Lúc nào, này Ānanda, Tỷ-kheo thở vô dài, vị ấy rõ biết: "Tôi thở vô dài..". Này Ānanda, sống quán thân trên thân, Tỷ-kheo trong khi ấy trú nhứt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. Vì sao? (xem 10, đoạn số 15-16) ... | 13-14) “Whenever, Ānanda, a bhikkhu, when breathing in long, knows: ‘I breathe in long’ … (as in §10) … when he trains thus: ‘Tranquillizing the bodily formation, I will breathe out’—on that occasion the bhikkhu dwells contemplating the body in the body, ardent, clearly comprehending, mindful, having removed covetousness and displeasure in regard to the world. For what reason? I call this a certain kind of body, Ānanda, that is, [330] breathing in and breathing out. Therefore, Ānanda, on that occasion the bhikkhu dwells contemplating the body in the body, ardent, clearly comprehending, mindful, having removed covetousness and displeasure in regard to the world. |
| ♦ “yasmiṃ samaye, ānanda, bhikkhu ‘pītippaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati ... pe ... sukhappaṭisaṃvedī ... pe ... cittasaṅkhārappaṭisaṃvedī ... pe ... ‘passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ passasissāmī’ti sikkhati — vedanāsu vedanānupassī, ānanda, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. taṃ kissa hetu? vedanāññatarāhaṃ, ānanda, etaṃ vadāmi, yadidaṃ — assāsapassāsānaṃ sādhukaṃ manasikāraṃ. tasmātihānanda, vedanāsu vedanānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. | 15-16) Trong khi, này Ānanda, Tỷ-kheo "Cảm giác hỷ thọ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập... tham ưu ở đời. (xem 10, đoạn số 17-18) | 15-16) “Whenever, Ānanda, a bhikkhu trains thus: ‘Experiencing rapture, I will breathe in’ … when he trains thus: ‘Tranquillizing the mental formation, I will breathe out’—on that occasion the bhikkhu dwells contemplating feelings in feelings, ardent, clearly comprehending, mindful, having removed covetousness and displeasure in regard to the world. For what reason? I call this a certain kind of feeling, Ānanda, that is, close attention to breathing in and breathing out. Therefore, Ānanda, on that occasion the bhikkhu dwells contemplating feelings in feelings, ardent, clearly comprehending, mindful, having removed covetousness and displeasure in regard to the world. |
| ♦ “yasmiṃ samaye, ānanda, bhikkhu ‘cittappaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘cittappaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati; abhippamodayaṃ cittaṃ ... pe ... samādahaṃ cittaṃ ... pe ... ‘vimocayaṃ cittaṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘vimocayaṃ cittaṃ passasissāmī’ti sikkhati — citte cittānupassī, ānanda, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. taṃ kissa hetu? nāhaṃ, ānanda, muṭṭhassatissa asampajānassa ānāpānassatisamādhibhāvanaṃ vadāmi. tasmātihānanda, citte cittānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. | 17-18) Trong khi, này Ānanda, Tỷ-kheo "Cảm giác về tâm, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập... tham ưu ở đời. (xem 10, đoạn số 19-20) | 17-18) “Whenever, Ānanda, a bhikkhu trains thus: ‘Experiencing the mind, I will breathe in’ … when he trains thus: ‘Liberating the mind, I will breathe out’—on that occasion the bhikkhu dwells contemplating mind in mind, ardent, clearly comprehending, mindful, having removed covetousness and displeasure in regard to the world. For what reason? I say, Ānanda, that there is no development of concentration by mindfulness of breathing for one who is muddled and who lacks clear comprehension. Therefore, Ānanda, on that occasion the bhikkhu dwells contemplating mind in mind, ardent, clearly comprehending, mindful, having removed covetousness and displeasure in regard to the world. |
| ♦ “yasmiṃ samaye, ānanda, bhikkhu aniccānupassī ... pe ... virāgānupassī ... pe ... nirodhānupassī ... pe ... ‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati — dhammesu dhammānupassī, ānanda, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. so yaṃ taṃ hoti abhijjhādomanassānaṃ pahānaṃ taṃ paññāya disvā sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti. tasmātihānanda, dhammesu dhammānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. | 19) Trong khi, này Ānanda, Tỷ-kheo "Quán vô thường, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập... nhiếp phục tham ưu ở đời. (xem 10, đoạn số 21) | 19) “Whenever, Ānanda, a bhikkhu trains thus: ‘Contemplating impermanence, I will breathe in’ … when he trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe out’—on that occasion the bhikkhu dwells contemplating phenomena in phenomena, ardent, clearly comprehending, mindful, having removed covetousness and displeasure in regard to the world. Having seen with wisdom what is the abandoning of covetousness and displeasure, [331] he is one who looks on closely with equanimity. Therefore, Ānanda, on that occasion the bhikkhu dwells contemplating phenomena in phenomena, ardent, clearly comprehending, mindful, having removed covetousness and displeasure in regard to the world. |
| ♦ “evaṃ bhāvito kho, ānanda, ānāpānassatisamādhi evaṃ bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti. | 20) Ðịnh niệm hơi thở vô, hơi thở ra, này Ānanda, được tu tập như vậy, được làm cho sung mãn như vậy, làm viên mãn bốn niệm xứ. | 20) “It is, Ānanda, when concentration by mindfulness of breathing is developed and cultivated in this way that it fulfils the four establishments of mindfulness. |
| II (14) | (ii. Fulfilling the seven factors of enlightenment) | |
| ♦ “kathaṃ bhāvitā cānanda, cattāro satipaṭṭhānā kathaṃ bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti? | 21) Tu tập như thế nào, này Ānanda, làm cho sung mãn như thế nào, bốn niệm xứ làm cho viên mãn bảy giác chi? | 21) “And how, Ānanda, are the four establishments of mindfulness developed and cultivated so that they fulfil the seven factors of enlightenment? |
| yasmiṃ samaye, ānanda, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati — upaṭṭhitāssa {upaṭṭhitassati (pī. ka.)} tasmiṃ samaye bhikkhuno {tasmiṃ samaye ānanda bhikkhuno (pī. ka.), tasmiṃ samaye (ma. ni. 3.149)} sati hoti asammuṭṭhā. yasmiṃ samaye, ānanda, bhikkhuno upaṭṭhitā sati hoti asammuṭṭhā — satisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, satisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, satisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati. | 22) Trong khi, này Ānanda, Tỷ-kheo trú, quán thân trên thân, niệm được an trú; khi ấy, này Ānanda, Tỷ-kheo có niệm, không phải thất niệm. Trong khi, này Ānanda, Tỷ-kheo an trú niệm, không phải thất niệm, thời niệm giác chi, đối với Tỷ-kheo ấy được thành tựu. Trong khi, này Ānanda, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi, niệm giác chi được Tỷ-kheo tu tập đi đến viên mãn. Vị ấy trú chánh niệm như vậy, với trí tuệ quyết trạch, tư sát, thành tựu quán pháp ấy. | 22) “Whenever, Ānanda, a bhikkhu dwells contemplating the body in the body, on that occasion unmuddled mindfulness is established in that bhikkhu. (316) Whenever, Ānanda, unmuddled mindfulness has been established in a bhikkhu, on that occasion the enlightenment factor of mindfulness is aroused by the bhikkhu; on that occasion, the bhikkhu develops the enlightenment factor of mindfulness; on that occasion, the enlightenment factor of mindfulness goes to fulfilment by development in the bhikkhu. |
| ♦ “so tathā sato viharanto taṃ dhammaṃ paññāya pavicinati pavicarati parivīmaṃsamāpajjati. yasmiṃ samaye, ānanda, bhikkhu tathā sato viharanto taṃ dhammaṃ paññāya pavicinati pavicarati parivīmaṃsamāpajjati — dhammavicayasambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, dhammavicayasambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, dhammavicayasambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati. | 23) Trong khi, này Ānanda, Tỷ-kheo sống chánh niệm như vậy, với trí tuệ quyết trạch, tư sát và đi đến quán sát ấy; khi ấy, này Ānanda, trạch pháp giác chi bắt đầu phát khởi trong Tỷ-kheo ấy. Trong khi Tỷ-kheo tu tập trạch pháp giác chi; khi ấy, nhờ tu tập, trạch pháp giác chi đi đến viên mãn. Trong khi vị ấy với trí tuệ, quyết trạch, tư sát và thành tựu quán sát pháp ấy, thời tinh tấn, không thụ động bắt đầu phát khởi nơi vị ấy. | 23) “Dwelling thus mindfully, he discriminates that Dhamma with wisdom, examines it, makes an investigation of it. Whenever, Ānanda, a bhikkhu dwelling thus mindfully discriminates that Dhamma with wisdom, examines it, makes an investigation of it, on that occasion the enlightenment factor of discrimination of states is aroused by the bhikkhu; on that occasion, the bhikkhu develops the enlightenment factor of discrimination of states; on that occasion, the enlightenment factor of discrimination of states goes to fulfilment by development in the bhikkhu. |
| ♦ “tassa taṃ dhammaṃ paññāya pavicinato pavicarato parivīmaṃsamāpajjato āraddhaṃ hoti vīriyaṃ asallīnaṃ. yasmiṃ samaye, ānanda, bhikkhuno taṃ dhammaṃ paññāya pavicinato pavicarato parivīmaṃsamāpajjato āraddhaṃ hoti vīriyaṃ asallīnaṃ — vīriyasambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, vīriyasambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, vīriyasambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati. | 24) Trong khi, này Ānanda, Tỷ-kheo với trí tuệ quyết trạch, tư sát và thành tựu quán sát pháp ấy, thời tinh tấn, không thụ động phát khởi trong Tỷ-kheo ấy. Trong khi Tỷ-kheo tu tập tinh tấn giác chi; khi ấy, nhờ tu tập, tinh tấn giác chi đi đến viên mãn. Với vị có tinh cần, có tinh tấn, hỷ không liên hệ đến vật chất khởi lên. | 24) “While he discriminates that Dhamma with wisdom, examines it, makes an investigation of it, [332] his energy is aroused without slackening. Whenever, Ānanda, a bhikkhu’s energy is aroused without slackening as he discriminates that Dhamma with wisdom, examines it, makes an investigation of it, on that occasion the enlightenment factor of energy is aroused by the bhikkhu; on that occasion, the bhikkhu develops the enlightenment factor of energy; on that occasion the enlightenment factor of energy goes to fulfilment by development in the bhikkhu. |
| ♦ “āraddhavīriyassa uppajjati pīti nirāmisā. yasmiṃ samaye, ānanda, bhikkhuno āraddhavīriyassa uppajjati pīti nirāmisā — pītisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, pītisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, pītisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati. | 25) Trong khi, này Ānanda, Tỷ-kheo tinh cần, tinh tấn, hỷ không liên hệ đến vật chất khởi lên; khi ấy, hỷ giác chi bắt đầu phát khởi trong Tỷ-kheo ấy. Trong khi Tỷ-kheo tu tập hỷ giác chi; khi ấy, nhờ tu tập, hỷ giác chi đi đến viên mãn. Với vị có ý hoan hỷ, thân được khinh an, tâm được khinh an. | 25) “When his energy is aroused, there arises in him spiritual rapture. Whenever, Ānanda, spiritual rapture arises in a bhikkhu whose energy is aroused, on that occasion the enlightenment factor of rapture is aroused by the bhikkhu; on that occasion, the bhikkhu develops the enlightenment factor of rapture; on that occasion, the enlightenment factor of rapture goes to fulfilment by development in the bhikkhu. |
| ♦ “pītimanassa kāyopi passambhati, cittampi passambhati. yasmiṃ samaye, ānanda, bhikkhuno pītimanassa kāyopi passambhati, cittampi passambhati — passaddhisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, passaddhisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, passaddhisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati. | 26) Trong khi, này Ānanda, Tỷ-kheo với ý hoan hỷ, thân được khinh an, tâm được khinh an; khi ấy, khinh an giác chi bắt đầu phát khởi trong Tỷ-kheo ấy. Trong khi Tỷ-kheo tu tập khinh an giác chi; khi ấy, nhờ tu tập, khinh an giác chi đi đến viên mãn. Với vị có thân khinh an, lạc hiện hữu. Với vị có lạc, tâm được định tĩnh. | 26) “For one whose mind is uplifted by rapture the body becomes tranquil and the mind becomes tranquil. Whenever, Ānanda, the body becomes tranquil and the mind becomes tranquil in a bhikkhu whose mind is uplifted by rapture, on that occasion the enlightenment factor of tranquillity is aroused by the bhikkhu; on that occasion the bhikkhu develops the enlightenment factor of tranquillity; on that occasion the enlightenment factor of tranquillity goes to fulfilment by development in the bhikkhu. |
| ♦ “passaddhakāyassa sukhino cittaṃ samādhiyati. yasmiṃ samaye, ānanda, bhikkhuno passaddhakāyassa sukhino cittaṃ samādhiyati — samādhisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, samādhisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, samādhisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati. | 27) Trong khi, này Ānanda, Tỷ-kheo có tâm khinh an, được an lạc, tâm được định tĩnh; khi ấy, này các Tỷ-kheo, định giác chi bắt đầu phát khởi trong Tỷ-kheo ấy. Trong khi, Tỷ-kheo tu tập định giác chi; khi ấy, định giác chi, nhờ tu tập, đi đến viên mãn. Vị ấy với tâm định tĩnh như vậy, khéo trú xả nhìn sự vật. | 27) “For one whose body is tranquil and who is happy the mind becomes concentrated. Whenever, Ānanda, the mind becomes concentrated in a bhikkhu whose body is tranquil and who is happy, on that occasion the enlightenment factor of concentration is aroused by the bhikkhu; on that occasion the bhikkhu develops the enlightenment factor of concentration; on that occasion the enlightenment factor of concentration goes to fulfilment by development in the bhikkhu. |
| ♦ “so tathāsamāhitaṃ cittaṃ sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti. yasmiṃ samaye, ānanda, bhikkhu tathāsamāhitaṃ cittaṃ sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti — upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, upekkhāsambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati. | 28) Trong khi, này Ānanda, Tỷ-kheo với tâm định tĩnh khéo trú xả nhìn sự vật như vậy; khi ấy, này Ānanda, xả giác chi bắt đầu phát khởi trong Tỷ-kheo ấy. Trong khi Tỷ-kheo tu tập xả giác chi; khi ấy, xả giác chi, nhờ tu tập, đi đến viên mãn. | 28) “He becomes one who closely looks on with equanimity at the mind thus concentrated. Whenever, Ānanda, a bhikkhu becomes one who closely looks on with equanimity at the mind thus concentrated, on that occasion the enlightenment factor of equanimity is aroused by the bhikkhu; on that occasion the bhikkhu develops the enlightenment factor of equanimity; on that occasion the enlightenment factor of equanimity goes to fulfilment by development in the bhikkhu. |
|
♦ “yasmiṃ samaye, ānanda, bhikkhu vedanāsu ... pe ... citte ... pe ... dhammesu dhammānupassī viharati — upaṭṭhitāssa tasmiṃ samaye bhikkhuno sati hoti asammuṭṭhā. yasmiṃ samaye, ānanda, bhikkhuno upaṭṭhitā sati hoti asammuṭṭhā — satisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, satisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, satisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati. (yathā paṭhamaṃ satipaṭṭhānaṃ, evaṃ vitthāretabbaṃ). ♦ “so tathāsamāhitaṃ cittaṃ sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti. yasmiṃ samaye, ānanda, bhikkhu tathāsamāhitaṃ cittaṃ sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti — upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, upekkhāsambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati. |
29-31) Trong khi, này Ānanda, Tỷ-kheo trú, quán thọ trên các cảm thọ... quán tâm trên tâm... quán pháp trên các pháp... (như trên, từ đoạn số 22-28) |
29-31) “Whenever, Ānanda, a bhikkhu dwells contemplating feelings in feelings … mind in mind … phenomena in phenomena, on that occasion unmuddled mindfulness is established in that bhikkhu. [333] Whenever, Ānanda, unmuddled mindfulness has been established in a bhikkhu, on that occasion the enlightenment factor of mindfulness is aroused by the bhikkhu; on that occasion the bhikkhu develops the enlightenment factor of mindfulness; on that occasion the enlightenment factor of mindfulness goes to fulfilment by development in the bhikkhu. (All should be elaborated as in the case of the first establishment of mindfulness.) “He becomes one who closely looks on with equanimity at the mind thus concentrated. Whenever, Ānanda, a bhikkhu becomes one who closely looks on with equanimity at the mind thus concentrated, on that occasion the enlightenment factor of equanimity is aroused by the bhikkhu; on that occasion, the bhikkhu develops the enlightenment factor of equanimity; on that occasion the enlightenment factor of equanimity goes to fulfilment by development in the bhikkhu. |
| evaṃ bhāvitā kho, ānanda, cattāro satipaṭṭhānā evaṃ bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti. | 32) Tu tập như vậy, này Ānanda, làm cho sung mãn như vậy, bốn niệm xứ làm viên mãn bảy giác chi. | 32) “It is, Ānanda, when the four establishments of mindfulness are developed and cultivated in this way that they fulfil the seven factors of enlightenment. |
| III | (iii. Fulfilling true knowledge and liberation) | |
| ♦ “kathaṃ bhāvitā, ānanda, satta bojjhaṅgā kathaṃ bahulīkatā vijjāvimuttiṃ paripūrenti? | 33) Tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào, bảy giác chi làm viên mãn minh và giải thoát? | 33) “How, Ānanda, are the seven factors of enlightenment developed and cultivated so that they fulfil true knowledge and liberation? |
| idhānanda, bhikkhu satisambojjhaṅgaṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ, dhammavicayasambojjhaṅgaṃ bhāveti ... pe ... upekkhāsambojjhaṅgaṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. | 34) Ở đây, này Ānanda, Tỷ-kheo tu tập niệm giác chi liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ... tu tập xả giác chi liên hệ đến viễn ly, liên hệ đến ly tham, liên hệ đến đoạn diệt, hướng đến từ bỏ. | 34) “Here, Ānanda, a bhikkhu develops the enlightenment factor of mindfulness, which is based upon seclusion, dispassion, and cessation, maturing in release. He develops the enlightenment factor of discrimination of states … the enlightenment factor of energy … the enlightenment factor of rapture … the enlightenment factor of tranquillity … the enlightenment factor of concentration … the enlightenment factor of equanimity, which is based upon seclusion, dispassion, and cessation, maturing in release. |
| evaṃ bhāvitā kho, ānanda, satta bojjhaṅgā evaṃ bahulīkatā vijjāvimuttiṃ paripūrentī”ti. tatiyaṃ. | 35) Tu tập như vậy, làm cho sung mãn như vậy, bảy giác chi làm viên mãn minh và giải thoát. | 35) “It is, Ānanda, when the seven factors of enlightenment are developed and cultivated in this way that they fulfil true knowledge and liberation.” |
♦ 4. Dutiyāanandasuttaṃ (SN 54.14) – 14. IV. Ānanda (2) (S.v,333) – 14. (4) Ānanda (2)
| ♦ 990. atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ ānandaṃ bhagavā etadavoca — |
1) ... 2) Rồi Tôn giả Ānanda đi đến Thế Tôn... Thế Tôn nói với Tôn giả Ānanda: |
1-2) Then the Venerable Ānanda approached the Blessed One, paid homage to him, and sat down to one side. The Blessed One then said to the Venerable Ānanda: |
| “atthi nu kho, ānanda, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā, satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrentī”ti. bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā ... pe ... |
(Rồi Thế Tôn hỏi câu hỏi giống như trước và Ānanda trả lời). "Ðối với chúng con, các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản..".. (Rồi Thế Tôn lập lại toàn bộ như kinh trước, từ đoạn số 3-35) |
— “Ānanda, is there one thing which, when developed and cultivated, fulfils four things? And four things which, when developed and cultivated, fulfil seven things? And seven things which, when developed and cultivated, fulfil two things?” — “Venerable sir, our teachings are rooted in the Blessed One….” |
| “atthānanda, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrenti. | — “There is, Ānanda, one thing which, when developed and cultivated, [334] fulfils four things; and four things which, when developed and cultivated, fulfil seven things; and seven things which, when developed and cultivated, fulfil two things. | |
| ♦ “katamo cānanda, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrenti? | — “And what, Ānanda, is the one thing which, when developed and cultivated, fulfils four things; and the four things which, when developed and cultivated, fulfil seven things; and the seven things which, when developed and cultivated, fulfil two things? | |
| ānāpānassatisamādhi, ānanda, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti, cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti, satta bojjhaṅgā bhāvitā bahulīkatā vijjāvimuttiṃ paripūrentī”ti. | Concentration by mindfulness of breathing, Ānanda, is the one thing which, when developed and cultivated, fulfils the four establishments of mindfulness. The four establishments of mindfulness, when developed and cultivated, fulfil the seven factors of enlightenment. The seven factors of enlightenment, when developed and cultivated, fulfil true knowledge and liberation. | |
| “kathaṃ bhāvito cānanda, ānāpānassatisamādhi, kathaṃ bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti? | “And how, Ānanda, is concentration by mindfulness of breathing developed and cultivated so that it fulfils the four establishments of mindfulness? | |
| idhānanda, bhikkhu araññagato vā ... pe ... evaṃ bhāvitā kho, ānanda, satta bojjhaṅgā evaṃ bahulīkatā vijjāvimuttiṃ paripūrentī”ti. catutthaṃ. | “Here, Ānanda, a bhikkhu, having gone to the forest … (all as in the preceding sutta down to:) … It is, Ānanda, when the seven factors of enlightenment are developed and cultivated in this way that they fulfil true knowledge and liberation.” |
♦ 5. Paṭhamabhikkhusuttaṃ (SN 54.15) – 15. V. Tỷ-Kheo (1) (S.v,334) – 15. (5) Bhikkhus (1)
| ♦ 991. atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ — | (Ở đây, các Tỷ-kheo hỏi cùng một câu hỏi ấy và được Thế Tôn trả lời toàn bộ đúng như kinh trước, từ đoạn số 3-35) | (Identical with §13 except that “a number of bhikkhus” are the interlocutors in place of Ānanda.) [335] |
| “atthi nu kho, bhante, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrentī”ti? | ||
| “atthi kho, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrentī”ti. | ||
| ♦ “katamo pana, bhante, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrentī”ti? | ||
| “ānāpānassatisamādhi kho, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti, cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti, satta bojjhaṅgā bhāvitā bahulīkatā vijjāvimuttiṃ paripūrentī”ti. | ||
| ♦ “kathaṃ bhāvito ca, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi kathaṃ bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti? | ||
| idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā ... pe ... evaṃ bhāvitā kho, bhikkhave, satta bojjhaṅgā evaṃ bahulīkatā vijjāvimuttiṃ paripūrentī”ti. pañcamaṃ. |
♦ 6. Dutiyabhikkhusuttaṃ (SN 54.16) – 16. VI. Tỷ-Kheo (2) (S.v,335) – 16. (6) Bhikkhus (2)
| ♦ 992. atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. ekamantaṃ nisinne kho te bhikkhū bhagavā etadavoca — | (Ở đây, Thế Tôn hỏi các Tỷ-kheo cùng một câu hỏi, các Tỷ-kheo trả lời các pháp lấy Thế Tôn làm căn bản..., rồi Thế Tôn trả lời toàn bộ đúng như kinh trước). | (Identical with §14 except that “a number of bhikkhus” are the interlocutors in place of Ānanda.) [336–40] |
| “atthi nu kho, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrentī”ti? | ||
| “bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā ... pe ... bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti. | ||
| “atthi, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrenti”. | ||
| ♦ “katamo ca, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrenti? | ||
| ānāpānassatisamādhi, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti, cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti, satta bojjhaṅgā bhāvitā bahulīkatā vijjāvimuttiṃ paripūrentīti. | ||
| ♦ “kathaṃ bhāvito ca, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi kathaṃ bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti? | ||
| idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. | ||
| so satova assasati, satova passasati ... pe ... ‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati”. | ||
| ♦ “yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu dīghaṃ vā assasanto ‘dīghaṃ assasāmī’ti pajānāti, dīghaṃ vā passasanto ‘dīghaṃ passasāmī’ti pajānāti, rassaṃ vā assasanto ‘rassaṃ assasāmī’ti pajānāti ... pe ... sabbakāyappaṭisaṃvedī ... pe ... ‘passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ passasissāmī’ti sikkhati — | ||
| kāye kāyānupassī, bhikkhave, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. | ||
| taṃ kissa hetu? kāyaññatarāhaṃ, bhikkhave, etaṃ vadāmi, yadidaṃ — assāsapassāsaṃ. tasmātiha, bhikkhave, kāye kāyānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. | ||
| ♦ “yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu pītippaṭisaṃvedī ... pe ... sukhappaṭisaṃvedī ... pe ... | ||
| cittasaṅkhārappaṭisaṃvedī ... pe ... ‘passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ passasissāmī’ti sikkhati — | ||
| vedanāsu vedanānupassī, bhikkhave, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. | ||
| taṃ kissa hetu? vedanāññatarāhaṃ, bhikkhave, etaṃ vadāmi, yadidaṃ — assāsapassāsānaṃ sādhukaṃ manasikāraṃ. tasmātiha, bhikkhave, vedanāsu vedanānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. | ||
| ♦ “yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu cittappaṭisaṃvedī ... pe ... abhippamodayaṃ cittaṃ ... pe ... | ||
| ‘samādahaṃ cittaṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘samādahaṃ cittaṃ passasissāmī’ti sikkhati; ‘vimocayaṃ cittaṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘vimocayaṃ cittaṃ passasissāmī’ti sikkhati — | ||
| citte cittānupassī, bhikkhave, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. | ||
| taṃ kissa hetu? nāhaṃ, bhikkhave, muṭṭhassatissa asampajānassa ānāpānassatisamādhibhāvanaṃ vadāmi. tasmātiha, bhikkhave, citte cittānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. | ||
| ♦ “yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu aniccānupassī ... pe ... virāgānupassī ... pe ... nirodhānupassī ... pe ... ‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati — | ||
| dhammesu dhammānupassī, bhikkhave, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. so yaṃ taṃ hoti abhijjhādomanassānaṃ pahānaṃ taṃ paññāya disvā sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti. tasmātiha, bhikkhave, dhammesu dhammānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. | ||
| ♦ “evaṃ bhāvito kho, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi evaṃ bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti. | ||
| ♦ “kathaṃ bhāvitā ca, bhikkhave, cattāro satipaṭṭhānā kathaṃ bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti? | ||
| yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati — upaṭṭhitāssa tasmiṃ samaye bhikkhuno sati hoti asammuṭṭhā. | ||
| yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhuno upaṭṭhitā sati hoti asammuṭṭhā — satisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, satisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, satisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati. | ||
| ♦ “so tathā sato viharanto taṃ dhammaṃ paññāya pavicinati pavicarati parivīmaṃsamāpajjati. | ||
| yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu tathā sato viharanto taṃ dhammaṃ paññāya pavicinati pavicarati parivīmaṃsamāpajjati — | ||
| dhammavicayasambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, dhammavicayasambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, dhammavicayasambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati. | ||
| ♦ “tassa taṃ dhammaṃ paññāya pavicinato pavicarato parivīmaṃsamāpajjato āraddhaṃ hoti vīriyaṃ asallīnaṃ. | ||
| yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhuno taṃ dhammaṃ paññāya pavicinato pavicarato parivīmaṃsamāpajjato āraddhaṃ hoti vīriyaṃ asallīnaṃ — | ||
| vīriyasambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, vīriyasambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, vīriyasambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati. | ||
| ♦ “āraddhavīriyassa uppajjati pīti nirāmisā. yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhuno āraddhavīriyassa uppajjati pīti nirāmisā — pītisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, pītisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, pītisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati. | ||
| ♦ “pītimanassa kāyopi passambhati, cittampi passambhati. yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhuno pītimanassa kāyopi passambhati, cittampi passambhati — passaddhisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, passaddhisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, passaddhisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati. | ||
| ♦ “passaddhakāyassa sukhino cittaṃ samādhiyati. yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhuno passaddhakāyassa sukhino cittaṃ samādhiyati — samādhisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, samādhisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, samādhisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati. | ||
| ♦ “so tathāsamāhitaṃ cittaṃ sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti. | ||
| yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu tathāsamāhitaṃ cittaṃ sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti — upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, upekkhāsambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati. | ||
| ♦ “yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu vedanāsu ... pe ... citte ... pe ... | ||
| dhammesu dhammānupassī viharati — upaṭṭhitāssa tasmiṃ samaye bhikkhuno sati hoti asammuṭṭhā. | ||
| yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhuno upaṭṭhitā sati hoti asammuṭṭhā — satisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, satisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti — satisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati ... pe .... | ||
| ♦ so tathāsamāhitaṃ cittaṃ sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti. | ||
| yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu tathāsamāhitaṃ cittaṃ sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti — | ||
| upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, upekkhāsambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati. | ||
| evaṃ bhāvitā kho, bhikkhave, cattāro satipaṭṭhānā evaṃ bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti. | ||
| ♦ “kathaṃ bhāvitā ca, bhikkhave, satta bojjhaṅgā kathaṃ bahulīkatā vijjāvimuttiṃ paripūrenti? | ||
| idha, bhikkhave, bhikkhu satisambojjhaṅgaṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ; dhammavicayasambojjhaṅgaṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ ... pe ... | ||
| upekkhāsambojjhaṅgaṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. evaṃ bhāvitā kho, bhikkhave, satta bojjhaṅgā evaṃ bahulīkatā vijjāvimuttiṃ paripūrentī”ti. chaṭṭhaṃ. |
♦ 7. Saṃyojanappahānasuttaṃ (SN 54.17) – 17. VII. Kiết Sử (15) (S.v,340) – 17. (7) The Fetters
| ♦ 993. ānāpānassatisamādhi, bhikkhave, bhāvito bahulīkato saṃyojanappahānāya saṃvattati ... pe .... sattamaṃ. |
1) ... 2) -- Ðịnh niệm hơi thở vô, hơi thở ra, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến đoạn tận các kiết sử. |
1-2) — “Bhikkhus, concentration by mindfulness of breathing, when developed and cultivated, leads to the abandoning of the fetters.” |
♦ 8. Anusayasamugghātasuttaṃ (SN 54.18) – 18. VIII. Tùy Miên (16) (S.v,340) – 18. (8) The Underlying Tendencies
| ♦ 994. ...anusayasamugghātāya saṃvattati.... aṭṭhamaṃ. |
1) ... 2) ... đưa đến nhổ sạch các tùy miên. |
1-2) “… leads to the uprooting of the underlying tendencies.” |
♦ 9. Addhānapariññāsuttaṃ (SN 54.19) – 19. IX. Con Ðường (17) (S.v,340) – 19. (9) The Course
| ♦ 995. ...addhānapariññāya saṃvattati.... navamaṃ. |
1) ... 2) ... đưa đến liễu tri con đường (ba kinh trên được giải thích như kinh kế tiếp). |
1-2) “… leads to the full understanding of the course.” |
♦ 10. Āsavakkhayasuttaṃ (SN 54.20) – 20. X. Ðoạn Tận Các Lậu Hoặc (S.v,340) – 20. (10) The Destruction of the Taints
| ♦ 996. āsavānaṃ khayāya saṃvattati. |
1) ... 2) ... đưa đến đoạn tận các lậu hoặc. |
1-2) “… leads to the destruction of the taints. |
| kathaṃ bhāvito ca, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi kathaṃ bahulīkato saṃyojanappahānāya saṃvattati... anusayasamugghātāya saṃvattati... addhānapariññāya saṃvattati... āsavānaṃ khayāya saṃvattati? | 3) -- Này các Tỷ-kheo, tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào, định niệm hơi thở vô, hơi thở ra đưa đến đoạn tận các kiết sử... đưa đến nhổ sạch các tùy miên... đưa đến liễu tri con đường... đưa đến đoạn tận các lậu hoặc? | 3) — “And how, bhikkhus, is concentration by mindfulness of breathing developed and cultivated so that it leads to the abandoning of the fetters, to the uprooting of the underlying tendencies, to the full understanding of the course, to the destruction of the taints? |
| idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā...pe. ... paṭinissaggānupassī assasissāmīti sikkhati, paṭinissaggānupassī passasissāmīti sikkhati. | 4-10) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đi đến khu rừng, hay đi đến gốc cây, hay đi đến căn nhà trống... "Quán từ bỏ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. | 4-10) “Here, bhikkhus, a bhikkhu, having gone to the forest, to the foot of a tree, or to an empty hut, sits down. Having folded his legs crosswise, straightened his body, and set up mindfulness in front of him, just mindful he breathes in, mindful he breathes out…. [341] He trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe in’; he trains thus: ‘Contemplating relinquishment, I will breathe out.’ |
| evaṃ bhāvito kho, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi evaṃ bahulīkato saṃyojanappahānāya saṃvattati ... pe ... anusayasamugghātāya saṃvattati ... pe ... addhānapariññāya saṃvattati ... pe ... āsavānaṃ khayāya saṃvattatīti. dasamaṃ. | 11) Tu tập như vậy, làm cho sung mãn như vậy, định niệm hơi thở vô, hơi thở ra đưa đến đoạn tận các kiết sử... nhổ sạch các tùy miên... liễu tri con đường... đoạn tận các lậu hoặc. | 11) “It is in this way, bhikkhus, that concentration by mindfulness of breathing is developed and cultivated so that it leads to the abandoning of the fetters, to the uprooting of the underlying tendencies, to the full understanding of the course, to the destruction of the taints.” |
|
♦ dutiyo vaggo. ♦ tassuddānaṃ — ♦ icchānaṅgalaṃ kaṅkheyyaṃ, ānandā apare duve. ♦ bhikkhū saṃyojanānusayā, addhānaṃ āsavakkhayanti. ♦ ānāpānasaṃyuttaṃ dasamaṃ. |
*****
(13) Xem M. III. 82; Vism. 291.
(14) Đoạn này lặp lại S. V. 68.
(15) Bản tiếng Anh của PTS: Fetter, nghĩa là Kiết sử.
(16) Bản tiếng Anh của PTS: Tendency, nghĩa là Tùy miên.
(17) Bản tiếng Anh của PTS: The Way, nghĩa là Con đường.
*****
(312) In the Buddha’s description of his own practice of mindfulness of breathing, sato va (“just mindful”) is replaced by simple sato, and sikkhati (“he trains”) is entirely dropped. Spk explains that va is omitted to show the exceptional peacefulness of his practice, since the in-breaths and outbreaths are always clear to him; sikkhati is omitted because he has no need to train himself.
(313) Cp. 22:122 (III 169,1–3) and II, n. 332.
(314) Te ime pañca nıvaraṇe pahāya viharanti. All trainees have completely abandoned the hindrance of doubt; nonreturners have, in addition, eradicated ill will and remorse (as well as sensual desire in its more restricted sense). Trainees abandon the other hindrances only temporarily through jhāna and insight; see n. 7 on the five kinds of seclusion. The absolutive pahāya here should be construed in the light of these qualifications.
(315) Tesaṃ pañca nıvaraṇā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvakatā āyatiṃ anuppādadhammā. This emphasizes the final and complete abandonment of the five hindrances.
(316) The sequel as in 46:3. This passage is also included in the Ānāpānasati Sutta, at MN III 85,7–87,37. Section (iii), on true knowledge and liberation, is at MN III 88,1–11.
*****
Nguồn (Source):
- Pāḷi: digitalpalireader.online
- Vietnamese: (HT. Thích Minh Châu dịch): khemarama.net
- English: (Translated by Bhikkhu Bodhi): en.khemarama.net
