Saṃyutta Nikāya (SN) - Tương Ưng Bộ Kinh - The Connected Discourses of the Buddha
[2] Nidānavaggapāḷi - Thiên Nhân Duyên - The Book of Causation
*****
[06] Lābhasakkāra Saṃyutta
Tương Ưng Lợi Đắc Cung Kính
Connected Discourses on Gains and Honour
01. Paṭhamavaggo - Phẩm Thứ Nhất - The First Subchapter (Dreadful)
♦ 1. Dāruṇasuttaṃ (SN 17.1) – I. Khổ Lụy (S.ii,225) – 1. (1) Dreadful
| ♦ 157. evaṃ me sutaṃ — ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi — bhikkhavo”ti. “bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. bhagavā etadavoca -- |
1) Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn ở Sāvatthī... tại vườn ông Anāthapiṇḍika. 2) Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo... Thế Tôn nói như sau: |
1) Thus, have I heard. On one occasion the Blessed One was dwelling at Sāvatthı̄ in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park. 2) There the Blessed One addressed the bhikkhus thus: “Bhikkhus!” [226] |
| ♦ “dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. | 3) -- Khổ lụy, này các Tỷ-kheo, là các lợi đắc, cung kính, danh vọng; thật là đắng cay, ác độc, là chướng ngại pháp để chứng đạt vô thượng an ổn, khỏi các khổ ách. | 3) — “Bhikkhus, dreadful are gain, honour, and praise, bitter, vile, obstructive to achieving the unsurpassed security from bondage. (316) |
| tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ — ‘uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ pajahissāma, na ca no uppanno lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya ṭhassatī’ti. | 4) Do vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải học tập như sau: "Ðối với lợi đắc, cung kính, danh vọng đã đến, chúng ta sẽ từ bỏ chúng. Ðối với lợi đắc, cung kính, danh vọng chưa đến, chúng ta không để chúng xâm chiếm tâm và an trú". | 4) Therefore, bhikkhus, you should train yourselves thus: ‘We will abandon the arisen gain, honour, and praise, and we will not let the arisen gain, honour, and praise persist obsessing our minds.’ |
| evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. paṭhamaṃ. | 5) Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập. | 5) Thus should you train yourselves.” |
♦ 2. Baḷisasuttaṃ (SN 17.2) – II. Lưỡi Câu (S.ii,226) – 2. (2) The Hook
| ♦ 158. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. |
1) ... Tại Sāvatthī. 2) -- Khổ lụy, này các Tỷ-kheo, là các lợi đắc, cung kính, danh vọng; thật là đắng cay, ác độc, là chướng ngại pháp để chứng đạt vô thượng an ổn, khỏi các khổ ách. |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, dreadful are gain, honour, and praise, bitter, vile, obstructive to achieving the unsurpassed security from bondage. |
| seyyathāpi, bhikkhave, bāḷisiko āmisagataṃ baḷisaṃ gambhīre udakarahade pakkhipeyya. tamenaṃ aññataro āmisacakkhu maccho gileyya. | 3) Ví như, này các Tỷ-kheo, một người câu cá quăng một lưỡi câu ngắn có mồi thịt vào trong một hồ nước sâu, và một con cá có mắt thấy mồi thịt nuốt lưỡi câu ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, con cá đã nuốt lưỡi câu ấy bị rơi vào bất hạnh, bị rơi vào tai họa, bị người câu cá muốn làm gì thì làm. | 3) Suppose a fisherman would cast a baited hook into a deep lake, and a fish on the lookout for food would swallow it. That fish, having swallowed the fisherman’s hook, would meet with calamity and disaster, and the fisherman could do with it as he wishes. |
| evañhi so, bhikkhave, maccho gilabaḷiso bāḷisikassa anayaṃ āpanno byasanaṃ āpanno yathākāmakaraṇīyo bāḷisikassa”. | 4) Người câu cá, này các Tỷ-kheo, chỉ cho ma, lưỡi câu, này các Tỷ-kheo, chỉ cho lợi đắc, cung kính, danh vọng. | 4) “‘Fisherman,’ bhikkhus: this is a designation for Māra the Evil One. ‘Baited hook’: this is a designation for gain, honour, and praise. |
| ♦ “bāḷisikoti kho, bhikkhave, mārassetaṃ pāpimato adhivacanaṃ. baḷisanti kho, bhikkhave, lābhasakkārasilokassetaṃ adhivacanaṃ. yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ assādeti nikāmeti, ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu gilabaḷiso mārassa anayaṃ āpanno byasanaṃ āpanno yathākāmakaraṇīyo pāpimato. | 5) Tỷ-kheo nào, này các Tỷ-kheo, thọ hưởng, ái luyến lợi đắc, cung kính, danh vọng đã đến, Tỷ-kheo ấy, này các Tỷ-kheo, được gọi là Tỷ-kheo đã nuốt lưỡi câu của ác ma, bị rơi vào bất hạnh, bị rơi vào tai họa, bị ác ma muốn làm gì thì làm. | 5) Any bhikkhu who relishes and enjoys the arisen gain, honour, and praise is called a bhikkhu who has swallowed the baited hook, who has met with calamity and disaster, and the Evil One can do with him as he wishes. |
| evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. | 6) Như vậy, khổ lụy, này các Tỷ-kheo, là lợi đắc, cung kính, danh vọng; thật là đắng cay, ác độc, là chướng ngại pháp để chứng đắc vô thượng an ổn khỏi các khổ ách. | 6) So dreadful, bhikkhus, are gain, honour, and praise, so bitter, vile, obstructive to achieving the unsurpassed security from bondage. |
| tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ — ‘uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ pajahissāma, na ca no uppanno lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya ṭhassatī’ti. | 7) Do vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông phải học tập như sau: "Ðối với lợi đắc, cung kính, danh vọng đã đến, chúng ta hãy từ bỏ chúng. Và đối với lợi đắc, cung kính, danh vọng chưa đến, chúng ta không để chúng xâm chiếm tâm và an trú". | 7) Therefore, bhikkhus, you should train yourselves thus: ‘We will abandon the arisen gain, honour, and praise, and we will not let the arisen gain, honour, and praise persist obsessing our minds.’ |
| evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. dutiyaṃ. | 8) Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập. | 8) Thus should you train yourselves.” |
♦ 3. Kummasuttaṃ (SN 17.3) – III. Con Rùa (S.ii,226) – 3. (3) The Turtle
| ♦ 159. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko ... pe ... adhigamāya. |
1) ... Tại Sāvatthī. 2) -- Khổ lụy, này các Tỷ-kheo, là lợi đắc, cung kính, danh vọng; thật là đắng cay, ác độc, là chướng ngại pháp để chứng đắc vô thượng an ổn, khỏi các khổ ách. |
1) … At Sāvatthı̄. [227] 2) “Bhikkhus, dreadful are gain, honour, and praise…. |
| bhūtapubbaṃ, bhikkhave, aññatarasmiṃ udakarahade mahākummakulaṃ ciranivāsi ahosi. | 3) Thuở xưa, này các Tỷ-kheo, trong một hồ nước có một gia đình con rùa sống tại đấy đã lâu ngày. | 3) Once in the past there was a large family of turtles that had been living for a long time in a certain lake. (317) |
| atha kho, bhikkhave, aññataro kummo aññataraṃ kummaṃ etadavoca — ‘mā kho tvaṃ, tāta kumma, etaṃ padesaṃ agamāsī’ti. |
4) Rồi này các Tỷ-kheo, một con rùa nói với một con rùa khác: " -- Này Rùa thân mến, chớ có đi đến chỗ ấy". |
4) Then one turtle said to another: — ‘Dear turtle, do not go to such and such a region.’ |
| agamāsi kho, bhikkhave, so kummo taṃ padesaṃ. tamenaṃ luddo papatāya vijjhi. | 5) Con rùa này, này các Tỷ-kheo, đi đến chỗ ấy và một thợ săn phóng trúng nó với cây lao (1) có dây. | 5) But that turtle went to that region, and a hunter struck him with a corded harpoon. (318) |
| atha kho, bhikkhave, so kummo yena so kummo tenupasaṅkami. | 6) Rồi con rùa ấy đi đến con rùa kia. | 6) Then that turtle approached the first one. |
| addasā kho, bhikkhave, so kummo taṃ kummaṃ dūratova āgacchantaṃ. disvāna taṃ kummaṃ etadavoca — ‘kacci tvaṃ, tāta kumma, na taṃ padesaṃ agamāsī’ti? ‘agamāsiṃ khvāhaṃ, tāta kumma, taṃ padesan’ti. |
7) Này các Tỷ-kheo, con rùa kia, thấy con rùa này từ xa đi đến, thấy vậy liền nói với con rùa này: " -- Này Rùa thân mến, có phải Bạn đi đến chỗ kia?" " -- Này Rùa thân mến, tôi đi đến chỗ kia". |
7) When the first turtle saw him coming in the distance, he said to him: — ‘I hope, dear turtle, that you didn’t go to that region.’ — ‘I did go to that region, dear.’ |
| ‘kacci panāsi, tāta kumma, akkhato anupahato’ti? ‘akkhato khomhi, tāta kumma, anupahato, atthi ca me idaṃ suttakaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandhan’ti. |
8) " -- Này Rùa thân mến, bạn có bị thương, bị bắn trúng không?" " -- Này Rùa thân mến, tôi không bị thương, không bị bắn trúng. Nhưng có sợi dây này dính theo trên lưng tôi". |
8) — ‘I hope you haven’t been hit or struck, dear.’ — ‘I haven’t been hit or struck; but there is this cord constantly following behind me.’ |
| ‘tagghasi, tāta kumma, khato, taggha upahato. etena hi te, tāta kumma, suttakena pitaro ca pitāmahā ca anayaṃ āpannā byasanaṃ āpannā. gaccha dāni tvaṃ, tāta kumma, na dāni tvaṃ amhākan’”ti. | 9) " -- Này Rùa thân mến, Bạn thật bị thương rồi, Bạn thật bị bắn trúng rồi. Này Rùa thân mến, chính do vật dụng của người thợ săn này, mà cha Bạn và Ông Bạn rơi vào bất hạnh, rơi vào tai họa. Nay Bạn hãy đi, Rùa thân mến. Nay Bạn không còn thuộc chúng ta nữa!" | 9) — ‘Indeed you’ve been hit, dear turtle, indeed you’ve been struck! Your father and grandfather also met with calamity and disaster on account of such a cord. Go now, dear turtle, you are no longer one of us.’ |
| ♦ “luddoti kho, bhikkhave, mārassetaṃ pāpimato adhivacanaṃ. papatāti kho, bhikkhave, lābhasakkārasilokassetaṃ adhivacanaṃ. suttakanti kho, bhikkhave, nandirāgassetaṃ adhivacanaṃ. | 10) Người thợ săn, này các Tỷ-kheo, chỉ cho ác ma. Cái lao, này các Tỷ-kheo, chỉ cho lợi đắc, cung kính, danh vọng. Sợi dây, này các Tỷ-kheo, chỉ cho hỷ tham. | 10) “‘Hunter,’ bhikkhus: this is a designation for Māra the Evil One. ‘Corded harpoon’: this is a designation for gain, honour, and praise. ‘Cord’: this is a designation for delight and lust. |
| yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ assādeti nikāmeti — ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu giddho papatāya {bhikkhu papatāya (syā. kaṃ.), bhikkhu viddho papatāya (?)} anayaṃ āpanno byasanaṃ āpanno yathākāmakaraṇīyo pāpimato. | 11) Tỷ-kheo nào, này các Tỷ-kheo, đối với lợi đắc, cung kính, danh vọng, hưởng thọ và ái luyến; vị ấy, này các Tỷ-kheo, được gọi là Tỷ-kheo bị lao đâm phải, đã rơi vào bất hạnh, đã rơi vào tai họa, bị ác ma muốn làm gì thì làm. | 11) Any bhikkhu who relishes and enjoys the arisen gain, honour, and praise is called a bhikkhu who has been struck with a corded harpoon, (319) who has met with calamity and disaster, and the Evil One can do with him as he wishes. |
| evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko ... pe ... | 12) Như vậy, khổ lụy, này các Tỷ-kheo, là lợi đắc, cung kính, danh vọng... | 12) So dreadful, bhikkhus, are gain, honour, and praise…. [228] |
| evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. tatiyaṃ. | 13) Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải tu học. | 13) Thus should you train yourselves.” |
♦ 4. Dīghalomikasuttaṃ (SN 17.4) – IV. Lông Dài (S.ii,228) – 4. (4) The Long-Haired Goat
| ♦ 160. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko ... pe ... adhigamāya. |
1) ... Tại Sāvatthī. 2) -- Khổ lụy, này các Tỷ-kheo, là lợi đắc, cung kính, danh vọng... |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, dreadful are gain, honour, and praise…. |
| seyyathāpi, bhikkhave, dīghalomikā eḷakā kaṇṭakagahanaṃ paviseyya. sā tatra tatra sajjeyya, tatra tatra gayheyya {gaccheyya (sī.), gaṇheyya (syā. kaṃ. pī. ka.)}, tatra tatra bajjheyya, tatra tatra anayabyasanaṃ āpajjeyya. | 3) Ví như, này các Tỷ-kheo, một con dê cái lông dài, đi vào một khóm cây gai gốc; chỗ này, chỗ kia, nó bị mắc dính vào; chỗ này, chỗ kia, nó bị mắc vướng vào; chỗ này, chỗ kia, nó bị trói buộc vào; chỗ này, chỗ kia, nó bị rơi vào bất hạnh, tai họa. | 3) Suppose a long-haired she-goat would enter a briar patch. She would get caught here and there, be held fast here and there, be bound here and there, and here and there she would meet with calamity and disaster. |
| ‘evameva kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu lābhasakkārasilokena abhibhūto pariyādiṇṇacitto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati. so tatra tatra sajjati, tatra tatra gayhati, tatra tatra bajjhati, tatra tatra anayabyasanaṃ āpajjati. | 4) Cũng như vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, có Tỷ-kheo bị lợi đắc, cung kính, danh vọng chi phối, tâm bị xâm chiếm, vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi vào làng hay thị trấn để khất thực. Chỗ này, chỗ kia, vị ấy bị mắc dính vào; chỗ này, chỗ kia, vị ấy bị mắc vướng vào; chỗ này, chỗ kia, vị ấy bị trói cột vào; chỗ này, chỗ kia, vị ấy bị rơi vào bất hạnh, tai họa. | 4) So too, bhikkhus, a bhikkhu here whose mind is overcome and obsessed by gain, honour, and praise dresses in the morning and, taking bowl and robe, enters a village or town for alms. He gets caught here and there, is held fast here and there, is bound here and there, and here and there he meets with calamity and disaster. |
| vaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko ... pe ... | 5) Như vậy, khổ lụy, này các Tỷ-kheo, là lợi đắc, cung kính, danh vọng... | 5) So, dreadful, bhikkhus, are gain, honour, and praise…. |
| evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban’”ti. catutthaṃ. | 6) Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập. | 6) Thus, should you train yourselves.” |
♦ 5. Mīḷhakasuttaṃ (SN 17.5) – V. Trùng Phẩn (Tạp, Ðại 2, 346a) (S.ii,228) – 5. (5) The Dung Beetle
| ♦ 161. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko ... pe ... adhigamāya. |
1) ... Tại Sāvatthī. 2) -- Khổ lụy, này các Tỷ-kheo, là lợi đắc, cung kính, danh vọng... |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, dreadful are gain, honour, and praise…. |
| seyyathāpi, bhikkhave, mīḷhakā gūthādī gūthapūrā puṇṇā gūthassa. purato cassa mahāgūthapuñjo. | 3) Ví như, này các Tỷ-kheo, một con trùng phẩn, ăn phân, đầy những phân, tràn ngập những phân, và trước mặt có một đống phân lớn. | 3) Suppose there was a beetle, a dung-eater, stuffed with dung, full of dung, and in front of her was a large dunghill. |
| sā tena aññā mīḷhakā atimaññeyya — ‘ahamhi gūthādī gūthapūrā puṇṇā gūthassa, purato ca myāyaṃ mahāgūthapuñjo’ti. | 4) Nó khinh miệt các con trùng phẩn khác và nói: "Ta ăn phân, đầy những phân, tràn ngập những phân, và trước mặt ta, có đống phân lớn này". | 4) Because of this she would despise the other beetles, thinking: ‘I am a dung-eater, stuffed with dung, full of dung, and in front of me there is a large dunghill.’ [229] |
| evameva kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu lābhasakkārasilokena abhibhūto pariyādiṇṇacitto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati. so tattha bhuttāvī ca hoti yāvadattho, nimantito ca svātanāya, piṇḍapāto cassa pūro. | 5) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, có Tỷ-kheo bị lợi đắc, cung kính, danh vọng chi phối, tâm bị xâm chiếm, vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, vào làng hay thị trấn để khất thực. Vị ấy tại đây đã ăn uống no đủ, lại được mời vào ngày mai, và bình bát của vị ấy được tràn đầy. | 5) So too, bhikkhus, a bhikkhu here whose mind is overcome and obsessed by gain, honour, and praise dresses in the morning and, taking bowl and robe, enters a village or town for alms. There he would eat as much as he wants, he would be invited for the next day’s meal, and his alms food would be plentiful. |
| so ārāmaṃ gantvā bhikkhugaṇassa majjhe vikatthati — ‘bhuttāvī camhi yāvadattho, nimantito camhi svātanāya, piṇḍapāto ca myāyaṃ pūro, lābhī camhi cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānappaccaya-bhesajjaparikkhārānaṃ, ime panaññe bhikkhū appapuññā appesakkhā na lābhino cīvara-piṇḍapātasenāsana-gilānappaccaya-bhesajja-parikkhārānan’ti. | 6) Vị ấy đi đến ngôi vườn (tịnh xá) và giữa chúng Tỷ-kheo khoe khoang như sau: "Ta ăn uống no đủ, lại được mời vào ngày mai, và bình bát này của ta tràn đầy. Ta nhận được các vật dụng như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bịnh. Nhưng các Tỷ-kheo khác công đức ít, ảnh hưởng ít, không nhận được các vật dụng như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh". | 6) When he goes back to the monastery, he boasts before a group of bhikkhus: ‘I have eaten as much as I want, I have been invited for tomorrow’s meal, and my alms food is plentiful. I am one who gains robes, alms food, lodgings, and medicinal requisites, but these other bhikkhus have little merit and influence, and they do not gain robes, alms food, lodgings, and medicinal requisites.’ |
| so tena lābhasakkārasilokena abhibhūto pariyādiṇṇacitto aññe pesale bhikkhū atimaññati. tañhi tassa, bhikkhave, moghapurisassa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. | 7) Vị ấy bị lợi đắc, cung kính, danh vọng chi phối, tâm bị xâm chiếm, khinh miệt các Tỷ-kheo chánh hạnh khác. Này các Tỷ-kheo, như vậy sẽ đem lại bất hạnh, đau khổ lâu dài cho kẻ ngu si ấy. | 7) Thus, because his mind is overcome and obsessed by gain, honor, and praise, he despises the other well-behaved bhikkhus. That will lead to the harm and suffering of this senseless person for a long time. |
| evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko ... pe ... | 8) Như vậy, khổ lụy, này các Tỷ-kheo, là lợi đắc, cung kính, danh vọng... | 8) So, dreadful, bhikkhus, are gain, honor, and praise…. |
| evañhi vo bhikkhave, sikkhitabban”ti. pañcamaṃ. | 9) Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập. | 9) Thus, should you train yourselves.” |
♦ 6. Asanisuttaṃ (SN 17.6) – VI. Sét Ðánh (S.ii,229) – 6. (6) The Thunderbolt
| ♦ 162. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko ... pe ... adhigamāya. |
1) ... Tại Sāvatthī. 2) -- Khổ lụy, này các Tỷ-kheo, là lợi đắc, cung kính, danh vọng... |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, dreadful are gain, honour, and praise…. |
| {upari tatiyavagge tatiyacatutthasuttesu “mā ca kho tvaṃ tāta sekhaṃ... anupāpuṇātū””ti āgataṃ. tena nayena idhāpi attho gahetabbo. ettha hi kiṃ saddena paṭikkhepatthopi sakkā ñātuṃ, yathā “sayaṃ abhiññāya kamuddiseyyan””ti. tasmā kaṃ... āgacchatūti ettha kamapi... mā āgacchatūti ca, kaṃ sekhaṃ... anupāpuṇātūti ettha kamapi sekhaṃ... mā pāpuṇātūti ca attho veditabbo. aṭṭhakathāṭīkāsu ca ayamevattho ñāpito} kaṃ, bhikkhave, asanivicakkaṃ āgacchatu {upari tatiyavagge tariyacatutthasuttesu “mā ca kho tvaṃ tāta sekhaṃ... anupāpuṇātū””ti āgataṃ. tena nayena idhāpi attho gahetabbo. ettha hi kiṃ saddena paṭikkhepatthopi sakkā ñātuṃ, yathā “sayaṃ abhiññāya kamuddiseyyan””ti. tasmā kaṃ... āgacchatūti ettha kamapi... mā āgacchatūtica, taṃ sekhaṃ... anupāpuṇātūti ettha kamapi sekhaṃ... mā pāpuṇātūti ca attho veditabbo. aṭṭhakathāṭīkāsu ca ayamevattho ñāpito}, sekhaṃ {asanivicakkaṃ, taṃ sekhaṃ (pī. ka.), asanivicakkaṃ, sekhaṃ (syā. kaṃ.), asanivicakkaṃ āgacchatu, kaṃ sekhaṃ (?)} appattamānasaṃ lābhasakkārasiloko anupāpuṇātu” {anupāpuṇāti (pī. ka.)}. | 3) Như thế nào, này các Tỷ-kheo, sét đánh (2) (được ví như) một người hữu học với tâm nhiệt thành, khi bị các lợi đắc, cung kính, danh vọng chạm đến? | 3) Whom should a thunderbolt strike, bhikkhus? A trainee upon whom come gain, honour, and praise while he has not yet reached his mind’s ideal. (320) |
| ♦ “asanivicakkanti kho, bhikkhave, lābhasakkārasilokassetaṃ adhivacanaṃ. | 4) Này các Tỷ-kheo, sét đánh chỉ cho lợi đắc, cung kính, danh vọng chạm đến. | 4) “‘Thunderbolt,’ bhikkhus: this is a designation for gain, honour, and praise. |
| evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko ... pe ... | 5) Như vậy, khổ lụy, này các Tỷ-kheo, là lợi đắc, cung kính, danh vọng... | 5) So, dreadful, bhikkhus, are gain, honour, and praise…. |
| evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. chaṭṭhaṃ. | 6) Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập. | 6) Thus, should you train yourselves.” |
♦ 7. Diddhasuttaṃ (SN 17.7) – VII. Trúng Ðộc (S.ii,229) – 7. (7) The Poisoned Dart
| ♦ 163. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko ... pe ... adhigamāya. |
1) ... Tại Sāvatthī. 2) -- Khổ lụy, này các Tỷ-kheo, là lợi đắc, cung kính, danh vọng... |
1) … At Sāvatthı̄. [230] 2) — “Bhikkhus, dreadful are gain, honour, and praise…. |
| kaṃ, bhikkhave, diddhagatena visallena sallena {diṭṭhigatena visallena (ka. sī.), diṭṭhigatena sallena (syā. kaṃ.), diṭṭhigatena visallena sallena (ka.), diṭṭhagatena visallena sallena (pī.)} vijjhatu, sekhaṃ {vijjhatu, taṃ sekhaṃ (sī.), vijjhati, taṃ sekhaṃ (pī. ka.)} appattamānasaṃ lābhasakkārasiloko anupāpuṇātu” {anupāpuṇāti (pī. ka.)}. | 3) Như thế nào, này các Tỷ-kheo, bị mũi tên độc bắn trúng (được ví như) một người hữu học với tâm trí nhiệt thành, khi bị các lợi đắc, cung kính, danh vọng chạm đến. | 3) Whom should one pierce with a dart smeared in poison, bhikkhus? A trainee upon whom come gain, honour, and praise while he has not yet reached his mind’s ideal. (321) |
| ♦ “sallanti kho, bhikkhave, lābhasakkārasilokassetaṃ adhivacanaṃ. | 4) Mũi tên, này các Tỷ-kheo, chỉ cho các lợi đắc, cung kính, danh vọng... | 4) “‘Dart,’ bhikkhus: this is a designation for gain, honour, and praise. |
| evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko ... pe ... | 5) Như vậy, khổ lụy, này các Tỷ-kheo, là lợi đắc, cung kính, danh vọng... | 5) So, dreadful, bhikkhus, are gain, honour, and praise…. |
| evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. sattamaṃ. | 6) Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập. | 6) Thus, should you train yourselves.” |
♦ 8. Siṅgālasuttaṃ (SN 17.8) – VIII. Con Giả Can (Tạp, Ðại 2, 346a) (S.ii,230) – 8. (8) The Jackal
| ♦ 164. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko ... pe ... adhigamāya. |
1) ... Tại Sāvatthı̄. 2) -- Khổ lụy, này các Tỷ-kheo, là lợi đắc, cung kính, danh vọng... |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, dreadful are gain, honour, and praise…. |
| assuttha no tumhe, bhikkhave, rattiyā paccūsasamayaṃ jarasiṅgālassa {siṅgālassa (ka.), jarasigālassa (sī. syā. kaṃ.)} vassamānassā”ti? “evaṃ, bhante”. |
3) Các Ông có nghe chăng, này các Tỷ-kheo, trong ban đêm, khi trời gần sáng, có con giả can đang tru lớn tiếng? -- Thưa có, bạch Thế Tôn. |
3) Did you hear an old jackal howling when the night was fading?” “Yes, venerable sir.” |
| “eso kho, bhikkhave, jarasiṅgālo ukkaṇḍakena {ukkaṇḍakena (sī.), ukkaṇṇakena (syā. kaṃ. pī.)} nāma rogajātena phuṭṭho neva bilagato ramati, na rukkhamūlagato ramati, na ajjhokāsagato ramati; yena yena gacchati, yattha yattha tiṭṭhati, yattha yattha nisīdati, yattha yattha nipajjati; tattha tattha anayabyasanaṃ āpajjati. | 4) -- Ðó là con giả can già, này các Tỷ-kheo, bị mắc bệnh ghẻ lở, không thoải mái trong những chỗ hoang vắng, không thoải mái dưới những gốc cây, không thoải mái tại những chỗ lộ thiên; chỗ nào nó đi, chỗ nào nó đứng, chỗ nào nó ngồi, chỗ nào nó nằm, tại các chỗ ấy, nó cảm thấy bất hạnh, tai họa. | 4) “That old jackal is afflicted with a disease called mange. (322) He cannot feel at ease whether he goes into a cave, or to the foot of a tree, or into the open air. Wherever he goes, wherever he stands, wherever he sits, wherever he lies down, there he meets with calamity and disaster. |
| evameva kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu lābhasakkārasilokena abhibhūto pariyādiṇṇacitto neva suññāgāragato ramati, na rukkhamūlagato ramati, na ajjhokāsagato ramati; yena yena gacchati, yattha yattha tiṭṭhati, yattha yattha nisīdati, yattha yattha nipajjati; tattha tattha anayabyasanaṃ āpajjati. | 5) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, Tỷ-kheo bị lợi đắc, cung kính, danh vọng chi phối, tâm bị xâm chiếm, không thoải mái trong những chỗ hoang vắng, không thoải mái dưới những gốc cây, không thoải mái tại những chỗ lộ thiên; chỗ nào vị ấy đi, chỗ nào vị ấy đứng, chỗ nào vị ấy ngồi, chỗ nào vị ấy nằm, tại các chỗ ấy, vị ấy cảm thấy bất hạnh, tai họa. | 5) So too, bhikkhus, a bhikkhu here whose mind is overcome and obsessed with gain, honour, and praise does not feel at ease whether he goes into an empty hut, or to the foot of a tree, or into the open air. Wherever he goes, wherever he stands, wherever he sits, wherever he lies down, there he meets with calamity and disaster. [231] |
| evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko ... pe ... | 6) Như vậy, khổ lụy, này các Tỷ-kheo, là lợi đắc, cung kính, danh vọng... | 6) So, dreadful, bhikkhus, are gain, honour, and praise…. |
| evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. aṭṭhamaṃ. | 7) Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập. | 7) Thus, should you train yourselves.” |
♦ 9. Verambhasuttaṃ (SN 17.9) – IX. Cuồng Phong (Tăng, Ðại 2, 634b) (S.ii,231) – 9. (9) The Gale Winds
| ♦ 165. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko ... pe ... adhigamāya. |
1) ... Tại Sāvatthī. 2) -- Khổ lụy, này các Tỷ-kheo, là lợi đắc, cung kính, danh vọng... |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, dreadful are gain, honour, and praise…. |
| upari, bhikkhave, ākāse verambhā {verambā (sī. pī.)} nāma vātā vāyanti. tattha yo pakkhī gacchati tamenaṃ verambhā vātā khipanti. tassa verambhavātakkhittassa aññeneva pādā gacchanti, aññena pakkhā gacchanti, aññena sīsaṃ gacchati, aññena kāyo gacchati. | 3) Trên thượng tầng hư không, này các Tỷ-kheo, có gió thổi mạnh gọi là cuồng phong. Con chim đi đến chỗ ấy, bị cuồng phong thổi bạt đi; bị cuồng phong thổi bạt đi, các chân đi một ngả, các cánh đi một ngả, đầu đi một ngả, thân đi một ngả. | 3) Bhikkhus, high in the sky winds called gales are blowing. (323) If a bird goes up there, the gale winds fling it about, and as it is flung about by the gale winds, its feet go one way, its wings another way, its head still another way, and its body still another way. |
| evameva kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu lābhasakkārasilokena abhibhūto pariyādiṇṇacitto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena, anupaṭṭhitāya satiyā, asaṃvutehi indriyehi. | 4) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, ở đây, Tỷ-kheo bị lợi đắc, cung kính, danh vọng chi phối, tâm bị xâm chiếm, vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi vào làng hay thị trấn để khất thực,thân không chế ngự, lời nói không chế ngự, tâm không chế ngự, niệm không an trú, các căn không chế ngự. | 4) So too, bhikkhus, a bhikkhu here whose mind is overcome and obsessed by gain, honour, and praise dresses in the morning and, taking bowl and robe, enters a village or town for alms with body, speech, and mind unguarded, without setting up mindfulness, unrestrained in his sense faculties. |
| so tattha passati mātugāmaṃ dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā. tassa mātugāmaṃ disvā dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā rāgo cittaṃ anuddhaṃseti. so rāgānuddhaṃsitena cittena sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. tassa aññe cīvaraṃ haranti, aññe pattaṃ haranti, aññe nisīdanaṃ haranti, aññe sūcigharaṃ haranti, verambhavātakkhittasseva sakuṇassa. | 5) Vị ấy thấy các phụ nữ, mặc y phục không đứng đắn, không khéo che đậy. Vị ấy thấy các phụ nữ mặc y phục không đứng đắn, không khéo che đậy, bị tham dục công phá tâm vị ấy. Do tham dục công phá tâm, vị ấy từ bỏ học tập, trở lại hoàn tục. Rồi có người lấy y phục, có người lấy bình bát, có người lấy tọa cụ, có người lấy ống kim của vị ấy, chẳng khác gì con chim bị cuồng phong thổi bạt. | 5) He sees women there lightly clad or lightly attired and lust invades his mind. With his mind invaded by lust he gives up the training and returns to the lower life. Some take his robe, others his bowl, others his sitting cloth, and still others his needle case, as with the bird flung by the gale winds. |
| evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko ... pe ... | 6) Như vậy, khổ lụy, này các Tỷ-kheo, là lợi đắc, cung kính, danh vọng... | 6) So dreadful, bhikkhus, are gain, honour, and praise…. |
| evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. navamaṃ. | 7) Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập. | 7) Thus should you train yourselves.” |
♦ 10. Sagāthakasuttaṃ (SN 17.10) – X. Kinh Với Bài Kệ (S.ii,231) – 10. (10) With Verses
| ♦ 166. sāvatthiyaṃ viharati ... pe ... “dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko ... pe ... adhigamāya. |
1) ... Tại Sāvatthī. 2) -- Khổ lụy, này các Tỷ-kheo, là lợi đắc, cung kính, danh vọng... |
1) … At Sāvatthı̄. 2) — “Bhikkhus, dreadful are gain, honour, and praise…. |
| idhāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ passāmi sakkārena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannaṃ. | 3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Ta thấy có người bị sự cung kính chi phối, tâm bị xâm chiếm, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào khổ xứ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. | 3) Bhikkhus, I see some person here [232] whose mind is overcome and obsessed by honour, with the breakup of the body, after death, reborn in a state of misery, in a bad destination, in the nether world, in hell. |
| idha panāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ passāmi asakkārena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannaṃ. | 4) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Ta thấy có người bị sự không cung kính chi phối, tâm bị xâm chiếm, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào khổ xứ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. | 4) Then I see some person here whose mind is overcome and obsessed by lack of honour … reborn in a state of misery…. |
| idha panāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ passāmi sakkārena ca asakkārena ca tadubhayena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannaṃ. | 5) Nhưng ở đây, này các Tỷ-kheo, Ta thấy có người bị cả hai cung kính và không cung kính chi phối, tâm bị xâm chiếm, sau khi thân hoại mạng chung, phải sanh vào khổ xứ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. | 5) Then I see some person here whose mind is overcome and obsessed by both honour and lack of honour, with the breakup of the body, after death, reborn in a state of misery, in a bad destination, in the nether world, in hell. |
| evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko ... pe ... | 6) Như vậy, khổ lụy, này các Tỷ-kheo, là lợi đắc, cung kính, danh vọng... | 6) So, dreadful, bhikkhus, are gain, honour, and praise…. |
| evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti. | 7) Như vậy, này các Tỷ-kheo, các Ông cần phải học tập. | 7) Thus, should you train yourselves.” |
|
♦ idamavoca bhagavā. idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā — ♦ “yassa sakkariyamānassa, asakkārena cūbhayaṃ. ♦ samādhi na vikampati, appamāṇavihārino {appamādavihārino (pī. ka.) appamāṇoti hettha phalasamādhi, na sati}. ♦ “taṃ jhāyinaṃ sātatikaṃ, sukhumaṃ diṭṭhivipassakaṃ. ♦ upādānakkhayārāmaṃ, āhu sappuriso itī”ti. dasamaṃ. |
Ai khi được cung kính, Trong cả hai trường hợp, Sống hạnh không phóng dật, Với tâm tưởng tế nhị, Không còn lạc chấp thủ, |
This is what the Blessed One said. Having said this, the Fortunate One, the Teacher, further said this: “Whether he is showered with honour, Shown dishonour, or offered both, His concentration does not vacillate As he dwells in the measureless state. (324) When he meditates with perseverance, An insight-seer of subtle view Delighting in the destruction of clinging, They call him truly a superior man.” (325) |
|
♦ paṭhamo vaggo. ♦ tassuddānaṃ — ♦ dāruṇo baḷisaṃ kummaṃ, dīghalomi ca mīḷhakaṃ. ♦ asani diddhaṃ siṅgālaṃ, verambhena sagāthakanti. |
*****
(1) Papaṭā. Chú giải: Cây lao được bọc trong lớp vỏ bọc bằng sợi có thể ném bằng tay.
(2) Chú giải: giải thích sét đánh chỉ hại một đời, còn cung kính danh vọng hại nhiều đời.
*****
(316) Spk: Gain (lābha) is the gain of the four requisites; honour (sakkāra), the gain of (requisites) that are well made and well produced; praise (siloka), acclamation (vaṇṇaghosa).
(317) Pāli indiscriminately uses two words, kumma and kacchapa, for both turtle and tortoise. Here kumma refers to the lakedwelling variety, but at 35:240 kumma kacchapa jointly denote what seems to be a land-dwelling creature, while at 56:47 kacchapa alone refers to the sea-dwelling variety. Spk glosses mahākummakula with mahantaṃ aṭṭhikacchapakula, which further confirms the interchangeability of the two words. I have rendered both terms “turtle” when they denote a predominantly aquatic creature (here and at 56:47), “tortoise” when they refer to a land-dwelling creature.
(318) Papatā. Spk explains this as an iron spear shaped like a hooked dart, kept in an iron case. When it is dropped on its target with a certain force, the spear comes out from the case and the rope follows along, still attached to it.
(319) Although all three eds. read giddho papatāya, it seems we should read viddho papatāya, proposed by a note in Be.
(320) In all three eds. the text as it stands is unintelligible and is likely to be corrupt. Spk does not offer enough help to reconstruct an original reading, while Be appends a long note with a circuitous explanation intended to resolve the difficulties. I would prefer to amend the final verb in Be and Se (and SS) from anupāpuṇātu to anupāpuṇāti so that we read: Kaṃ bhikkhave asanivicakkaṃ āgacchatu? Sekhaṃ appattamā nasaṃ lābhasakkārasiloko anupāpuṇāti. Ee does have anupāpuṇāti, and it is possible anupāpuṇātu entered the other eds. under the influence of the preceding āgacchatu and the corresponding sentences in 17:23, 24.
Spk paraphrases the question: “Which person should a bright thunderbolt strike, hitting him on the head and crushing him?” and comments on the reply: “The Blessed One does not speak thus because he desires suffering for beings, but in order to show the danger. For a lightning bolt, striking one on the head, destroys only a single individual existence, but one with a mind obsessed by gain, honour, and praise experiences endless suffering in hell, etc.” While he has not yet reached his mind’s ideal (appattamā nasa): while he has not achieved arahantship.
(321) Be and Se read: Kaṃ bhikkhave diddhagatena visallena sallena vijjhatu? The reading in Ee is less satisfactory. Spk: Diddhagatenā ti gatadiddhena [Spk-pṭ: acchavisayuttā ti vā diddhe gatena]; visallenā ti visamakkhitena; sallenā ti sattiyā.
The rhetorical construction parallels that in the preceding sutta. Visallena is problematic, and we might accept C.Rh.D’s suggestion visa-sallena, though diddha (= Skt digdha) already conveys the idea of poisoned. See Ja IV 435,26: Saro diddho kalāpaṃ va/Alittaṃ upalimpati.
(322) Ukkaṇṭaka (so Be and Se; Ee: ukkaṇṇaka). Spk: This is the name of a disease, said to arise in the cold season. The hairs fall off from the entire body, and the entire body, fully exposed, breaks open all over. Struck by the wind, the wounds ooze. Just as a man, bitten by a rabid dog, runs around in circles, so does the jackal when it has contracted this disease, and there is no place where it finds safety.
(323) Verambhavātā. Spk: A strong type of wind, discerned at a height from which the four continents appear the size of lotus leaves.
(324) This verse and the next are at Th 1011–12 and It 74,22–75,3. Here I read with Be and Se appamāṇavihārino, as against Ee appamādavihārino. The latter, however, is found in all three eds. of Th 1011d; readings of It 74,25 are divided. Spk supports appamāṇa- with its gloss: appamāṇena phalasamādhinā viharantassa; “as he is dwelling in the measureless fruition concentration.” Th-a does not comment on the pāda at Th 1011, and the comment in It-a reads appamāda- in Be and appamāṇa- in Se.
(325) We should read pāda b with Se sukhumadiṭṭhivipassakaṃ as against sukhumaṃ diṭṭhivipassakaṃ in Be and Ee. The former is also the reading at Th 1012b and It 75,1. Spk: It is a subtle view because (it is reached) through the view of the path of arahantship, and he is an insight-seer (vipassaka) because he has arrived there after having set up insight for the sake of fruition attainment. Delighting in the destruction of clinging: Delighted with Nibbāna, called the destruction of clinging.
*****
Nguồn (Source):
- Pāḷi: digitalpalireader.online
- Vietnamese: (HT. Thích Minh Châu dịch): khemarama.net
- English: (Translated by Bhikkhu Bodhi): en.khemarama.net
